https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0 2026-04-20T02:56:18Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0&diff=87247&oldid=prev 2025-04-25T19:23:48Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:23, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0&diff=87246&oldid=prev 2014-08-26T10:35:53Z

<p><a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80/Cat-a-lot&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot (мұндай бет жоқ)">Cat-a-lot</a>: Тасымалдануда... <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%B1%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Вирустық жұқпалар (мұндай бет жоқ)">Санат:Вирустық жұқпалар</a> → <a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80" title="Санат:Вирустық аурулар">Санат:Вирустық аурулар</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>==Вирусты геморрагиялық қызба==<br /> <br /> ВГҚ-қоздырғыштары әртүрлі таралу механизмдерімен берілетін, клиникасында универсальды капилляротоксикодпен, геморрагиялық синдроммен және жалпы интоксикация бергілерімен берілетін жедел вирусты зоонозды аурулар тобы.<br /> ===Бүйрек синдромымен өтетін геморрагиялық қызба (БСӨГҚ)===<br /> БСӨГҚ - РНҚ геномды вируспен шақырылатын, әр түрлі таралу механизмдерімен берілетін, өте жоғары қызбамен, айқын жалпы интоксикациямен, универсальды капилляротоксикоз дамуымен, геморрагиялық синдроммен және бүйрек синдромымен өтетін жедел вирусты табиғи-ошақты ауру.<br /> ==Этиологиясы==<br /> БСӨГҚ қоздырғыштары Bunyviridae тұқымдасының, Ханта вирусының жаңа түрі. РНК-иномды вирус, диаметрі 85-110 мм, 8 сероварлары анық, қоршаған ортада тұрақты, төмен температурада ұзақ сақталады.<br /> ==Эпидемиологиясы==<br /> <br /> Инфекция көзі: тышқан түріндегі кеміргіштер, сары тышқан, сұр және қара тышқан<br /> Кеміргіштерде инфекция симптомсыз және ұзақ өтеді. Вирус нәжіспен, зәрмен, сілекеймен бөлінеді.<br /> Тарау механизмі: ауа-шаң, фекальды-оральды, қатынас<br /> Көбінесе 20-50 жас арасындағы ер адамдар ауырады. Ауру спородикалық немесе топталған түрде жүреді, кейде эпидемиялық ошақтар болады.<br /> ==Патогенезі==<br /> БСӨГҚ вирусының вадотропты әсері бар. Патогенез негізі: ұсақ тамырлар қабырғаларының жүйелі зақымдалуы (капиллярлар, артериялар, венулалар). Нәтижесінде: қоршаған тіндерде плазморея, айналысындағы қан көлемінің азаюы, қанның қоюлануы байқалады.<br /> Көбінесе айқын өзгерістер: бүйректе, бүйрек үсті безінде, гипофизда, ішектің шырышты қабатында<br /> Жедел бүйрек жетіспеушілігінің дамуына каналшаларының басылуымен бірге пирамиданың аралық затының серозды-геморрагиялық ісігі әсер етеді.<br /> ==Клиникасы==<br /> Инкубациялық кезең ұзақтығы 4-49 күн. 4 ауру кезеңі бар: қызбалы кезең (1-4 күн), олигуриялық кезең (4-12 күн), полиуриялық кезең (8-12 және 20-24 күн), реконвалесценция<br /> Қызбалы кезең ұзақтығы 1-4 күн, жедел басталады. Жоғары температура (38,5-40С), бас ауруы,геморрагиялық синдром белгілері (экзантемалар, теріде,склерада қан құйылулар), денеде петехиальды бөртпелер, аздап протеинурия байқалады.<br /> Олугуриялық кезең ұзақтығы 4-12 күн, белде қатты ауырсыну, бас ауруы, құсу, қайталамалы, геморрагиялық синдромның күшеюі (мұрыннан, асқазан-ішектен қан кету, склераға қан құйылу, қан түкіру), гипотония, брадикардия, протеинурия, гипоидостенурия, гематурия, цилиндрурия, бүйрек эпителиінің клеткалары, биохимиялық өзгерістер: қалдық азот, мочевина, креатинин, гиперкалиемия<br /> Полиуриялық кезең:<br /> *науқастың жағдайы жақсарады<br /> *полиурия (тәулігіне 5-8 л)<br /> *гипоидостенурия<br /> Реконвалесценция кезеңі полиурия азаяды. Инфекциядан кейін астения ұзақ сақталады.<br /> Аурудың 3 дәрежесі бар: жеңіл, орташа, ауыр<br /> <br /> Асқынулары:инфекция-токсикалық шок, жедел бүйрек жетіспеушілігі, өкпе ісінуі, уремиялық кома, миға, бүйрек безіне қан құйылу<br /> ==Диагностика==<br /> Kлиникалық белгілері, эпид анамнез, бүйрек қызметінің бұзылу көрсеткіштері, серологиялық диагностика, РНИФ жұп сарысу культурасы диагностика әдісі<br /> ==Емі==<br /> Бүйрек қызметінің жүйелі бақылауымен стационарға госпитаизациялау, төсектік режим, диета-стол №4, патогенетикалық ем (дезинтоксикация, глюкокортикостероидтар 10-12 мг/кг), этиотропты ем (виразол к/т, рибамидил 15 мг/кг 5 күн), симтоматикалық ем.<br /> ==Алдын алу==<br /> Бейспецификалық кез келген дала жұмыстарында инфекцияланған активті ошақтары бар жерлерде жеке басының қорғанысын сақтау.<br /> <br /> ==Қырымдық геморрагиялық қызба (ҚГҚ)==<br /> ҚГҚ-кене арқылы берілетін, ауыр интоксикация және айқын геморрагиялық синдроммен сипатталатын вирусты табиғи-ошақты ауру.<br /> <br /> [[Сурет:Hyalomma tick.png|thumb|Hyalomma кенесі]]<br /> ==Этиологиясы==<br /> РНК-иномды Nairevirus, Bunyaviredae тұқымдасы. Сыртқы ортада төзімсіз. Қайнатқанда вирус бірден өледі, 45С-2 сағаттан кейін.<br /> ==Эпидемиологиясы== <br /> Инфекция көзі, жабайы және үй жануарлары (сиыр, ешкі, қоян, т.б.) және кенелер. Tрансмиссивті, контактылы, аэрогенді жолдармен тарайды.<br /> Көбінесе ауыл адамдары ауырады. Жұғу мерзісі-көктем, жаз.<br /> ==Патогенезі== <br /> Вирус қанға өтеді → СМФ клеткаға өтеді, нәтижесінде вирусемия → гематогенді диссеминация нәтижесінде универсальды капилляротоксикоз → қанның қоюлануы → әртүрлі зақымданулар (бауыр некрозы, миокардта, бүйректе, бүйрек үсті безінде дистрофиялық өзгерістер)<br /> ==Клиникасы==<br /> инкубациялық кезең 2-14 күн. Ауру кезеңі: бастапқы, өршу, реконвалесценция.<br /> Бастапқы кезең ұзақтығы 3-6 күнде қышу, жоғары температура 39-40С, миалгия, артралгия, бас ауруы, іште және белде ауырсыну, Патернацкий симптомы оң, құсу, гипотения байқалады.<br /> <br /> Өршу кезеңі ұзақтығы 2-6 күн.<br /> *геморрагиялық синдром (петехиальды бөртпелер, қан кетулер)<br /> *акрацианоз, гипотения, тахикардия<br /> *менингиальды симптом<br /> *олигурия, микрогематурия, гипоидостенурия, азотемия<br /> <br /> Реконвалесценция кезеңі 1-2 ай<br /> *астеникалық симптомокомплекс<br /> [[Сурет:Crimean-Congo Hemorrhagic Fever.jpg|thumb|Қырым қанды қызбасымен ауырған науқас]]<br /> <br /> ==Диагностика==<br /> Клинико-эпидемиологиялық мәліметтері бойынша:<br /> *вирусологиялық реакция<br /> *серологиялық терапия<br /> ==Емі==<br /> Cпецификалық терапия<br /> *реконвалесцен (100-300 есе) дозасында қан плазмасы немесе сары су<br /> *гипериммунды спецификалық-глобулин 5,0-7,5 ми дозасында<br /> *дезинтоксикация<br /> *гемостатикалық<br /> *шокқа қарсы<br /> ==Алдын алу==<br /> Инективирленген вакцина. 3 жыл қатар вакцина тағайындалады.<br /> <br /> ==Омбылық геморрагиялық қызба (ОГҚ)==<br /> ОГҚ-қызба, тамыр жүйесінің орталық және вегетативті жүйке жүйесінің зақымдалуымен сипатталатын жедел трансмиссивті арбовирусты ауру.<br /> ==Этиологиясы==<br /> Қоздырғыш-арбовирус, Todaviridac тұқымдасы.<br /> ==Эпидемиологиясы==<br /> Инфекция көзі-ондатрлар, су тышқаны, басқа да кеміргіштер. Тасымалдаушылар-кенелер.<br /> Берілу жолы: трансмиссивті, контактылы. Мезгілі-көктем, жаз.<br /> ==Патогенезі==<br /> Tолық анықталмаған. Kапилляротоксикоз → ОНЖ және вегетативті жүйке жүйесінің зақымдануы<br /> ==Клиникасы==<br /> Инкубациялық кезең 3-10 күн. Ауру жедел басталады: жоғары қызба, бас ауруы, миалгия, қан кетулер әртүрлі органдардан<br /> <br /> Өршу кезеңі: менингоэнцефалит дамиды, гепатомегалия, протеинурия<br /> Қызбалы кезең 4-5 күннен 12 күнге дейін.<br /> *екіншілік қызба қызба<br /> *анэозимофилия<br /> ==Диагностика==<br /> Клинико-эпидемиологиялық<br /> *ИФА<br /> *серологиялық реакция<br /> ==Емі==<br /> Патогенетикалық және симптоматикалық терапия.<br /> ==Алдын алу==<br /> Спецификалық активті вакцина<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> *Жұқпалы аурулар. А.Қ.Дүйсенова. Алматы – 2009 жыл. <br /> *http://ru.wikipedia.org/wiki/Геморрагическая_лихорадка_Крым-Конго<br /> *http://ru.wikipedia.org/wiki/Геморрагическая_лихорадка<br /> <br /> [[Санат:Вирустық аурулар]]<br /> [[Санат:Биологиялық қарулар]]</div>

Arystanbek