https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B7Биоценоз - Түзету тарихы2026-04-18T17:07:24ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B7&diff=23131&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:04:16Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:04, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B7&diff=23130&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: мектептің, 9 → мектептің 9, өңделген/ → өңделген /, - Алматы: → — Алматы:, Атамұра → «Атамұра» баспасы, 2009. ISBN → 200 using AWB2014-06-06T04:44:43Z<p>clean up, replaced: мектептің, 9 → мектептің 9, өңделген/ → өңделген /, - Алматы: → — Алматы:, Атамұра → «Атамұра» баспасы, 2009. ISBN → 200 using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:FoodWeb.jpg|thumb| alt=A.| '''''Биоценоз'''''.]]<br />
Биоценоз (био... және {{lang-el|koіns}} — жалпы) — [[тіршілік]] жағдайлары азды-көпті біркелкі орта өңірін мекендейтін [[жануарлар]]дың, [[өсімдіктер]] мен микроорганизмдердің жиынтығы<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология/Жалпы редакциясын басқарған — түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, [[профессор]], [[Қазақстан Республикасы]] Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайышов — Алматы: "Мектеп" баспасы ЖАҚ , 2003. — 248 бет.<br />
ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2<br />
</ref>; [[Құрлық]]тың немесе судың белгілі бір бөлігін мекендейтін, сондай-ақ, өзара және тіршілік ортасының табиғат жағдайына бейімделген [[жануарлар]], [[өсімдіктер]], [[саңырауқұлақтар]], [[микроорганизмдер]] жиынтығы; тірі ағзалар бірлестігі.<ref name="name">Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007. - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3</ref><br />
<br />
Биоценоз терминін неміс гидробиологы [[К. Мебиус]] ұсынған (1877).<br />
Биоценоз — [[биогеоценоз]] құрайтын организмдер жиынтығы. Олар тіршілік үшін күрес, табиғи сұрыпталу, т.б. [[эволюция]] факторларының нәтижесінде қалыптасады. '''Биоценоз''' барлық организмдердің белгілі бір жер көлеміндегі биологиялық жиынтығы мен биологиялық өнімділігі және олардың құрылымы арқылы сипатталады. Биоценоздың [[кеңістік]] құрылымы бірдей емес түрлердің кеңістікте бір-біріне сәйкес орналасуын (мысалы, орман қабаттары), түрлік құрылымы бүкіл организмдердің түрлік құрамын және олардың құрамындағы жеке түрлердің сан мөлшерін, ал, қоректік құрылымы қоректік тізбектердің ерекшеліктерін білдіреді.<ref>Биология: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген / М. Гильманов, А. Соловьева, Л. Әбшенова. — Алматы: «Атамұра» баспасы, 2009 жыл. ISBN 9965-34-927-4</ref> Табиғаттағы [[зат алмасу]] процесіне байланысты Биоценоздағы организмдерді 3 топқа бөледі: <br />
# [[продуценттер]] (өндірушілер);<br />
# [[консументтер]] (тұтынушылар);<br />
# [[редуценттер]] (ыдыратушылар).<br />
<br />
Табиғи байлықты тиімді, ұқыпты пайдалану үшін Биоценозды жан-жақты зерттеудің маңызы зор.<ref name="source1">Қазақ Энциклопедиясы</ref><ref>О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова <br />
Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. <br />
Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл. ISBN 9965-752-06-0</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Ғылым]]<br />
[[Санат:Сөздік]]<br />
[[Санат:Биология]]<br />
[[Санат:Геология]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>ArystanbekBot