https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0_%D0%B1%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%96 2026-04-18T20:23:31Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0_%D0%B1%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%96&diff=10763&oldid=prev 2025-04-25T17:53:50Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:53, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0_%D0%B1%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%96&diff=10762&oldid=prev 2016-09-02T07:40:14Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[File:Ob watershed.png|thumb|alt=A.|200px| [[Ертіс]] өзені]]<br /> <br /> '''Бұқтырма бөгені''' ({{lang-ru|Бухтарминское водохранилище}}) - [[Ертіс]] өзенінде, [[Шығыс Қазақстан облысы]] аумағында, [[Қалба жотасы|Қалба]], [[Нарын жотасы|Нарын]], [[Күршім жотасы|Күршім]] жоталары аралығында орналасқан [[Қазақстан]]дағы ең ірі бөген. <br /> <br /> == Гидрологиясы ==<br /> Су айдыны 5940 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, ұзындығы 600 км, ені 40 км, ең терең жері 80 м. Суының көлемі 49,6 км&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;. Бөгеннің құрамына Қара Ертіс өзенінің атырауы, [[Зайсан (көл)|Зайсан көлі]], Ақ Ертіс өзенінің бір бөлігі (бастауынан [[Серебрянск]] қаласына дейін), [[Бұқтырма өзені|Бұқтырма]], Нарын өзендерінің төменгі ағысы кіреді.<br /> Су деңгейі [[мамыр]] айының бас кезінде көтеріле бастайды да, [[тамыз]]да ең жоғарғы биіктігіне жетеді. [[Қыркүйек]] айынан сәуірге дейінгі мерзімде су деңгейінің көп жылдық ауытқуы 5,0 м-ге жетсе, маусымдық тербелісі – 1,3 – 3,8 м аралығында болады. Суы тұщы. Минералдылығы 0,05 – 0,14 г/л, жұмсақ, химиялық құрамы – гидрокарбонатты кальцийлі. <br /> <br /> == Тарихы ==<br /> Бұқтырма бөгенін толтыру [[1960 жыл]]дың сәуір айында басталып, [[1962 жыл]]ы Ертіс өзенінің суы Зайсан көлімен қосылған соң біртұтас су айдынына айналды. <br /> <br /> == Морфометриялық ерекшеліктері==<br /> Бұқтырма бөгенін су түбінің морфометриялық ерекшеліктеріне байланысты шартты түрде үшке бөлінеді: жоғарғы (көлдік), орта (таулы-аңғарлық) және төменгі (таулық) бөліктер. <br /> <br /> == Шаруашылықтағы маңызы ==<br /> Бөгенде [[фитопланктон]]ның 280, [[зоопланктон]]ның 260 түрі кездеседі. [[Сазан]], [[Табан балық]], [[көксерке]], [[түрке балық]] (омуль), [[шармай]], [[ақ амур]], [[бақтақ]], т.б. балықтар өседі. Жылына орта есеппен 8 – 9 мың т балық ауланады. Бұқтырма бөгеніндегі [[Өскемен су электр станциясы|Өскемен]], [[Бұқтырма су электр станциясы|Бұқтырма]] су электр станциялары Шығыс Қазақстан облысының аудандарын электр энергиясымен қамтамасыз етеді. Көктемде бөгеннен жіберілген су [[Павлодар облысы|Павлодар]], Шығыс Қазақстан облыстарының жүздеген мың га егісі мен шабындықтарын суландырады.&lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – [[Алматы]], Мектеп, 2002.&lt;/ref&gt;<br /> &lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;Қазақ Энциклопедиясы&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Бұқтырма бөгенінің төменгі таулық бөлігінің көріністері ==<br /> &lt;gallery&gt;<br /> Бұқтырма бөгенінің төменгі таулық бөлігі.jpg<br /> Бұқтырма бөгенінің төменгі таулық бөктерінің жағалауы.jpg<br /> Бұқтырма бөгенінің төменгі таулық бөлігінің жағалауы (6).jpg<br /> Бұқтырма бөгенінің төменгі таулық бөлігінің жағалауы (4).jpg<br /> Бұқтырма бөгенінің төменгі таулық бөлігінің жағалауы (3).jpg<br /> Бұқтырма бөгенінің төменгі таулық бөлігінің жағалауы (2).jpg<br /> Бұқтырма бөгенінің төменгі таулық бөлігі (2).jpg<br /> Бұқтырма бөгеніндегі Көгілдір шығанақ жағалауы (3).jpg<br /> Бұқтырма бөгеніндегі Көгілдір шығанақ жағалауы (2).jpg<br /> Бұқтырма бөгеніндегі Көгілдір шығанақ жағалауы.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан бөгендері]]<br /> [[Санат:Ертіс]]<br /> [[Санат:Ертіс су алабы]]</div>

Салиха