Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:58:14Z

1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: Нұрлан Рахымжанов Каллаур Василий Андреевич бетін Василий Андреевич Каллаур бетіне жылжытты

2016-04-07T10:21:46Z

Нұрлан Рахымжанов Каллаур Василий Андреевич бетін Василий Андреевич Каллаур бетіне жылжытты

Жаңа бет

'''Каллаур Василий Андреевич''' ([[1838]] жылы туған – [[1918]] немесе [[1919]] ж. ө.) – шығыстанушы, [[Әулиеат]]а қаласының белгілі зерттеушісі. [[Археология]] әуесқойларының [[түркістан]]дық үйірмесіне белсене қатысушы. ''Каллаур'' [[Қазан]] төңкерісі қарсаңында [[қазақ]] халқының [[тарих]]ы жөнінде нақты материалдарды жинастыруға көп [[еңбек]] сіңірді. Ширек ғасыр бойы ежелгі [[Қазақстан]]ның [[археология]]сын зерттеп, жергілікті өлкетанушылармен бірге [[археолия]]. ірі жаңалықтар ашты. '''Каллаур''' [[1876]] жылдан [[Әулиеат]]а уезінің, ''90'' жылдардың аяғынан бастап [[Перовск]] уезінің бастығы болды. [[1908 – 1909]] ж. ш. [[Киев]]ке ауысты. [[Жетісу]]дағы ежелгі [[түрк]]і сына жазуларын алғаш ашты. Бұл [[Талас]] өзіні алқабындағы Айыртам – Ой қыстауынан табылған тастағы жазу еді. Осы аса маңызды [[археолия]] [[жаңалық]] жөніндегі [[хабар]] [[Ресей]] [[археолия]] қоғамы [[шығыс]] бөлімшесінің [[жазбалар]]ында басылды. Жазу (''С.Е. Маловтың'' пікірі бойынша ең кемінде 8 ғасырға жатады) [[Жетісу]]дағы ежелгі [[түрк]]і [[тайпалар]]ының [[мәдениет]] дәрежесі жоғары болғанын көрсетеді.
''Каллаур'' [[Қазақстан]]ның оңтүстігіндегі көптеген [[археология]] ескерткіштерді тізімге алып, тарихи [[топография]] мен [[топонимика]] тұрғысынан зерттеді. Ол [[Әулиеа]]та уезіндегі [[сауда]] жолдарының жоспарын жасап, оларды [[Тараз]]дан [[Шығыс Түркістан]]ға қарай асатын ежелгі жолдармен жалғас деп есептеді және жолдар бойындағы [[араб]] жол анықтамаларында көрсетілген ежелгі жер аттарын зерттеушілердің карталарындағы қазіргі аттарымен, тұрған жерімен салыстыруға тырысты. Осы жолдың батыс шегіндегі – [[Тараз]]дан [[Исфиджаб]]қа (''Сайрамға'') дейінгі қала орындарына сипаттама жазып, оларды жазба деректемелердегі ежелгі қалалармен ішінара салыстырып, [[Әулиеат]]а бекінісінің жоспарын жасады. Бұл жоспар бертін келе ежелгі [[Тараз]]ды зерттеушілерге көп көмек тигізді. [[Талас өзені]] бойындағы үлкен [[магистраль]]ды канал мен одан тарайтын арықтар жүйесін, ондағы [[күзет]] бекіністерін зерттеді. [[Сырдария]] бойындағы қалалардың тарихы жөнінен [[құнды материалдар]] жинады. Көптеген бекіністер мен қорғандардың қираған орындарында (''Сунақата, Асанас, Құймакент'', т.б.) зерттеулер жүргізді. [[1901 – 1902]] жылы [[Перовск]] уезінің [[Сауран]], [[Приречной]], т.б. болыстарындағы қираған ежелгі қалалардың орнын барлап, картаға түсірді. [[Жаңадария]] өңіріндегі ежелгі қалалар мен елді мекендерді сипаттап жазды.
''Каллаур'' [[Қазақстан]]ның оңтүстігіндегі [[архитектор]] ескерткіштер (''Әулиеатадағы Қарахан'' мазары, [[Талас өзені]] бойындағы [[Ақ Кесене]], [[Көк Кесене]] бекіністері, Сығанақ жанындағы [[Айша бибі]] [[мавзолей]]і, [[Көккесене]] [[мавзолей]]і, ежелгі [[Қазақстан]]ның басқа да [[архитектура]] ескерткіштері) жайында құнды деректер қалдырды. ''Каллаур'' орта ғасырдағы шығыс қолжазбаларын, акт материалдарын, [[халық]] [[аңыз]]дарын (''мыс., Ақыртас құрылысы жөнінде'') және т.б. [[фольклор]]лық материалдар жинаушы ретінде де танымал. [[Қазақстан]]дың [[еңбек]]терін [[В.В. Бартольд]], [[А.Н. Бернштам]], [[Қазақстан]]ның орта ғасырдағы тарихын зерттеуші басқа да [[ғалым]]дар жоғары бағалады.<ref>[[Тараз Энциклопедиясы]]</ref>
== Пайдалған әдебиет ==
<references/>

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	18:58, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Василий Андреевич Каллаур - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: Нұрлан Рахымжанов Каллаур Василий Андреевич бетін Василий Андреевич Каллаур бетіне жылжытты