Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:28:07Z

1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */

2014-10-05T04:48:56Z

‎Кіріспе бөлімін өңдеді

Жаңа бет

{{Мемлекеттік қайраткер
| Қазақша есімі = Бледа
| Шынайы есімі ={{lang-el|Βλήδας}}<br />
{{lang-la|Bleda}}
| Суреті = Buda es Attila.JPG
| Атауы = Бледа және Еділ қаған
| Сурет ені =
| Титулы = Ғұндар тайпаларының көсемі
| Басқарған кезеңі = 434 - 444
| Ізашары =[[Руғила]] (Руа, Роас)
| Ізбасары = [[Еділ қаған]] (Аттила)
| Бірігіп басқарушы1 = [[Еділ қаған]] (Аттила)
| Қайтыс болған күні = 444
| Әкесі =[[Мұздық]]
| Commons = Bleda
}}
'''Бледа''' ({{lang-el|Βλήδας}}, {{lang-la|Bleda}}, т.ж. белгісіз - [[445]] ө.ж.) -  Ғұндар тайпаларының көсемі 434—444 жылдары, [[Еділ қаған]]ның ағасы және бірігіп басқарушысы.

Бледа мен Еділдің әкесі [[Мұнзық]]<ref name="XXXV">[[Jordanès]], XXXV</ref> - ғұндардың патша тегінен шыққан, өзі билік жүргізбесе де, оның ағалары [[Ақтар (ғұндар)|Ақтар]] (немесе Оптар) және Руа (Роас, [[Руғила]]) ғұндардың атақты көсемдері болған<ref>Иордан (Гетика, 180)</ref>. Басқа Мұнзық туралы еш мәлімет жоқ, тарихта бұл тұлғаның аты келешек көсемдер, Аттила мен Бледаның әкесі ретінде сақталған<ref>[[Сократ Схоластик]], «Шіркеу тарихы», 7.30</ref>.

[[434 ж.]] Руғила дүниеден өткенде империя билігі оның інілерінің баласы Бледа мен Еділдің қолына көшеді. «[[452 жыл]]дың Галл хроникасы» бойынша, Бледаны Руғиланың мұрагері деп жариялайды, соған қарағанда, Бледа Еділден жасы үлкен болған.

[[441]] - [[442]] жылдары Бледа мен Еділ қағанның басқаруымен византиялық провинция Иллириктің (қазіргі Сербия) бөлігін басып алған ғғ.<ref>[[Марцеллин Комит]] (442 г.): «''Bleda et Attila, fratres, multarumque gentium reges, Illyricum Thraciamque depopulati sunt.''» Бұл соғыс туралы [[Еділ қаған]] мақаласын қара.</ref>

Бірақ көп ұзамай Еділ немере туысы [[Ақтар (ғұндар)|Ақтар]]дың баласы Бледаны өлтірген. Бұл жағдайдың талқылаулары көп. Сол кездегі оқиғалардың куәгері [[Проспер Аквитан]]ның хроникасы бойынша 444 жылы Еділ қағанның өзі ағасын өлтірген<ref>[[Проспер Аквитанский]] (444 ж.): «''Attila rex Chunorum Bledam fratrem et consortem in regno suum perimit eiusque populos sibi parere compellit.''»</ref>.
2-й половины VI ғасыр тарихшысы [[Марцеллин Комит]] Бледаның өлімін [[445 жыл]] деп белгілейді. Ал «Галлия хроникасы» бұл оқиға [[446 жыл]]ы болған деп хабарлайды.

{{бастама}}

== Дереккөздер ==
<references/>

[[Санат:Ғұндар]]
[[Санат:Туған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Билеушілер]]

← Ескі түзетулер	19:28, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Бледа - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */