https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 2026-04-18T21:32:51Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82&diff=95923&oldid=prev 2025-04-25T19:37:28Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:37, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82&diff=95922&oldid=prev 2017-01-20T18:53:36Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[File:Древний Фастов 18.jpg|thumb| alt=A.| ''Баршынкент''.]]<br /> '''Баршынкент''' [[Сырлытам]], [[Қызқала]], [[Қышқала]] – ортағасырлық [[қала]] орны. [[Сырдария]]ның төменгі [[ағыс]]ы маңында, [[Қызылорда]]ның [[оңтүстік-батыс]]ында 25 шақырымдай жерде. Қала орнына өткен [[ғасыр]]да П.И. [[Лерх]], В.А. [[Каллаур]], 1946 жылы С.П. [[Толстов]] бастаған [[Хорезм]] [[археология]]лық-[[этнография]] [[экспедициясы]]на зерттеу жүргізген. Академия. Ә. [[Марғұлан]] Баршынкентті [[Алпамыс батыр]] жырындағы [[Гүлбаршын]]ның есімімен байланыстырады. Баршынкент [[Шыңғыс хан]] шапқыншылығына дейін [[оғыз]]дар мен [[қыпшақтар]]дың арасындағы шекаралық аймақтағы үлкен маңызды стратегиясы бекініс және мәдени-сауда орталығы болған. [[Хорезм]], [[Қыпшақ]], [[Қимақ]] хандықтары әскерлеріне табанды қарсылық көрсеткен. Кейін ұзақ уақыт қаланы ала алмаған [[Жошы хан]] әскерлері [[қамал]]ды қоршаған орға [[өзен]] суын бұрып, қаланы суға бастырып, берілуге мәжбүр еткен. Шапқыншылықтан қираған [[қала]] көп ұзамай қалпына келтіріліп, [[Жошы]] ұлысының [[Сыр бойы]]ндағы орталығына да айналады. <br /> [[Сурет:Баршынкент мазары.jpg|thumb|left|Баршынкент мазары]]<br /> Баршынкентте [[теңге]] соғатын [[сарай]] болғаны да белгілі. Осының бәрі оның [[Алтын Орда]] тұсында да ірі саяси, мәдени және білім ордасы болғандығын көрсетеді. [[13 ғасыр]]дың 2-жартысында [[Сыр]] бойында болған [[Жамал]] [[Қарши]] «Баршынкентте оғыздар мен қыпшақтар аралас тұрады» деп жазады. Баршынкент туралы мәліметтер орта ғасыр тарихшылары мен елшілердің [[қолжазба]]ларында көп кездеседі. Солардың бірі [[Джованни Плано Карпини]]: «Сыр бойының халқы мұсылман тілінде сөйлейді, [[салт-дәстүр]]лері де [[мұсылман]]ша. Осы маңда қираған қамалдар мен қалалардың орындары өте көп. Жақын жерден өтетін өзеннің бойында тұрғаны – [[Жанкент]], [[Баршын]] және [[Арнас]]. Олардан басқа да қалалар бар, бірақ біз олардың аттарын біле алмадық» деп жазады. Қаланың аты [[15 ғасыр]]дан бастап жазба деректерде кездеспейді. Оның күйреуіне не себеп болғаны әлі зерттелмеген. Баршынкент жайлы көптеген ғалымдардың (Д’ [[Оссон]]ның, В. [[Бартольд]]тың, [[Марғұлан]]ның) еңбектерінен оқуға болады. <br /> <br /> ==Әдебиеттер==<br /> «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том<br /> Маргулан А.Х., Из истории городов и строительного искусства средневекового Казахстана, А.-А., 1951.<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан көне қалалары]]<br /> <br /> {{stub}}</div>

А.С.Кизиров