https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B8%D1%8F 2026-04-18T15:00:37Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B8%D1%8F&diff=32065&oldid=prev 2025-04-25T18:13:59Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:13, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B8%D1%8F&diff=32064&oldid=prev 2017-03-06T09:39:48Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Бекташия''', әл-Бекташия — [[Азия|Кіші Азияда]] әуелі жергілікті көшпелі және отырықшы түркі тайпаларының арасында 13 ғасырдың соңы мен 14 ғасырдың басында пайда болып, кейіннен [[Түркия]] мен [[Балқан]]ға кеңінен таралған сопылық бауырластық. Оның негізін қалаушы, желеп-жебеуші — түркі діндары, [[Қожа Ахмет Иасауи]]дің шәкірті [[Хаджи Бекташ Уали]].<br /> <br /> <br /> Ол түркілер арасынан шыққан кезбе [[уағыздаушы]]-[[дәруіш]]термен бірге (олар әдетте “[[ата]]”, “[[баба]]”, “[[деде]]” деп аталады) [[Анадолы]] жерінде сопылық бауырластық құрып Иасауи ілімін, ислам дінінің жалпы қағидаларымен байланыстырды. Бауырластықтың одан әрі дамуына “Екінші пір” деп аталған, өзін Хаджи Бекташтың ұрпағына жатқызған [[Балым сұлтан]] (1516 ж.ө.) зор үлес қосты. Бекташияның ұстанған негізгі бағыты — [[сопышылдық]] ағымын ұстанған пенденің Құдайды тануы. Бекташия [[Түркия]]ның рухани (соның ішінде, әдеби) және саяси-қоғамдық тұрмысына ұзақ жылдар бойы ықпал етіп келді. Алғашында қазылар қозғалысымен (дін тазалығы жолында күресушілер), кейіннен [[Осман империясы]]нда янычарлармен тығыз байланыста болды. 15 — 16 ғасырларда мемлекеттік істерге зор ықпалын жүргізіп отырды. Бекташия бауырластығын Янычар корпусымен бірге 1826 жылы [[Махмұд Сұлтан|Махмуд ІІ сұлтан]] таратып жіберді, бірақ ол 19 ғасырдың екінші жартысында өз қызметін қайтадан жандандырды. 1925 жылы Түркияда барлық сопылық ұйымдар таратылған кезде Бекташия орталығы [[Албания]]ға көшірілді. Бекташия жолын қуушылар [[Ирак]]та да бар.&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> {{Islam-stub}}<br /> <br /> [[Санат:Дін]]<br /> [[Санат:Ислам]]</div>

Нұрлан Рахымжанов