Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:08:42Z

1 түзету

16:06, 2016 ж. қаңтардың 30 кезіндегі Aseke16 деген

2016-01-30T16:06:20Z

Жаңа бет

{{About|славян тілдеріне жататын тіл туралы|өлі тіл туралы|Бұлғар тілі|}}
{{Тілдер
|түсі = үндіеуропа
|аты = болгар тілі
|өз атауы = български език
|айтылуы =
|елдер = [[Болгария]], [[Македония]], [[Сербия]], [[Грекия]]
|аймақтар = [[Балқан түбегі]]
|ресми тіл = [[Болгария]], [[Еуропалық Одақ]]
|реттейтін мекеме =
|сөйлеушілер саны = 8 млн адам
|рейтинг = 86
|күйі =
|жойылды =
|санаты = Еуразия тілдері
|классификация =
[[Үндіеуропа тілдері|үндіеуропа әулеті]]-->
:[[Славян тілдері|славян тармағы]]-->
::[[Оңтүстік славян тілдері|оңтүстік славян тобы]]-->
:::[[??? тілдері|??? топ тармағы]] және т.т.-->
|жазу = [[кириллица]]
|МЕСТ 7.75–97 =
|ISO1 = bg
|ISO2 = bul
|ISO3 = bul
}}
'''Болгар тілі''' — (болгарша: ''български език'') — [[Үндіеуропа тілдерi|Үндіеуропа тіл шоғырын]]ндағы [[славян тілдері]]нің [[оңтүстік славян тілдері|оңтүстік славян топшасына]] жататын тіл, [[болгарлар]]дың ана тілі. [[Болгария|Болгария Республикасының]] ресми тілі. Болгар тілінде кең көлемде көркем және ғылыми әдебиет жазылған. 2014 жылы әлемдегі болгар тілінде сөйлейтіндердің жалпы саны шамамен 9 миллион адамды құрады.

Көптеген славян тілдермен салыстырғанда болгар тілінде [[септік]]тер жоғалған десе де болады, есесіне белгілі және белгісіздік артикльдері<ref name="unisofia"> «Әулие Климент Охридски» София университеті, "Болгар филологиясы" мамандығына арналған оқу бағдарламалары — [http://www.slav.uni-sofia.bg/Subjects/bfmorph.htm «Қазіргі заманғы болгар тілі. Морфология»] (болгар тілінде)</ref> және де «нөлдік» деп аталатын [[артикль]] қолданылады. Болгар тілі мен оған бауырлас [[македон тілі]]нен өзге славян тілдерінде артикль жоқ.

Лексикасы жағынан болгар тілі [[шіркеу славян тілі]]не едәуір жақын және онда әлі күнге дейін [[шығыс славян тілдері]]нде [[архаизм]] болып саналып кеткен көптеген сөздер бар. Тарихи себептерге байланысты болгар тілінде [[Түркі тілдері|түркі]] тектес сөздер де көп кездеседі.
[[Сурет:Bulgarian dialects by Todor Bozhinov.png|нобай|400px|Болгарияның өз ішіндегі болгар тілі диалекттерінің таралу картасы]]

== Жазуы ==

Болгар алфавитінің (''българска азбука'') негізі — [[кириллица]], ол 30 әріптен тұрады:

{|
|
{|class="standard" style="text-align:center; font-family: Arial Unicode MS, Lucida Sans Unicode, sans-serif;"
!Әріп
!болгарша атауы
!Негізгі [[аллофон]] ([[Халықаралық фонетика әліппесі|ХФӘ]])
![[аллофон|өзге аллофондар]]
|-
|'''[[А (кирил)|А]] а'''||а||{{IPA|[a]}}||
|-
|'''[[Б]] б'''||бъ||{{IPA|[b]}}|||
|-
|'''[[В (кирил)|В]] в'''||въ||{{IPA|[v]}}||
|-
|'''[[Г]] г'''||гъ||{{IPA|[g]}}||
|-
|'''[[Д]] д'''||дъ||{{IPA|[d]}}||
|-
|'''[[Е (кирил)|Е]] е'''||е||{{IPA|[ɛ]}}||
|-
|'''[[Ж]] ж'''||жъ||{{IPA|[ʒ]}}||
|-
|'''[[З]] з'''||зъ||{{IPA|[z]}}||
|-
|'''[[И]] и'''||и||{{IPA|[i]}}||
|-
|'''[[Й]] й'''||и кратко||{{IPA|[j]}}||
|-
|'''[[К (кирил)|К]] к'''||къ||{{IPA|[k]}}||
|-
|'''[[Л]] л'''||лъ||{{IPA|[l]}}||
|-
|'''[[М (кирил)|М]] м'''||мъ||{{IPA|[m]}}||
|-
|'''[[Н (кирил)|Н]] н'''||нъ||{{IPA|[n]}}||
|-
|'''[[O (кирил)|О]] о'''||о||{{IPA|[ɔ]}}||{{IPA|[о]}}

|}
| ||
|valign=top|
{|class="standard" style="text-align:center; font-family: Arial Unicode MS, Lucida Sans Unicode, sans-serif;"
!Әріп
!болгарша атауы
!Негізгі [[аллофон]] ([[Халықаралық фонетика әліппесі|ХФӘ]])
![[аллофон|өзге аллофондар]]
|-
|'''[[П]] п'''||пъ||{{IPA|[p]}}||
|-
|'''[[Р (кирил)|Р]] р'''||ръ||{{IPA|[r]}}||
|-
|'''[[С (кирил)|С]] с'''||съ||{{IPA|[s]}}||
|-
|'''[[Т (кирил)|Т]] т'''||тъ||{{IPA|[t]}}||
|-
|'''[[У (кирил)|У]] у'''||у||{{IPA|[u]}}||
|-
|'''[[Ф]] ф'''||фъ||{{IPA|[f]}}||
|-
|'''[[Х (кирил)|Х]] х'''||хъ||{{IPA|[x]}}||
|-
|'''[[Ц]] ц'''||цъ||{{IPA|[t͡s]}}||
|-
|'''[[Ч]] ч'''||чъ||{{IPA|[ʧ]}}||
|-
|'''[[Ш]] ш'''||шъ||{{IPA|[ʃ]}}||
|-
|'''[[Щ]] щ'''||штъ||{{IPA|[ʃt]}}||
|-
|'''[[Ъ]] ъ'''||ер голям||{{IPA|[ɤ̞]}}||{{IPA|[ə]}}
|-
|'''[[Ь]] ь'''||ер малък||-||
|-
|'''[[Ю]] ю'''||йу||{{IPA|[ju]}}||{{IPA|[u]}}
|-
|'''[[Я]] я'''||йа||{{IPA|[ja]}}||{{IPA|[jɐ]}}
|}
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Болгар тілі]]
[[Санат:Алфавит бойынша тілдер мен диалекттер]]

← Ескі түзетулер	19:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Болгар тілі - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

16:06, 2016 ж. қаңтардың 30 кезіндегі Aseke16 деген