Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:36:22Z

1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: Санат шебері: Санат:Қазақстан журналисттері → Санат:Қазақстан журналистері

2017-02-04T05:28:04Z

Санат шебері: Санат:Қазақстан журналисттері → Санат:Қазақстан журналистері

Жаңа бет

[[Сурет:Б. Кенжебаев.png|Б. Кенжебаев|right|thumb]]
'''Бейсенбай Кенжебаев''' (04.10.[[1904 жыл|1904]], [[Бөген ауылдық округі|Бөген ауылы]], [[Ордабасы ауданы]], [[Оңтүстік Қазақстан облысы]] – 17.07.1987, [[Алматы қаласы]]) – ғалым, [[филология]] ғылымының докторы ([[1959]]), профессор ([[1961]]).
==Өмірбаяны==
* [[1925]] - Мәскеудегі Шығыс еңбекшілері коммунистік университетін, Әдебиет институтының 2-курсын,
* [[1942]] - ҚазМУ-ды (қазіргі ҚазҰУ) бітірген.
«[[Жас қайрат]]», «Лениншіл жас» (қазіргі ''«Жас алаш»'', 1923–28), ''«Кеңес туы»'' (1929–30), ''«Оңтүстік Қазақстан»'' (1932–33), ''«Социалистік Қазақстан»'' (қазіргі ''«Егемен Қазақстан»'', 1928–29, 1931–32, 1933–35), т.б. газет-журналдарда бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары, редактор,
*[[1938]]–[[1941]] - «[[КСРО]] Жоғарғы Кеңесінің Ведомостарында» аудармашы,
*[[1941]]–[[1944]] - Қазақстан мемлекеттік біріккен баспасының бас редакторы болып қызмет істеген.
*[[1961]] - жылдан ҚазМУ-да кафедра меңгерушісі.
*[[1975]]–[[1987]] жылдары осы университетте профессор болды.

''«XX ғасырдың бас кезіндегі қазақтың демократ жазушылары (монография бойынша)»'' деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Кенжебаев – қазақ әдебиетінің мәселелеріне, қазақ баспасөзінің тарихына арналған іргелі еңбектердің, [[Абай]], [[Сұлтанмахмұт Торайғыров|С.Торайғыров]], [[Жамбыл Жабаев]], [[Мұхамеджан Сералин|М.Сералин]], [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|М.О.Әуезов]], С.Шәріповтің өмірі мен шығармалары туралы зерттеулердің авторы. Жоғары оқу орындары студенттеріне арналған «XX ғасыр басындағы қазақ әдебиеті» оқулығын, «Ертедегі қазақ әдебиеті хрестоматиясын» (1967) жариялады. Ауыз әдебиеті үлгілерін жинау, жүйелеу, зерттеумен айналысты. Кеңестік кезеңде коммунистік идеологияға орай, қазақ әдебиетінің тарихы [[Бұқар жырау]]дан (19 ғ.) басталады деген жаңсақ пікірді теріске шығарып, оның [[Орхон-Енисей]] жазбаларынан басталатындығын ғылыми тұрғыдан дәлелдеді.<ref name="test2">Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы, 4-том</ref>

==Атақты шәкірттері==
[[Мырзатай Жолдасбеков]]

[[Мұхтар Мағауин|Мұқтар Мағауин]]

[[Рымғали Нұрғалиұлы Нұрғали|Рымғали Нұрғали]]

[[Алма Қыраубаева]]

[[Құлбек Сәрсенұлы Ергөбек|Құлбек Ергөбек]]

[[Қабиболла Сыдиықұлы]]

[[Жанғара Дәдебаев]]
==Еңбектері==
*''«Көне әдебиет туралы»'' ([[1969]]),
*''«Қазақ әдебиеті тарихының мәселелері»'' ([[1973]]) атты еңбектерін жазды.
*''«Қазақ әдебиеті тарихы»'' ([[1948]]) кітабының фольклорға қатысты тарауларын жазып,
*''«Жамбыл Жабаев – қазақ халқының жыршысы»'' ([[1955]]),
*''«Біржан сал мен Сараның айтысқаны»'' ([[1955]]), т.б. зерттеулерін жариялады.
*''«Тымпи»'' ([[1943]], [[1981]]),
*''«Көңіл ашар»'' ([[1971]]) сатиралық фольклор мұраларын бастырды.

Кенжебаев – көркем проза (''«Асау жүрек»'', [[1928]]) және аударма саласында да (''[[Ги де Мопассан|Г.Мопассан]], [[Хемингуэй|Э.Хемингуэй]], Лу Синь, Я.Гашек, [[Антон Павлович Чехов|А.П.Чехов]]'', т.б. жазушылардың әңгімелері) еңбек етті. ''[[Александр Сергеевич Пушкин|А.С.Пушкин]]'' шығармаларының қазақша библиографиялық көрсеткішін (М.М.Фетисовпен бірге) жасады. Бірнеше орденмен және медальдармен марапатталған.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref><ref>Қазақстан Республикасының Ғылым Энциклопедиясы</ref>

== Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

[[Санат:Алаш қозғалысы]]
[[Санат:1904 жылы туғандар]]
[[Санат:Оңтүстік Қазақстан облысында туғандар]]
[[Санат:1987 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақ ғалымдары]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	19:36, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Бейсенбай Кенжебаев - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: Санат шебері: Санат:Қазақстан журналисттері → Санат:Қазақстан журналистері