https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%92%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 2026-09-06T04:12:31Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%92%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F&diff=125138&oldid=prev 2026-06-26T06:40:32Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:40, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%92%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F&diff=125137&oldid=prev 2024-05-27T10:40:01Z

<p>«<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%94%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Денсаулық сақтау саласындағы саясат (мұндай бет жоқ)">Денсаулық сақтау саласындағы саясат»</a> деген санатты қосты (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының көмегімен)</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[File:Vaccination.jpg|thumb|Вакцинация]]<br /> '''Егу, вакцинация''' – [[Саналы адам|адам]] организміне [[вакцина]] немесе арнайы тәсілмен дайындалған антигендік қасиеті бар заттарды енгізу арқылы белгілі бір [[жұқпалы ауру]]дан алдын ала сақтандыру үшін қолданылатын әдіс.&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, II том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Тарихи шолу ==<br /> Бұл [[термин]] алғашында нағыз шешектен сақтану үшін қолданылды. Жұқпалы ауруларға қарсы тірі қоздырғыштардан дайындалған вакцина қолдану тәсілі ерте заманнан бері белгілі. Мысалы, [[Қытай]]да біздің заманымыздан бұрынғы 11 ғасырда дені сау адамдардың танауына шешекпен науқастанған адамның іріңді қабыршағын салатын болған. [[Үндістан]]да теріні сызаттап, сол жерге шешек қабыршағын ысқылаған, [[Грузия]]да шешек іріңі жұқтырылған инемен теріні шаншып егетін болған. Еуропада мұндай әдісті 17 ғасырдың аяғына дейін қолданып келген. Бірақ егудің мұндай әдісі ауыр асқынулармен аяқталып, кейде өлімге де әкелген, ал егілген адам айналасындағыларға жұқтырушы болған. [[1796 жыл|1796 ж]]. ағылшын дәрігері [[Эдуард Дженнер]] шешекке қарсы вакцина тапқанын жариялады.<br /> <br /> == Түрлері ==<br /> Жұқпалы ауруларға қарсы егудің бірнеше түрі бар: <br /> # міндетті егу – балаларға ([[туберкулез]], [[қызылша]], [[күл]], [[сіреспе]], [[көкжөтел]], [[гепатит]], т.б. ауруларға қарсы), нәрестелі бола алатын әйелдер және қыздарға қызамыққа қарсы; <br /> # жоспарлы-кәсіби егу – мал шаруашылығымен айналысатын немесе олардың өнімін өңдейтін адамдарға күйдіргіге қарсы; <br /> # эпидемиялық көрсеткіш бойынша егу – нақты аймақтағы тұрғындар арасында індет қаупі төнген кезде жүргізіледі. Егу көбінесе инфекциялық тәсілмен (тері астына, бұлшық етке) атқарылады.<br /> <br /> Қазіргі кезде алдын ала егудің нәтижесінде көптеген жұқпалы аурулар (мысалы, шешек) жойылды.&lt;ref&gt;О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0&lt;/ref&gt; Бірақ [[Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы]]ның мәліметіне сүйенсек, жылына 500 млн. адам жұқпалы ауруға шалдықса, оның 400 млн-дайы егілмегендер екені анықталып отыр (2007). Сондықтан әр түрлі жұқпалы ауруларға қарсы күресте егудің маңызы зор екеніне ешбір күмән келтірілмейді.&lt;ref&gt;Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:Емделу]]<br /> [[Санат:Денсаулық сақтау саласындағы саясат]]</div>

TalgatSnow