https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81Бейорганикалық қосылыстардың кластарының арасындағы генетикалық байланыс - Түзету тарихы2026-04-18T22:10:58ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81&diff=45047&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:25:27Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81&diff=45046&oldid=prevНұрлан Рахымжанов: Cat-a-lot: Аласталуда... Санат:Оқулық2015-10-19T04:22:14Z<p><a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80/Cat-a-lot&action=edit&redlink=1" class="new" title="Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot (мұндай бет жоқ)">Cat-a-lot</a>: Аласталуда... <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%9E%D2%9B%D1%83%D0%BB%D1%8B%D2%9B&action=edit&redlink=1" class="new" title="Санат:Оқулық (мұндай бет жоқ)">Санат:Оқулық</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>Жай ([[Металдар|металл]], [[Бейметалдар|бейметалл]]) және күрделі ([[оксидтер|оксид]], [[Қышқылдар|қышқыл]], [[Негіздер|негіз]], [[Тұздар|тұз]]) заттардың барлығының өзара [[байланыс]]ы генетикалық байланыс деп аталады (генезис — шығу тегі).<br />
<br />
Енді осы генетикалық байланыстарды [[тұздар]]ды алудың мысалында қарастырайық:<br />
<br />
1. Кейбір [[металдар]] мен [[бейметалдар]] езара [[әрекет]]тесіп ([[синтез]] әдісі) тұз түзеді:<br />
<br />
::Fe + S = FeS<br />
<br />
2. Негіздік [[оксидтер]] мен қышқылдық оксидтердің өзара әрекеттесуі де [[тұз]] береді.<br />
<br />
::СаО + СО<sub>2</sub>= СаСО<sub>3</sub><br />
<br />
3. [[Қышқылдар|Қышқыл]] мен негіздік оксидтің әрекеттесуінен де тұз түзіледі.<br />
<br />
::MgO + H<sub>2</sub>SО<sub>4</sub>= MgSО<sub>4</sub>+ H<sub>2</sub>O<br />
<br />
4. Негізбен қышқылдық оксидтердің әрекеттесуі де тұз тудырады.<br />
<br />
::ЗСа(ОН)<sub>2</sub>+ Р<sub>2</sub>О<sub>5</sub>= Са<sub>3</sub>(РО<sub>4</sub>)<sub>2</sub>+ ЗН<sub>2</sub>О<br />
<br />
5. [[Қышқылдар]] мен негіздер әрекеттесуі арқылы да тұз алуға болады:<br />
<br />
::NaOH + HNО<sub>3</sub>=NaNО<sub>3</sub>+Н<sub>2</sub>О<br />
<br />
6. Тұз бен қышқылдың әрекеттесуі жаңа тұз бен жаңа [[Қышқылдар|қышқыл]] береді, тұз тұнбаға түседі:<br />
<br />
::Са<sub>3</sub>(РО<sub>4</sub>)<sub>2</sub>+ 3H<sub>2</sub>SО<sub>4</sub>= 3CaSО<sub>4</sub>↓+ 2Н<sub>3</sub>РО<sub>4</sub><br />
<br />
7. Тұз бен негіздің [[әрекет]]тесуі жаңа тұз бен жаңа негіз береді, олардың біреуі [[тұнба]]ға түсуі керек.<br />
<br />
::ҒеСl<sub>3</sub>+ 3NaOH = Ғе(ОН)<sub>3</sub>↓ + 3NaCl<br />
<br />
8. Металл мен баска тұз әрекеттескенде де жаңа тұз бен металл түзіледі:<br />
<br />
::Fe + CuSO = FeSO + Cu<br />
<br />
9. Тұз бен тұз әрекеттескенде жаңа екі тұз түзіледі, олардың біреуі [[тұнба]]ға түседі.<br />
<br />
::ЗВаСl<sub>2</sub>+ 2Na<sub>3</sub>PO<sub>4</sub>= Ва<sub>3</sub>(РO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>↓+ 6NaCl<br />
<br />
10. Металмен қышқыл [[әрекет]]тескенде тұз бен [[сутегі]] түзіледі.<br />
<br />
::Mg + 2HCl = MgCl<sub>2</sub> + Н<sub>2</sub>↑<ref>Химия: Жалпы білім беретін мектептің сыныбына арналған оқулық. Усманова М.Б., Сақариянова Қ.Н. –Алматы: Атамұра, 2009. - 216 бет. ISBN9965-34-887</ref><br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
<br />
[[Санат:Химия]]<br />
<br />
<br />
{{Chem-stub}}</div>Нұрлан Рахымжанов