Moderator: 1 түзету

2026-06-26T06:25:28Z

1 түзету

20:23, 2025 ж. шілденің 29 кезіндегі MuratbekErkebulan деген

2025-07-29T20:23:03Z

Жаңа бет

{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Бейжің
|шынайы атауы = {{lang|zh|北京}}
|сурет = Beijing montage.png
|жағдайы = Астана
|ел = Қытай
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg = 39|lat_min = 56|lat_sec =
|lon_dir = E|lon_deg = 116|lon_min = 24|lon_sec =
|CoordAddon = type:city(14560000)_region:CN
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi = 300
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 18 уездік деңгейдегі әкімшілік бірлік 273 болыстық деңгейдегі әкімшілік бірлік
|басшының түрi = ҚКП қалалық комитет хатшысы мэрі
|басшысы = [[Цай Ци]] [[Чэнь Цзинин]]
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 16 801
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 43
|климаты =
|ресми тілі = қытай
|тұрғыны = 21 707 000<ref name="bulletin2017">{{cite web |url= http://tjj.beijing.gov.cn/English/PR/201801/t20180125_391609.html |title = Beijing Municipal Bureau of Statistics and NBS Survey Office in Beijing |publisher = Beijing Bureau of Statistics |language= English |date= 25 Jan 2018 |accessdate= 20 March 2018 |deadurl= yes |df= dmy |archiveurl= https://web.archive.org/web/20180320110417/http://tjj.beijing.gov.cn/English/PR/201801/t20180125_391609.html |archivedate= 20 March 2018}}</ref>
|санақ жылы = 2017
|тығыздығы = 1182
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = [[қытайлар]] — 96 %, [[маньчжурлар]] — 2 %, [[хуэй халқы]] — 2 %, [[моңғолдар]] — 0,3 %
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним = бейжіңдер
|уақыт белдеуі = +8
|DST =
|телефон коды = +86 10
|пошта индексі =
|пошта индекстері = 100000 — 102600
|автомобиль коды = 京A, C, E, F, H 京B (такси) 京G (қалалық емес) 京O (полиция және билік)
|идентификатор түрі = ISO 3166-2
|сандық идентификаторы = CN-11
|ортаққордағы санаты = Beijing
|сайты = http://www.beijing.gov.cn/
|сайт тілі = zh
}}
'''Бейжің''' (қытай тілінен аударғанда "солтүстік астана" деген мағына береді) — [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның астанасы. Көлемі жөнінен Қытайдағы ([[Шанхай]]дан кейін) 2-ші қала. Халқы — 12,6 млн (1995). Солтүстік Қытай жазығының солтүстік шетінде, [[Юндинхэ өзені]]нің алабында орналасқан. Үш жағынан тау жоталарымен қоршалған, оңтүстік-шығыс жағы ғана жазық болып келеді.

==Тарихы==
*Бейжің тұрған жердегі елді мекен туралы алғашқы дерек б.з.б. 2-мыңжылдықта кездеседі.
*Б.з.б. 11 — 8 ғасырлар аралығындағы жылнамаларда (Батыс Чжоу заманы) ол Цзи қаласы деп аталады.
*Соғысушы патшалықтар дәуірінде (б.з.б. 475 — 221 ж.) ол Янь патшалығының орталығы болып, Солтүстік Қытайдың стратег. маңызды қаласына әрі ірі сауда орталығына айналды.
*10 ғасырдың басында Ляо әулеті қидандарының екінші астанасына айналып, атын '''Яньцзин''' деп өзгертті.
*12 ғасырдың ортасынан Чжунд, Дасин (чжурчжэннің Цзинь мемлекетінің ортаңғы астанасы) атанды.
*1215 жылы қаланы моңғолдар басып алды. 13 — 14 ғасырларда Даду немесе Ханбалық атанып, моңғолдың [[Юань империясы]]ның астанасы болды.
1368 жылы моңғолдардан азат етілгеннен кейін '''Бейпин''' атанды.
*1421 жылы Қытайдың Мин империясының астанасы болып,'''Бейжің''' атанды.
*1644 — 1911 жылдары [[Цинь империясының]] астанасы болды. Бейжің мен оның маңайында металлургия, мұнай өңдеу, химия, машина және прибор жасау, [[полиграфия]], құрылыс металдары, жеңіл және тамақ өнеркәсіп орындары, т.б. шоғырланған.

==Ескерткiштер==
Бейжің көптеген тарихи ескерткіштерге бай қала, соның ішінде «әлемдегі ең ұлы» деп саналатын ескерткіштер — атақты Тяньаньмэнь қақпасы, әлемдегі ең үлкен Тяньаньмэнь алаңы, әлемдегі толық сақталған ең көне архит. ансамбль ескерткішінің бірі, тыйым салынған императорлық қала — [[Қытайдағы Гугун мұражайы|Гугун мұражайы]] [[Ұлы Қытай қорғаны]]ның Бадалиндегі бөлігі, әлемдегі ең үлкен [[Аспан ғибадатханасы]], Мин әулетінің 13 императоры жерленген Шисаньлин бейіттер кешені, әлемдегі ең ірі «Сыхэюан» сарайы орналасқан.

==Мәдени орындары==
1949 жылдан бері қаланың орталығы алаңы саналатын Тяньаньмэннің төңірегінде Халық өкілдерінің жиналыс үйі (парламент), Қытайдың тарихи музейі, Қытай революциясының музейі, Халық батырларына арналған ескерткіш, Мао Цзэдунның мұражайы, т.б. салынған. Қазіргі заманғы ірі құрылыстар — мемлекеттік кітапхана, орталықтеледидар үйі, Халықар. сауда үйі, Қытай театры, Бейжіңнің ірі әкімшілік мекемелері, ірі жоғары оқу орындары мен ғылыми-зерттеу орталықтары, мәдени-спорттық кешендер орналасқан.

==Қазақстанмен қатынасы==
1992 жылы Бейжіңде Қазақстан елшілігі ашылды. Сондай-ақ Бейжіңдегі Шанхай ынтымақтастық ұйымының орталықштаб пәтерінде Қазақстан өкілдігі орналасқан, сонымен қатар бұл қалада қазақстандық банк, темір жол өкілдіктері жұмыс істейді. Көптеген қазақстандық студент-жастар Бейжіңнің жоғары оқу орындарында білім алады. Бейжіңдегі мемлекеттік мұрағаттарда қазақ халқының тарихына, қазақ-қытай қатынастарына байланысты көптеген құжаттар сақтаулы.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Қытай Халық Республикасы тақырыптарда}}
{{Азия елордалары}}
{{Жазғы ОО астаналары}}

[[Санат:Провинциалдық деңгейдегі Қытай әкімшілік бірліктері]]
[[Санат:Бейжің]]
[[Санат:Қытайдың миллионер қалалары]]
[[Санат:Азия елордалары]]
[[Санат:Миллионер қалалар]]

← Ескі түзетулер	06:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Бейжің - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

20:23, 2025 ж. шілденің 29 кезіндегі MuratbekErkebulan деген