Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:00:49Z

1 түзету

Legobot: Bot: Migrating 18 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q790510 (translate me)

2013-03-11T11:55:14Z

Bot: Migrating 18 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q790510 (translate me)

Жаңа бет

'''Бархан''' (түркі сөзі) — шағын [[шөл|шөлді]] аймақта желдің әсерінен пайда болатын [[құм]] төбе. Мұндай [[төбе|төбелер]] жарты ай немесе [[орақ]] пішіндес болып келеді. Оның биіктігі бірнеше метр болады. Барханда [[өсімдік]] өспейді, сондықтан да [[жел]] әрекетіне бейім.

[[File:Libya 4983 Tadrart Acacus Luca Galuzzi 2007.jpg|thumb| alt=A.| ''[[Сахарадағы шағыл]]'']]
'''Шағыл''', '''Бархан'''<ref>Мұнай және газ геологиясы терминдерінің, орысша-қазақша түсіндірме
сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Казакстанға еңбегі сіңген мұнайшы — геологтар
Т.Н. Жұмағалиев, Б.М. Куандықов. — А.: АРНGroup, 2000. — 328 бет.</ref>
— құмды шөл және шөлейт жерлерде жел әрекетінен пайда болатын ысырынды құм төбелері, жер бедерінің пішіні. [[Құмтөбелер]] жарты ай немесе орақ пішіндес болады. Жел жақ беткейі созылыңқы әрі түйетайлы (5 — 14), ық жақ беткейі қысқа, тікше (30 — 33), келеді. Айшыққа тірелген жел оны айналып өтеді де, екі шетін мүйіз сияқтандырып ілгері созып отырады. Желдің режиміне, бағыты мен күшіне байланысты биіктігі 150 м-ге дейін [[Шағылды қырқалар]], [[Шағылды тізбектер]], [[Шағылды пирамидалар]], тағы басқа пайда болады. Шағыл жылына бірнеше метрден бірнеше жүздеген метрге жылжып отырады. Онда өсімдік өспейді. Шағыл Орталығы Азия мен Қазақстанның барлық құмды шөлдерінде( [[Қарақұм]], Қызылқұм, тағы басқа) таралған. <ref>[[Қазақ Энциклопедиясы ]], 9 том 18 бөлім</ref>
== Пайдаланылған әдебиеттер ==
* Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.

==Сілтемелер==
*[[Сахара]]
*[[Шөл]]
*[[Африка]]

==Сілтеме==
* [http://ru.wikipedia.org/wiki/Поющий_бархан Поющий_бархан]
* [http://altyn-emel.ort.kz/"Алтын Емел" мемлекеттік халықтық табиғи саяжайының ресми сайты]
* [http://vokrugsveta.ru/publishing/vs/archives/?item_id=2590 бархан]
* [http://skachal.com/100-velikih-zagadok-prirody/poyucshie-barhany/ Поющие барханы — 100 великих загадок природы]
* [http://tengry.net/index.php?option=com_rsgallery2&Itemid=31&gid=8 Фотогалерея ГНПП «Алтын-Эмель»]
{{stub}}
{{wikify}}

== Пайдаланѓан Әдебиет ==
<references/>
[[Санат:Жер бедері]]
[[Санат:Шөлдер]]

← Ескі түзетулер	18:00, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Бархан - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Legobot: Bot: Migrating 18 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q790510 (translate me)