https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96
Банту тілдері - Түзету тарихы
2026-04-18T16:58:41Z
Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы
MediaWiki 1.23.3
https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96&diff=75191&oldid=prev
Moderator: 1 түзету
2025-04-25T19:08:42Z
<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>
Moderator
https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96&diff=75190&oldid=prev
Kasymov: «Тілдер» деген санатты аластады (HotCat құралының көмегімен)
2014-05-28T16:30:28Z
<p>«<a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80" title="Санат:Тілдер">Тілдер»</a> деген санатты аластады (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&action=edit&redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының көмегімен)</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Тілдер<br />
|түсі = <br />
|аты = '''Банту тілдері'''<br />
|өз атауы = <br />
|айтылуы = <br />
|елдер = Тропикалық Африка<br />
|аймақтар = <br />
|ресми тіл = <br />
|реттейтін мекеме = <br />
|сөйлеушілер саны =310 млн адам (2004)<br />
|рейтинг = <br />
|күйі = <br />
|жойылды = <br />
|санаты = [[Африка тілдері]]<br />
|классификация = [[Нигер-конголез тілдері]]<br />
: Бенуэ-конго тілдері<br />
:: Бантоид тілдері<br />
::: Оңтүстік тармағы<br />
|жазу = <br />
|ISO1 = бнт <br />
|ISO2 = <br />
|ISO3 = <br />
}}<br />
[[Сурет:Niger-Kongo-Sprachen.png|thumb|left|200px|'''Банту тілдері''' - [[Нигер-конголез тілдері]]нің тобының құрамында сұр түспен белгіленген.]]<br />
'''Банту тілдері''' - [[Нигер-конголез тілдері]]не жататын Орталық және Оңтүстік Африканың ежелгі тұрғындары тілдерінің үлкен бір тобы. Банту тілдерінің бастылары: аулу, кмконго, кикуйю, кимбунду, кирунди, коса, лингала, луба, луганда, макуа, малави, руанда, свази, сото, суахили, тсонга, чуана, шона т.б. Жалпы сөлейшілер саны - 310 млн адамға жуық (2004 жылғы мәлімет). Бұл - Африка халқының 30%. Банту тілдері агглюнатив жүйелі, грамматикалық құрылысы мен сөздік қоры жағынан бір-біріне өте жақын.<br />
<br />
Бантулардың біразының (суахили, басуто) жазуы мен әдебиеті бар <ref>Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 2 том</ref>. <br />
<br />
<br />
== Тілдің құрамы ==<br />
<br />
Қазіргі тіл білімі мен этнография Банту тілдерін территориялық принципы бойынша ірі-ірі 15 зонаға бөледі<ref>Maho, Jouni Filip. ''A classification of the Bantu languages: an update of Guthrie’s referential system''// Nurse & Philippson 2003, p. 639—651.</ref> (адам саны 2000 жылдың мәліметі бойынша):<br />
[[Сурет:Bantu zones.png|thumb|left|300px|Банту тілдерінің территориялық принципы бойынша бөлінуі.]]<br />
{| class="wikitable"<br />
|-<br />
! №<br />
!Зона<br />
! мемлекеті<br />
! тілдердің саны<br />
! адамсаны <br />
|-<br />
| 1<br />
| A зонасы<br />
| Камерун және <br /><br />
онымен шекаралас <br /><br />
мемлекеттер<br />
| 52-53<br />
| 5,1 млн адам<br />
|-<br />
| 2<br />
| В зонасы<br />
| Конго, Габон және Заирдың солтүстік-батыс аймақтары<br />
| 52<br />
| 1,6 млн адам<br />
<br />
|-<br />
| 3<br />
| С зонасы<br />
| Заир (ДРК) және Конго<br />
| 69<br />
| 6,2 млн адам<br />
|-<br />
| 4<br />
| D зонасы<br />
| Заир (ДРК) және Судан<br />
| 32<br />
| 2,3 млн адам<br />
|-<br />
| 5<br />
| Е зонасы<br />
| Кения және Оңтүстік Танзания<br />
| 36<br />
| 16 млн адам<br />
|-<br />
| 6<br />
| Ғ зонасы<br />
| Орталық және батыс Танзания<br />
| 16 <br />
| 7 млн адам<br />
|-<br />
| 7<br />
| G зонасы<br />
| Шығыс Танзания, Занзибар және Пемба аралдары<br />
| 36<br />
| 8,5 млн адам<br />
|-<br />
| 8<br />
| Н зонасы<br />
| Конгоның оңтүстігі, Конго-Заирдың (ДРК) қиыр батысы және солтүстік Ангола<br />
| 22<br />
| 12,5 млн адам<br />
|-<br />
| 9<br />
| J зонасы<br />
| D және Е зоналарында<br />
| 45<br />
| 35 млн адам<br />
|-<br />
| 10<br />
| К зонасы<br />
| Анголаның оңтүстік-шығысы, Замбия және Ботсвананың солтүстік-батысы<br />
| 27<br />
| 4,6 млн адам<br />
|-<br />
| 11<br />
| L зонасы<br />
| Заирдың (ДРК), Анголаның, Замбия және Ботсвананың оңтүстігі <br />
| 14-18<br />
| 10,6 млн адам<br />
|-<br />
| 12<br />
| N зонасы<br />
|Танзания, Малави және орталық Мозамбик<br />
| 13<br />
| 14 млн адам<br />
|-<br />
| 13<br />
| Р зонасы<br />
| Мозамбиктің солтүстік-шығысы және Танзанияның оңтүстік-батысы<br />
| 29<br />
| 12,6 млн адам<br />
|-<br />
| 14<br />
| R зонасы<br />
| Анголаның оңтүстік-батысы, Намибия мен Ботсвананың солтүстігі<br />
| 12<br />
| 5,8 млн адам<br />
|-<br />
| 15<br />
| S зонасы<br />
| Зимбабве, ОАР, оңтүстік Мозамбик, оңтүстік Ботсвана, Лесото және Свазиленд<br />
| 26<br />
| 58 млн адам<br />
|}<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
<references/></div>
Kasymov