Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:37:26Z

1 түзету

Kasymov: «Тұлғалар» деген санатты аластады (HotCat құралының көмегімен)

2016-10-09T15:40:04Z

«Тұлғалар» деген санатты аластады (HotCat құралының көмегімен)

Жаңа бет

{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = монарх
| Қазақша есімі = Барақ хан
| Шынайы есімі = ﺒﻪﺭﻪﻙ ﺣﺎن
| Суреті =
| Атауы =
| Сурет ені =
| Титулы = [[Алтын Орда]]ның ханы
| Лақап аты =
| Ту =
| Ту2 =
| Басқара бастады = [[1423]]
| Басқаруын аяқтады = [[1426]]
| Басқарған кезеңі =
| Ізашары = [[Ұлық Мұхаммед хан]]
| Ізбасары = [[Ұлық Мұхаммед хан]]
| Тәж кигізу жорасы =
| Титулы_2 = [[Алтын Орда]]ның ханы
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Реті_2 =
| Басқара бастады_2 = [[1427]]
| Басқаруын аяқтады_2 = [[1428]]
| Ізашары_2 = [[Ұлық Мұхаммед хан]]
| Ізбасары_2 = [[Ұлық Мұхаммед хан]]
| Титулы_3 = [[Ақ Орда]]ның 14-ші ханы
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Реті_3 =
| Басқара бастады_3 = [[1395]]
| Басқаруын аяқтады_3 = [[1428]]
| Ізашары_3 = [[Құйыршық хан]]
| Ізбасары_3 = мемлекет құлады
| Діні = [[Ислам]]
| Азаматтығы =
| Туған күні = белгісіз
| Туған жері =
| Қайтыс болған күні = 1428
| Қайтыс болған жері = [[Сығанақ]]
| Жерленді =
| Династия = [[Орда Ежен хан|Ордаежендіктер]]
| Туған кездегі есімі =
| Әкесі = [[Құйыршық хан]]
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Қызмет еткен жылдары =
| Құрамында болды =
| Әскер түрі =
| Атағы =
| Басқарды =
| Шайқасы =
}}
'''Барақ хан'''<ref>Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref>(т.ж. белгісіз - [[1428 жыл|1428]] жылы қайтыс болған) [[Ұрыс хан]]ның немересі Барақ біраз уақыт бойы [[Ақ Орда]]дағы өз әулетінің билігін қалпына келтірді.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref>

Туған жылы туралы дерек жоқ, [[1428]] жылы қайтыс болған. 1423-1428 жылдары [[Ақ Орда]]ның ханы болды. [[Құйыршық]] ханның ұлы, [[Орыс хан]]ның немересі. Барақ өз тұсында ең беделді хандардың бірі болған. [[Сығанақ]] қаласын салуды басқаруға қатысты. Алтын Орданың күйреуі кезеңінде, төре тұқымдарының таққа тартысы кезінде, Ақ Орда бірқатар ұлыстарды иеленғен болатын. Тақ [[Мұрагерлік|мұрагерлерінің]] бірі Барақ хан еді. Баласы Жәнібек хан мен інісі Керей хан 1456 Ақ Ордада әкесінің әулетін жаңғыртты.

==Билік жылдары==
[[1416]] жылы [[Дешті-Қыпшақ]]тың билеушілері мен [[Темір]]дің немересі [[Ұлықбек]]тің арасында [[Сырдария]]ның төменгі ағысындағы жерлер үшін күрес басталды. Бұл күрес бүтіндей жүз жылға созылды. Ұлықбектің соғысқа араласуына Барақ ханның одан көмек сұрауы себеп болды. Бұл [[1419]] жылы мамыр айында [[Самаркан]]да болған еді. Ұлықбек Барақ ханға қонақжайлылық көрсетіп, оған көмектесуге бел байлады. Барақ хан өз қарсыластарын жеңіп, билігін бірте-бірте нығайта берді. [[1422]] жылы өзінің ең негізгі қарсыласы — [[Мухаммед]] ханның Ордасын бағындырғаннан кейін, Барақ хан [[Дешті-Қыпшақ]] аумағының үлкен бөлігін жаулап алды. Оның аумағы [[Сырдария]]ның төменгі ағысынан Арал теңізіне дейінгі аралықта, солтүстікте [[Жайық]] өзенінен [[Тобыл (өзен)|Тобыл]] өзеніне дейін, солтүстік-шығыста [[Ертіс]] өзеніне дейін созылып жатты. [[1423]] жылы хандық билікке қол жеткізген Барақ хан [[Мауренахр]]ға қарсы бағытталған саясатты жүргізе бастады. [[1425]] жылы Ұлықбек мемлекеті мен Сығанақ арасындағы шекараға ішкерілей жақындаған Барақ хан бұрын атасы [[Орыс хан]]ның қол астында болған, одан Темір жаулап алған Сырдария өзенінің бойындағы [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орданың]] ежелгі жерлерін қайтаруды талап етті. [[1427]] жылдың басында Сығанақ түбінде Ұлықбек пен Барақ хан әскерлері арасында кескілескен ұрыс болды. Жеңіліске ұшыраған [[Ұлықбек]] әскерлері Самарқан қаласына дейін ығыстырылды. Тек [[1427]] жылдың мамыр айында соғысқа [[Шахрух]] бастаған Ғират әскерінің араласуымен Барақ хан Дешті-Қыпшаққа кері оралуға мәжбүр болды. [[Сығанақ]] қайтадан Орыс хан тұқымдарының ордасына айналды.
[[1428]] жылы Моңғолстан сұлтаны Махмуд оғланға қарсы шайқаста Барақ хан қаза болды. Сол 1428 жылы Дешті-Қыпшақты [[Әбілқайыр хан]] ([[1428]]-[[1468]]) жаулап алған еді.

==Дереккөздер==
<references/>
== Тағы қараңыз ==
{{Алтын Орда хандары}}

[[Санат:Ақ Орда хандары]]
[[Санат:Алтын Орда хандары]]
[[Санат:Ордаежендіктер]]

← Ескі түзетулер	19:37, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Барақ хан - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Kasymov: «Тұлғалар» деген санатты аластады (HotCat құралының көмегімен)