https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B 2026-04-21T05:46:03Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B&diff=31365&oldid=prev 2025-04-25T18:10:39Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:10, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B&diff=31364&oldid=prev 2014-06-22T05:35:00Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Бірқалыпты түзусызықты қозғалыс графигі '''- Көрнекілік үшін қозғалысты график көмегімен сипаттауға болады.&lt;br /&gt;Бірқалыпты түзусызықты қозғалысты график түрінде бейнелеу тәсілін қарастырайық.<br /> <br /> Бастапқы t0=0 болған мезетте дененің координатасы х&lt;small&gt;0&lt;/small&gt;, ал кез келген t [[уақыт]] мезетіндегі координатасы х болсын. Сонда орын ауыстыру 1=х-х0 болады. Ал бірқалыпты қозғалыс кезіндегі орын ауыстыру l=v-t екені белгілі. Мұндағы жылдамдық тұрақты шама болғандықтан, бірқалыпты қозғалатын дененің орын ауыстыруы қозғалыс Уақытына тура пропорционал. Осы екі өрнекті салыстыра отырып, бұлай жазуға болады: x-xQ=vt. Өрнектегі х0 -ді теңдіктің оң жағына шығарып, бұлай өрнектей аламыз: х= x&lt;small&gt;0&lt;/small&gt;+vt.<br /> <br /> Бұл өрнек бірқалыпты түзусызықты қозғалатын дененің немесе материялық нүктенің қозғалыс теңдеуі деп аталады. Осы теңдеуді қолдана отырып, дененің кез келген [[уақыт]] мезетіндегі координатасын табуға болады.<br /> <br /> Айталық, [[дене]] бірқалыпты қозғала отырып, әрбір секунд сайын 3 м аралықты жүріп өтсін. [[уақыт]] қозғалыс басталған мезеттен есептеледі. Бұл жағдай үшін [[дене]] координатасының Уақытқа тәуелділігі төмендегідей кесте түрінде беріледі:<br /> <br /> Мұндай кесте арқылы біз дененің кез келген [[уақыт]] мезетіндегі орнын, яғни координатасын және оның қандай да бір орын ауыстыруға жіберген Уақытын анықтай аламыз.<br /> <br /> Енді осы [[кесте]]дегі мәліметтерді пайдаланып, дене қозғалысының графигін сызайық. Ол үшін горизонталь оське (абсциссалар осіне) өткен Уақытты, ал вертикаль оське (ординаталар осіне) [[дене]] координатасының мәндерін сәйкес масштабпен саламыз. Сонда Бұл қозғалыстың графигі түзу сызық болып шығады. Бұл бірқалыпты қозғалатын дене координатасының Уақытқа сызықтық тәуелді екенін білдіреді. Сөйтіп, бір-қалыпты тузусызықты қозғалатын дененің немесе материялық нүктенің координатасы уақыттың сызықтық функциясы болып табылады деген тұжырым жасауға болады.<br /> <br /> Дене координатасының [[Уақыт]]&lt;nowiki/&gt;қа тәуелділігі графигін дененің қозғалыс траекториясымен шатастыруға болмайды. Координатаның уакытқа тәуелділігі графигінің кескініне карап, қозғалыс жылдамдығы туралы да айтуға болады. График кескіні неғұрлым тік болса, жылдамдықтың да соғұрлым үлкен болатынын білдіреді.&lt;ref&gt;Физика және астрономия. - Алматы: Атамұра,2007.ISBN 9965-34-634-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Физика]]<br /> [[Санат:Астрономия]]<br /> <br /> <br /> {{Phys-stub}}</div>

ArystanbekBot