Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:27:13Z

1 түзету

Салиха: /* Бигелді Жошыұлы туралы әңгіме */

2015-06-24T06:33:09Z

‎Бигелді Жошыұлы туралы әңгіме

Жаңа бет

==Бигелді Жошыұлының өмірбаяны==
'''Бигелді Жошыұлы''' ([[1860]], [[Алматы облысы]], [[Балқаш ауданы]], [[Желтораңғы]] ауылы — [[1933]], сонда) — [[би]], [[шешен]], [[сынықшы]]. Батырлар әулетінен шыққан.

[[Күрті]], Балқаш, [[Бақанас]], Топар, [[Іле]] өңірін жайлаған елдің әйгілі көшбасшысы. Қара қылды қақ жарған би, ақындар айтыстарының жеңімпазы, емші-сынықшы (“Біреуде ақың кетсе Бигелдіге бар, бір жерің сынса Бигелдіге бар” деген сөз қалған), [[мерген]] аңшы ретінде Жетісуда есімі құрметтелген. Бигелді би ''“Атаңды ұятқа қалдырма”'' деген ұлағатты қатаң қолданған. Бидің шешендік сөздері, мақал-нақылдары, өлең термелері ел аузында сақталған. Бигелдінің жақсы қасиеттері мен өнері баласы — Қазақстанның халық ақыны [[Балтағұл Бигелдиев]]ның (1891 — 1981) бойынан жалғасын тапты.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том</ref>

==Бигелді Жошыұлы туралы әңгіме==
Сонымен Бигелді Жошыұлы ширек ғасырдай [[Күрті]], [[Балқаш]], [[Бақанас]], Топар, іле өңіріне [[билік]] құрған айтулы [[шешен]] [[би]] боп өткен. 1933 жылы 73 жасында дүниеден қайткан. Бүгінде Бигелді биден қалған шешендік билік [[сөз]]дер, [[мақал]], [[нақыл]]дар, өлең-[[терме]]лер, аңыз-[[әңгіме]]лер сол Бигелді билік еткен ауыл, аудандардан көп кездеседі. 1965-68 жылдары сол аудандарда фольклорлық экспедидияда Жүргенде ел аузынан (әсіресе, Балтағұл Бигелдиевтің өзінен) жазып алған Бигелді бидің шешендік сөздері мен мақал, қанатты [[нақыл]], термелері мына темендегідей:
:Арзымасқа алдырма,
:Аяғыңды шалдырма.
:Арзымасқа алдырып,
:Аяғыңнан шалдырып,
:Атаңды ұятқа қалдырма.

:Тектіменен дос болсаң,
:[[Қадір]]іңді біледі.
:Тексізбенен дос болсаң,
:Өзіңді сыртқа тебеді.

:Әйеліңмен [[дос]] болсаң,
:Отаныңа [[береке]] кіреді.
:Білімдімен дос болсаң,
:Сасқанда [[ақыл]] береді.

:Әркімнің өз сүйгені бар,
:[[Ер]] [[жігіт]] елін сүйеді.
:Диқан жерін сүйеді,
:[[Малшы]] төлін сүйеді,
:[[Бақа]] көлін сүйеді,
:[[Бұлдырық]] шөлін сүйеді.

:Өз ауылыңның -
:[[Қыз]]дары айдай көрінер,
:[[Ұл]]дары дардай көрінер,
:[[Құлын]]ы тайдай көрінер,
:Тайлағы нардай көрінер,
:Торғайы тұрымтайдай көрінер,

:Үш ағайынды жігіттің.
:Отар-отар [[мал]]ы бар.
:Екі ағайынды [[жігіт]]тің,
:Кере [[қарыс]] жалы бар.
:Жалғыз басты жігіттің,
:Шығар-шықпас жаны бар.

:[[Қайсар]] [[жігіт]] болғаның,
:Қолбасшыңның арқасы.
:Жайсаң жігіт болғаның,
:Жолдасыңның арқасы.<ref>Даланың дара ділмарлары.-Алматы: ЖШС "Қазақстан" баспа үйі", 2001, - 592 бет. ISBN 5-7667-5647</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1860 жылы туғандар]]
[[Санат:Алматы облысында туғандар]]
[[Санат:1933 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақ билері]]
[[Санат:Қазақ емшілері]]
[[Санат:Айтыс ақындары]]

← Ескі түзетулер	19:27, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Бигелді Жошыұлы - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Салиха: /* Бигелді Жошыұлы туралы әңгіме */