https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 2026-04-18T11:13:15Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88&diff=53037&oldid=prev 2025-04-25T18:56:09Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:56, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88&diff=53036&oldid=prev 2015-10-06T03:14:13Z

<p>«<a href="/index.php/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88" title="Бастауыш">Бастауыш»</a> бетін қорғады: Артық бұзақылық ([Өңдеуге=Тіркелгісіздерге тиым] (мерзімі бітпек: 03:14, 2016 ж. қазанның 6 (UTC)) [Жылжытуға=Тіркелгіс...</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Shortcut1|Грамматика}}<br /> '''Бастауыш''' деп сөйлемде [[атау септік]] тұлғасында тұрып, ойдың иесі болатын [[сөйлем мүшесі|тұрлаулы сөйлем мүшесін]] атаймыз.<br /> <br /> Бастауыш ''кім? не? кімдер? нелер? кімім? нем? кімің? нең? кімі? несі? қайсысы? қаншасы? нешеуі?'' деген сұраулардың біріне жауап береді<br /> <br /> == Бастауыш болатын сөз таптары ==<br /> <br /> Сөйлемде бастауыш әр түрлі [[сөз табы]]нан бола береді:<br /> #[[Зат есім]]нен болады.<br /> #[[Есімдік]]тен болады.<br /> #:Мысалы: '''''Бұл''' - менің келешектен күткен үмітім.''<br /> #[[Сан есім]]нен болады.<br /> #:Мысалы: '''''Алты''' екіге бөлінеді''<br /> #Заттық мағынада қолданылып, атау тұлғада тұрған [[сын есім]], [[есімше]] және [[етістік|тұйық етістік]] сөйлемде бастауыш бола алады:<br /> #:Мысалы: '''''Жақсы''''' (сын есім) '' - көпке ортақ'' (мақал). '''''Оқыған''''' (есімше)'' білер әр сөзді.'' ([[Абай]]). '''''Отанды қорғау''''' (тұйық етістік) - ''абыройлы іс.''<br /> #Заттық мағынаға ие болып, бастауыштың сұрауына жауап беретін [[үстеу]], [[одағай]], [[шылау]] сөздер де бастауыш бола алады. Бірақ бұлар сөйлемде өте сирек кездеседі.<br /> #:Мысалы: ''Жалқаудың '''ертеңі''' бітпес'' (мақал). ''Сенің '''опырмайың''' қашан қалады? '''Және''' - жалғаулық шылауы.''<br /> <br /> <br /> == Дара бастауыш ==<br /> <br /> Дара бастауыш - жеке бір сөзбен айтылған бастауыш.<br /> <br /> == Күрделі бастауыш ==<br /> <br /> Күрделі бастауыш деп екі я бірнеше сөздің тізбегінен жасалып, бір-ақ ұғымды білдіретін бастауышты атайды.<br /> <br /> Күрделі бастауыш мына сияқты жолдармен жасалады:<br /> #Екі я бірнеше сөздердің тіркесінен құралған зат атауы.<br /> #:Мысалы: '''''[[Каспий теңізі]]''' - әлемдегі ең үлкен көл боп саналады''<br /> #Қос сөз түріндегі зат есімдер:<br /> #:Мысалы: '''''Әке-шешем''' жасымда асырады, бақты, адам қылды.''<br /> #Ашық я жасырын түрдегі [[ілік септік|ілік жалғаулы]] зат есім мен көмекші есімдердің тізбегі.<br /> #:Мысалы: '''''Үй іші''' енді тып-тыныш.''<br /> #Сын есім тіркесі<br /> #:Мысалы:''Үш '''салт алтты''' тіл қатыспай жүріп келеді.''<br /> #Кейде зат есім мен есімшеден, [[зат есім]] мен [[сын есім|сын есімнен]] құралған сөз тізбектері күрделі бастауыш болады.<br /> #:Мысалы: '''''Білегі жуан''' бірді жығады, '''білімі толық''' мыңды жығады'' (мақал).<br /> #Тұлғасына қарай күрделі және бөлшек сан есімдер де сөйлемде күрделі бастауыш бола береді.<br /> #:Мысалы: '''''Жиырма бес''' маған тағы қайтып келді.''&lt;ref&gt;С. Аманжолов, &quot;Қазақ тілі грамматикасы&quot;, 1966 ж.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақ тілі]]<br /> [[Санат:Грамматика]]<br /> [[Санат:Синтаксис]]</div>

Нұрлан Рахымжанов