https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BDБарабан - Түзету тарихы2026-04-18T14:11:40ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD&diff=75393&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T19:09:58Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:09, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD&diff=75392&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: Арын - Павлодар → Арын — Павлодар using AWB2014-05-09T12:18:14Z<p>clean up, replaced: Арын - Павлодар → Арын — Павлодар using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Казанская церковь, Кызылорда, 2009, барабан.jpg|thumb|[[Қазан барабаны]]]]<br />
'''Барабан''' — 1) [[архитектура]]да— ғимарат күмбезін көрнекі әрі әсерлі көрсету үшін салынатын күмбезасты қабырға. Барабаннан [[ғимарат]] ішіне жарық түсіретін ойықтар қалдырылады. [[Ғибадат]] орындары мен [[ескерткіш]] құрылыстарында кең қолданылған. [[Орта Азия]]дағы алғашқы [[мұсылман]] кесенелерінде ([[Саманилер кесенесі]], [[Араб ата кесенесі|Араб ата]], т.б.) Барабан болмағанмен, кейінірек ол [[Қазақстан]], [[Орта Азия]] [[архитектура]]сында кең тарады. Барабан көбіне [[дөңгелек]] әрі көп қырлы, кейде жұлдыз түрінде де кездеседі ([[Бабажы қатын]] кесенесі, 10 — 11 ғасырлар; [[Жошы хан]] кесенесі, 13 — 14 ғасырлар). [[Қазақстан]]ның сәулет ескерткіштеріндегі Барабанның [[христиан]] архитектурасынан айырмашылығы — оның диаметрі құрылыстың негізімен бірдей не одан үлкен болатындығы. [[Архитектура]]лық элемент ретінде Барабан жергілікті дәстүрге сай әр түрлі қалақшалар ([[Батыс Қазақстан|Батыс Қазақстанға тән]]), тегіс цилиндр немесе сегізқырлы ([[Орталық Қазақстан|Орталық]] және [[Оңтүстік Қазақстан]]ға тән) пішінінде болады. [[Созақ]] өңіріндегі кесенелер күмбезасты Барабандарының өте биіктігімен ерекшеленеді. Қазақ кесенелерінде Барабан көп жағдайда күмбезге ұласып кетеді; 2) техникада — машиналардың қуыс [[цилиндр]], кейде [[конус]] пішінді айналмалы бөлшектерінің жалпы атауы. Қуыс шошақ, цилиндр немесе түбі бар көп қырлы дене тәріздес тетік.<ref>Орысша-қазақша түсіндірме жалпы сөздік: Көлік / профессор Е. Арын — Павлодар : «ЭКО» ҒӨФ. 2006.</ref>“Барабанды” деп есептелетін көптеген машиналарда заттарға салыстырмалы қозғалыс беретін Барабан түрлері көп. Мысалы, құйманы тазартатын, сусымалы заттарды және боялған маталарды кептіретін, т.б. көтергіш-тасымалдық машиналарда жүкті көтеруге не жылжытуға да Барабан қолданылады. <br />
<ref name="source1">''[[Қазақ Энциклопедиясы]]''</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Сәулет өнері]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>ArystanbekBot