https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B8%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2026-04-21T04:42:06Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B8%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=44803&oldid=prev 2025-04-25T18:25:24Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B8%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=44802&oldid=prev 2011-07-14T06:10:01Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Chemicals in flasks.jpg|thumb|[[Химия]]]]<br /> '''Баяу балқитын қорытпалар''' - темірдің балқу температурасынан (1539°С) жоғары температурада балқитын қорытпалар. Баяу балқитын қорытпалар негізі [[титан]], [[тантал]], [[ванадий]], [[хром]], [[цирконий]], [[ниобий]], [[молибден]], [[вольфрам]] сияқты баяу балқитын металдар немесе олардың металл емес элементтермен қосылысынан құралады. Мысалы, кейбір баяу балқитын қорытпалардың балқу температурасы мынадай: MоSі2 - 2000°C, <br /> ZrO2 - 2700°C, TіC - 3140°C, TaC - 3900°C. Олар ыстыққа төзімді материалдар ретінде қолданылады. [[Титан|Титанның]] қорытпалары өте жоғары температураға (3140°C) ұзақ уақыт шыдайды. Мұндай қорытпалардан [[ғарыш|ғарыштық]] [[техника]] бөлшектері, ыстыққа төзімді лабораториялық ыдыстар, тағы басқа жасалады. Цирконий қосылыстарының маңыздысы - цирконий диоксиді. Ол ыстыққа (2700°C) және химиялық әсерге төзімді болып келеді. Сондықтан одан ыстыққа төзімді бұйымдар (мысалы, [[тигель]], балқуы қиын [[шыны]], [[зертас]], [[эмаль]]) дайындалады. [[Қазақстан|Қазақстанда]] Баяу балқитын қорытпаларды зерттеумен [[Металлургия]] және кен байыту институты айналысады. Онда титанның оксиді мен петрохлоридін алу мен тазалау, титан өндірісіндегі шала өнімдерден ілеспе элементтерді бөліп шығару технологиясы жасалынып, өндіріске (Өскемен титан-магний комб-нда) енгізілді. Сондай-ақ, институтта әр түрлі металлургия шикізатынан ванадий алу әдістері табылды, құрамында алюминий тотығы және [[Ванадий|ванадийі]] бар домналық күлдерді гидрохимиялық жолмен қайта өңдеу процесі зерттелді. <br /> <br /> ==Сілтемелер==<br /> [[Қазақ энциклопедиясы]]<br /> {{stub}}<br /> {{wikify}}<br /> [[Санат: Химия]]</div>

Gabit Karabay