https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B6%D1%96%D0%BC._%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B5%D1%80%D1%83%D1%96Батпақтардағы температуралық режім. Батпақтардың қатуы және еруі - Түзету тарихы2026-04-19T14:07:35ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B6%D1%96%D0%BC._%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B5%D1%80%D1%83%D1%96&diff=33525&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:14:10Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B6%D1%96%D0%BC._%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B5%D1%80%D1%83%D1%96&diff=33524&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: – Алматы, Мектеп, 2002 → – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл using AWB2014-05-25T03:02:02Z<p>clean up, replaced: – Алматы, Мектеп, 2002 → – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Батпақтардағы температуралық режім. Батпақтардың қатуы және еруі'''— минералды [[топырақ]]тардағы тәрізді температура құбылуының шымтезек қабатындағы жылу алмасу процесіне сәйкес жүруі. [[Батпақ]]тардағы температура құбылуының амплитудасы мен температураның максимумы мен минимумы топырақ қабатымен сәйкес келмейді. Ол бұл орталардың [[су жылуы]] қасиеттеріне байланысты. Ал [[жер асты сулары]]ның деңгейінен төмен орналасқан шымтезек қабатының жылулық қасиеттері өзгермейді деуге болады. Жоғары, кұбылмалы "тірі" кабатты жер асты суларының тербелуіне және шымтезектің ылғалдығының өзгеруіне байланысты бұл қабаттың [[жылу сыйымдьшығы]] мен жылу өткізгіштігі бір ландшафтан екінші ландшафтқа өткенде мерзімдік және кеңістікте өзгеріске ұшырап отырады. Ұйықтар мен тартпаларда және аса күшті ылғалданған үлескілерде жылу өткізгіштік пен жылу сыйымдылық сфагналық-бұталық микроландшафтарға қарағанда, әсіресе жазда көбірек, бірақ минералды топырақтарға қарағанда азырақ болады. Температураның тәуліктік режімі 15—20 см тереңдікке дейін айқын байқалады, жылдық режім 3,0—3,5 м-ге дейін, 35—40 см және 4—5 м тереңдіктерде температураның тәуліктік және жылдық құбылуы өшеді. Мүк батпақтарының бетіндегі жазғы температураның құбылу амплитудасының максимумы ондаған градусқа жетуі мүмкін, жекелеген ашық түндерде, [[солтүстік-батыс]] аудандарда батпақ беттерінде суық ұруы болуы мүмкін. Батпақ массивтерінің қатуы температураның орнықты (тұрақты) түрде 0°С-тен теріс мәнге етуінен соң 12—17 күннен кейін басталады. Шымтезек қабатының қатуы 5—10 см тұрақты [[қар қабаты]]ның қалыптасуына дейін қарқынды жүреді. Батпақ массивтерінің еруі турлі ландшафтарда әрқилы жүреді.<br />
<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл.</ref><br />
<br />
==Дереккөздер== <br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Ғылым]]<br />
[[Санат:Су шаруашылығы]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>ArystanbekBot