https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%93%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0Габала - Түзету тарихы2026-09-08T02:09:18ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%93%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0&diff=114094&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-06-26T06:25:35Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%93%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0&diff=114093&oldid=prevМағыпар: үлгі2025-12-24T05:55:18Z<p>үлгі</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Елді мекен<br />
|статусы = қала<br />
|қазақша атауы = Габала<br />
|шынайы атауы = {{lang-az|Qəbələ}}<br />
|сурет = Qabala airport.jpg<br />
|сурет атауы = <br />
|жағдайы = <br />
|ел = Әзербайжан<br />
|елтаңба = <br />
|ту = <br />
|елтаңба сипаттамасы = <br />
|ту сипаттамасы = <br />
|елтаңба ені = <br />
|ту ені = <br />
|lat_dir = N|lat_deg =40 |lat_min =58 |lat_sec =53 <br />
|lon_dir =E |lon_deg =47 |lon_min =50 |lon_sec =45 <br />
|CoordAddon = <br />
|CoordScale = <br />
|аймақ түрі = Аудан<br />
|аймағы = <br />
|кестедегі аймақ = <br />
|аудан түрі = <br />
|ауданы = <br />
|кестедегі аудан = <br />
|қауым округі түрі = <br />
|қауым округі = <br />
|кестедегі қауым округі = <br />
|қауым түрі = <br />
|қауым = <br />
|кестедегі қауым = <br />
|ішкі бөлінісі = <br />
|басшының түрi = <br />
|басшысы = <br />
|құрылған уақыты = <br />
|алғашқы дерек = <br />
|бұрынғы атаулары = Куткашен<br />
|статус алуы = 1973<br />
|жер аумағы = <br />
|биiктiктiң түрi = <br />
|орталығының биiктігі = 783<br />
|климаты = <br />
|ресми тілі = <br />
|тұрғыны = 14 000 <br />
|санақ жылы = 2025<br />
|тығыздығы = <br />
|шоғырлануы = <br />
|ұлттық құрамы = <br />
|конфессионалдық құрамы = <br />
|этнохороним = <br />
|уақыт белдеуі = +4:00<br />
|DST = <br />
|телефон коды = +994 2420<br />
|пошта индексі = <br />
|пошта индекстері = <br />
|автомобиль коды = <br />
|идентификатор түрі = <br />
|сандық идентификаторы = <br />
|ортаққордағы санаты = <br />
|сайты = <br />
|сайт тілі = <br />
}}<br />
<br />
'''Габала''' ({{lang-az|Qəbələ}}) — [[Әзербайжан]]дағы қала, [[Габала ауданы]]ның орталығы. 2025 жылдың 1 желтоқсанындағы жағдай бойынша Габала халқының саны 14 000 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://bdex.ru/naselenie/azerbaijan/gabala/?ysclid=mjioahlo50812030706|title=Население Габалы (Азербайджан)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-12-23 |lang=}}</ref><br />
<br />
== Географиялық сипаттамасы ==<br />
Габала [[Үлкен Кавказ]]дың етегінде, Базар-Юрт және Туфан тауларының шатқалында, теңіз деңгейінен 900 метр биіктікте, Дамирапаран өзенінің оң жағалауында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://azeritour.az/devyat-prichin-posetit-gabalu|title=Девять причин посетить Габалу|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-12-23 |lang=}}</ref><br />
Қала маңында жаңғақ және каштан ормандары бар, олардың көпшілігінің жасы 100 жылдан асады.<br />
Габаланың климатына Кавказ тауларының жақындығы және тау өзендерінің молдығы айтарлықтай әсер етеді. Қысы жылы және қысқа. Қаңтардың орташа температурасы –3-тен +1°C-қа дейін, тауларда сәл суық: –5-тен –7°C-қа дейін. Қарды тек таулардың биік жерлерінде ғана көруге болады. Қалада көктем ерте келеді, көбінесе бұлтты ауа райымен бірге жүреді.<br />
Жаз мезгілі ыстық және көбінесе құрғақ болады. Шілде мен тамыз айларының орташа температурасы 23–25°C, кейде 37°C-қа дейін жетеді. Күз жылы және құрғақ. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 450–500 миллиметр.<ref>{{citeweb|url=https://restbee.ru/world/azija/azerbajdzhan/gabala|title=Габала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-12-23 |lang=}}</ref><br />
<br />
== Тарихы ==<br />
Қала қоныс ретінде құрылып, уақыт өте келе біртіндеп әртүрлі құрылымдардың құрамына кірді. Бұрын Кавказ Албаниясының орталығы болған ол кейінірек Ширваншахтар империясының құрамына кірді. Көп ұзамай ол Шеки хандығының құрамына кірді.<br />
<br />
XVIII ғасырда Габала жерінде Құтқашен сұлтандығы құрылды, ол көп ұзамай Шеки хандығының құрамына кірді және наибтер басқарды. Хандық жойылғаннан кейін қала Елизаветполь губернаторлығындағы Нухинск ауданының құрамына кірді. Патшалық Ресей кезінде қоныс Құтқашин деп аталды. Кеңес өкіметінің келуімен ол Құтқашен деп өзгертілді. 1930 жылы Құтқашен ауданы құрылғаннан кейін қоныс оның құрамына кірді. 1991 жылдың көктемінде ежелгі қаланың құрметіне Габала деп өзгертілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/2302-Gabala.html|title=Азия. Азербайджан|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-12-24 |lang=}}</ref><br />
<br />
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==<br />
2010 жылы әйгілі голландиялық Beltmann брендіне арналған пианино фабрикасының құрылысы аяқталды. "Gilan" консервілеу фабрикасы, темекі ашыту зауыты және цемент зауыттары да өз өнімдерін шығаруда.<br />
<br />
Қалада «Ай Ишиги» демалыс аймағы бар. «Горная Турбаза» туристік агенттігі аң аулауды, балық аулауды және қызықты орындарға экскурсияларды ұйымдастырады. Габала-Баку тас жолынан 5 шақырым жерде орналасқан Нохур көлінің жағасындағы «Сахил» туристік базасы жергілікті тұрғындар арасында танымал.<br />
<br />
2009 жылдан бастап қалада жазғы маусымда дәстүрлі түрде жыл сайынғы музыка фестивалі өткізіліп келеді, оған бұрынғы Кеңес Одағы, Еуропа елдері, Израиль және Америка Құрама Штаттарынан келген музыканттар қатысады. 2012 жылдың күзінің басында жаңадан салынған спорттық ату кешені ашылды. 1995 жылы құрылған «Габала» футбол клубы қазіргі уақытта кәсіби түрде жұмыс істейді.<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
{{Әзербайжан қалалары}}<br />
[[Санат:Әзербайжан қалалары]]</div>Мағыпар