https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2026-04-18T19:59:43Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC&diff=53833&oldid=prev 2025-04-25T18:56:16Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:56, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC&diff=53832&oldid=prev 2014-05-30T14:28:57Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер, 1998 ж., → 1998 жыл, using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Бағыныңқы сөйлем''' - [[басыңкы сөйлем]]ге [[грамматика]]лық тұрғыдан бағынып тұратын, [[Сабақтас құрмалас сөйлем|сабақтас құрмаласқа]] енген, [[ЖАЙ СӨЙЛЕМ|жай сөйлемнің]] тиянақсыз бөлігі. Бағыныңқы сөйлем [[Басыңқы сөйлем|басыңқылары]] тұтас ойды анықтап, толықтап, пысықтап тұрады.&lt;ref&gt;Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3&lt;/ref&gt; Бағыныңқы сөйлем мен басыңкы сөйлем арасындағы байланыс [[жалғаулық]]тар, жалғаулык сөздер, [[қатысты сөз]]дер және [[интонация]]мен беріледі. Бағыныңқы сөйлем басыңқы сөйлемнің компоненті қызметін атқарады, мысалы, ''Ешкім үндемеді, өйткені бұндағы кісілердің бәрі де қарт әйелдің дауысын білетін (М. Әуезов)'' - Бұндағы кісілердің бәрінің де қарт әйелдің дауысын білетіндіктен ешкім үндемеді. Басыңкы сөйлеммен байланысының сипатына қарай бағыныңқы сөйлем [[анықтауыш]]тық түсіндірме, [[пысықтауыш]]тық (мекен, мезгіл, себеп т.б.) түрлерге бөлінеді.&lt;ref&gt;Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Лингвистика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007.<br /> ISBN 9965-08-235-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> '''Бағыныңқы сөйлем''' — [[сабақтас құрмалас сөйлем]]нің тиянақсыз [[тұлға]] аякталған алғашқы компоненті. Ол езінен кейінгі тиянақты түрде аяқталған басынқы [[Сабақтас құрмалас сөйлем|сөйлемді]] әр түрлі мағыналық ылғайда айкындау [[мақсат]]ында жұмсалып, соған тәуелді болады. Бағынынқы сөйлем [[сабақтас құрмалас сөйлем]]де байланыстырғыш компонент кызметін атқарады. Бұл кызмет бағынынкы сөйлемнің [[көсем]]ше, есімше, [[шарт]]ты [[рай]] тұлғалы тағы басқа [[етістік]]терден жасалған баяндауышына жүктеледі. Бағыныңқы компонент сөйлем деп аталғанымен, онда қалыпты сөйлемге тән қасиеттердің бәрі бола бермейді. Дербес жай сөйлемдер формалық жағынан да, мағынасы жағынан да тәуелсіз, тиянакты бір бүтін болып айтылса, ал бағынынқы сөйлемде ондай тиянақтылық, дербестік жоқ, ол шын мәнісінде күрделі сөйлемнің бір [[бөлшек|бөлшегі]] болып табылады.&lt;ref&gt;[[Тіл]] білімі [[термин]]дерінін түсіндірме сөздігі — Алматы. &quot;Сөздік-Словарь&quot;, 2005. ISBN 9965-409-88-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақ тілі]]<br /> [[Санат:Лингвистика]]<br /> <br /> <br /> {{Stub}}</div>

ArystanbekBot