https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 2026-04-18T15:15:27Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B&diff=67211&oldid=prev 2025-04-25T19:05:05Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:05, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B&diff=67210&oldid=prev 2014-05-25T06:57:38Z

<p>clean up, replaced: Қазақ энциклопедиясы, 2 том → «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энци using [[Project:AWB|AWB]]</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Timeless Books.jpg|thumb| alt=A.|left]]<br /> <br /> '''“Бақырғани кітабы”'''&lt;ref&gt;“Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt; — [[түркі тілдес халық]]тардың 12 ғасырдан сақталған сопылық ағымдағы әдеби [[ескерткіш]]тердің бірі. Авторы, сопылық ағымның ірі өкілі — [[Сүлеймен Бақырғани]]. Бақырғанидың сопылық мазмұндағы хикмет-өлеңдері кезінде ұлан-ғайыр [[Қыпшақ даласы]] мен [[Орталық Азия]]ның [[түркі тілдес халықтар]]ының арасында кеңінен тарағаны тарихтан жақсы мәлім болғанымен, ақын мұрасы тек 19 ғасырда ғана толық жинақталып, [[Қазан]] және [[Стамбұл]] баспаларынан “Бақырғани кітабы” деген атпен бірнеше рет (1846, 1877, 1882, 1898 жылдары) басылып шықты. “Бақырғани кітабы” — '''бес бөлімнен''' тұрады.<br /> <br /> *''Бірінші бөлімі'' — [[көңіл-күй]] жырлары;<br /> *''екіншісі'' — сопылық идеясын насихаттауға арналған дидактикалық философиялық [[хикмет-өлеңдер]]і;<br /> *''үшіншісі'' — Алланы мадақтауға арналған жырлары (“Меғрожнаме”);<br /> *''төртіншісі'' — “Ақыр заман көріністері” дастаны;<br /> *''бесіншісі'' — “[[Бибі Мариям]]” толғауы.<br /> <br /> “Бақырғани кітабының” басты идеясы — оқырманын ізгілікке, имандылыққа, рухани тазалыққа үндеу. [[Ақын]]ның айтуынша, әрбір адам рухани тұрғыдан кемелденген дәрежеге жетуі үшін Алланы ([[Хақ]]ты, абсолюттік рухты) толық танып-білуі тиіс. Ал, бұл биік мақсатқа жетуі үшін адам алдымен төрт асудан сүрінбей өтуі керек. Олар: шариғат (ислам заңдары мен әдет-ғұрыптарының жинағы), [[тариқат]] ([[сопылық]] ағымның идеясы, мұрат-мақсаты), [[мағрифат]] (мұсылмандықтың қағида-шарттарын танып-білу) және хақиқат (Хаққа жақындау). Бұл рухани асулардың бірі екіншісіне өту үшін қажетті басқыш болып табылады. Сондай-ақ осы төрт басқыштың әрқайсысы он мақамнан (тоқтамнан) тұрады. Аталған [[төрт]] сатының (басқыштың) қырық мақамын толық танып-біліп, жақсы игерген адам ғана Алланың (ақиқаттың) дидарын көруге мүмкіндік алады. “Бақырғани кітабы” [[жыр]]ларында сопылық идеяның негізгі қағида-шарттарына, сонымен бірге, адамның қоғамда атқаратын қызметіне гуманистік тұрғыдан түсінік беріледі. “Бақырғани кітабы” [[Алла]] сыйлаған өмірдің ләззатынан безбеуге, [[махаббат]] қызығын көруге, ғылым мен өнерді меңгеруге үндейді. Адамды сүю арқылы құдайды сүюге болатыны жырланған. “Бақырғани кітабының” “Бибі Мариям” атты бөлімінде пайғамбарлар, әулие-әнбиелер, әлемнің жаратылысы, т.б. туралы жазылған сопылық-дидактикалық сарындағы жырлар қамтылған. Мұнда [[Ғайса пайғамбар]] өз анасы [[Мариям бибі]]мен [[өмір]] мен [[өлім]], [[мейірімділік]] пен [[зұлымдық]], [[жақсылық]] пен [[жамандық]] жайында әңгімелеседі. “Бақырғани кітабы” оқырман қауымды имандылыққа, ізгілікке, құдайға құлшылық етуге шақырады.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, II том;&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;Отырар. Энциклопедия. – Алматы.«Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{Stub: Қазақ әдебиеті}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Мәдениет]]<br /> [[Санат:Әдебиет]]</div>

ArystanbekBot