Moderator: 1 түзету

2026-06-26T06:25:28Z

1 түзету

1nter pares: Ozqan cr (т) өңдемелерінен Dimash Kenesbek соңғы нұсқасына қайтарды

2026-02-21T18:01:10Z

Ozqan cr (т) өңдемелерінен Dimash Kenesbek соңғы нұсқасына қайтарды

Жаңа бет

{{Елді мекен
|статусы = Қала
|қазақша атауы = Бангкок
|шынайы атауы = {{lang-th|กรุงเทพมหานคร}}
|сурет = Bangkok Montage.png
|жағдайы = Астана
|ел = Тайланд
|елтаңба = Seal Bangkok Metropolitan Admin (green).svg
|ту = Flag of Bangkok.svg
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N |lat_deg = 13|lat_min = 45|lat_sec =
|lon_dir = E |lon_deg = 100|lon_min = 31|lon_sec =
|CoordAddon = type:city(6642566)_region:TH
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Тайландтың әкімшілік бөлінісі{{!}}Муниципалды құрылымы
|аймағы = Бангкок
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi = Мэрі
|басшысы = Асвин Кванмыанг<ref>{{cite web|last1=Mokkhasen|first1=Sasiwan|title=MEET BANGKOK’S NEW GOVERNOR: ASWIN KWANMUANG|url=http://www.khaosodenglish.com/politics/2016/10/30/meet-bangkoks-new-governor-aswin-kwanmuang/|accessdate=2016-10-30|website = Khaosod English|date=2016-10-30}}</ref>
|құрылған уақыты = 21 сәуір 1782 жыл
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 1568,737<ref name="Official Stats">{{cite web |url=http://office.bangkok.go.th/pipd/05_Stat/08Stat(En)/Stat(En)54/pdf%20(not%20edit)/stat_eng2011%20(not%20edit).pdf |title=Bangkok Metropolitan Administration Official Cite |accessdate=2014-05-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140512231948/http://office.bangkok.go.th/pipd/05_Stat/08Stat(En)/Stat(En)54/pdf%20(not%20edit)/stat_eng2011%20(not%20edit).pdf |archivedate=2014-05-12 |deadlink=yes }}</ref>
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 2
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = {{құлдырау}} 5 676 648
|санақ жылы = 2018
|тығыздығы = 3617<ref name="Official Stats" />
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +7:00
|DST =
|телефон коды = +66 2
|пошта индексі = 10###
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Bangkok
|сайты = http://www.bangkok.go.th
|сайт тілі = th
|сайт тілі 2 = en
}}
'''Бангкок''' ({{lang-th|กรุงเทพฯ}}, กรุงเทพมหานคร немесе ''Крун Тхеп'' (Krung Thep) немесе ''Крун Тхеп Маха Накхон'' (Krung Thep Maha Nakhon), толық нұсқасы: ''Крун Тхеп Маханакхон Амон Раттанакосин Махинтараюттхая Махадилок Пхоп Ноппарат Ратчатхани Буриром Удомратчанивет Махасатан Амон Пиман Аватан Сатит Саккатхаттийя Витсанукам Прасит'', {{lang-th|กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์}}) — халық саны 15 млн. адамды құрайтын (2012) [[Тайланд]]тың елордасы және ең ірі қаласы. Қала [[Чао Прайя]] өзенінің шығысында, [[Сиам Шығанағы]]ның қасында орналасқан.

Бангкок — [[Оңтүстік-шығыс Азия]]ның ең жылдам өсіп келе жатқан қалаларының бірі. Жергілікті халық қаланы жаңа өркендеп келе жатқан аумақтың орталығы ретінде, [[Сингапур]] және [[Гонконг]] секілді қалалармен бәсекелес бола алатындай қала ретінде таниды. Мұнымен қатар Бангкок әлем туристтерінің ең көп келетін қаласы болып табылады.

Астаналық аймақ және көршілес бес провинциялар ([[Нонтабури]], [[Самутпракан]], [[Патумтхани]], [[Самутсакон]] и [[Наконпатом]]) [[Ірі Бангкок]] агломерациясын құрайды.

== Тарихы ==
Алғашында, қала Банг Кок (Bang Kok) — [[зәйтүн]] өсетін жер («bang» — ауыл, «kok» — зәйтүн) деп аталатын кішігірім сауда орталығы және порт болды, қала сол кездегі Тайландтың астанасы - [[Аюттхая]] қаласына қызмет ететін. 1767 жылы Аюттхаяны бирмандықтар талқандағаннан кейін, астана уақытша Чао Прайя өзенінің жағасындағы Тонбуриге көшірілді — Тонбури бүгіндері Бангкоктың ауданы. 1782 жылы [[Рама І]] шығыс жағалаудан сарай салып, Бангкокты Тайландтың астанасы ретінде жариялап, оған Крун Тхеп атын берді — ауд. "Періштелер қаласы". Осылайша Бангкок ауылының аты жоғалды, дегенмен шетелдіктер Тайланд астанасын "Бангкок" деп атайды.

Крун Тхеп қаласының алғашқы ресми атауы '''กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยามหาดิลก ภพนพรัตน์ ราชธานีบุรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์ มหาสถาน อมรพิมาน อวตารสถิต สักกะทัตติยะ วิษณุกรรมประสิทธิ์''' немесе ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit'' болды — бұл "періштелер қаласы, ұлы қала, мәңгілік байлық қаласы, Индраның асусыз қаласы, тоғыз асыл таспен нәрленген әлемнің маңғазды астанасы, бақытты қала, [[Индра]] сыйлаған, [[Вишвакарма]] салған, адам кейпіндегі құдай билейтін, жәннаттай, молшылыққа толы керемет Хан Сарайы" дегенді білдіреді.

Балалар қаланың ресми атын мектепте жаттайды, дегенмен, қаланың толық атын жатқа білетін адам көп емес, себебі атаудағы сөздердің көбі ескірген және күнделікті тілде пайдаланылмайды.

== Әкімшілік ==
Бангкок — тұрғындардың губернаторды таңдау құқығы бар екі провинцияның бірі (екіншісі — [[Районг]]), қалған 75 провинцияда губернаторлар тағайындалады. [[2004 жыл|2004 ж.]] Апирак Косайотин соңғы губернаторлық сайлауда сайланған.

Қала аумағының өсуі Бангкок провинциясының көршілес [[Нонтхабури]] (Nonthaburi), [[Самут Пракан]] (Samut Prakan) и [[Ратхум Тхани]] (Pathum Thani) провинцияларының аумағына шығып кетуіне әкелді. Бангкок провинциясының қазіргі шекарасы Тонбури провинциясымен біріккен уақытта, [[1972 жыл]]ы бекітілді.

Қала таңбасында [[Айрават]] атты аңыздағы пілге ұқсас мақұлықты мініп, бұлт бетімен жүрген [[Индра]] белгіленген. Индраның қолында найзағай бар — бұл қарумен құдай құрғақшылықты қуады-мыс. Таңбадағы бейне Нарис ханзаданың (Narisaranuvadtivongs) салған суретінен алынған. Бангкоктың рәміз ағашы - [[Бенджамин фикусы]].

== Қала аудандары ==

Бангкок 50 ауданға бөлінген («[[кхет]]» (เขท) немесе өзге провинциялардың атауы бойынша — «[[ампхы]]» (อำเภอ), олар өз қатарында 169 «[[кхвэнг|кхвенгке»]] (แขวง) бөлінген.

{|
|- style="vertical-align:top;"
||
# [[Phra Nakhon]]
# [[Dusit]]
# [[Nong Chok]]
# [[Bang Rak]]
# [[Bang Khen]]
# [[Bang Kapi]]
# [[Pathum Wan]]
# [[Pom Prap Sattru Phai]]
# [[Phra Khanong]]
# [[Min Buri]]
# [[Lat Krabang]]
# [[Yan Nawa]]
# [[Samphanthawong]]
||
<ol start="14">
<li> [[Phaya Thai]]
<li> [[Thon Buri (district)|Thon Buri]]
<li> [[Bangkok Yai]]
<li> [[Huai Khwang]]
<li> [[Khlong San]]
<li> [[Taling Chan]]
<li> [[Bangkok Noi]]
<li> [[Bang Khun Thian]]
<li> [[Phasi Charoen]]
<li> [[Nong Khaem]]
<li> [[Rat Burana]]
<li> [[Bang Phlat]]
<li>[[Din Daeng]]
||
<ol start="27">
<li>[[Bueng Kum]]
<li>[[Sathon]]
<li>[[Bang Sue]]
<li>[[Chatuchak (district)|Chatuchak]]
<li>[[Bang Kho Laem]]
<li>[[Prawet]]
<li>[[Khlong Toei]]
<li>[[Suan Luang]]
<li>[[Chom Thong (Bangkok)|Chom Thong]]
<li>[[Don Mueang]]
<li>[[Ratchathewi]]
<li>[[Lat Phrao (district)|Lat Phrao]]
<li>[[Watthana]]
||
<ol start="40">
<li>[[Bang Khae]]
<li>[[Lak Si]]
<li>[[Sai Mai]]
<li>[[Khan Na Yao]]
<li>[[Saphan Sung]]
<li>[[Wang Thonglang]]
<li>[[Khlong Sam Wa]]
<li>[[Bang Na]]
<li>[[Thawi Watthana]]
<li>[[Thung Khru]]
<li>[[Bang Bon]]
</ol>
|}
== Ауа-Райы ==
Жыл бойы Бангкокта өте жылы болады. Қалада екі маусым болады. Жазда көп жамбырмен найзағай болады. Аспанда көп бұлт тұрады. Қыста ыстық болады және ашық күн көп болып тұр. Бангкоктын климаты - Суб-экваторлы.
{{Қаланың ауа райы
| Ені = 70
| Жағдайы =
| Жер_ілік = Бангкок
| Дерекнама = [http://www.pogoda.ru.net/climate2/48455.htm Ауа-Райымен Климат]

| Қаң_ор = 27.1 | Қаң_ор_ж-ш = 12
| Ақп_ор = 28.4 | Ақп_ор_ж-ш = 18
| Нау_ор = 29.6 | Нау_ор_ж-ш = 39
| Сәу_ор = 30.6 | Сәу_ор_ж-ш = 85
| Мам_ор = 30.0 | Мам_ор_ж-ш = 209
| Мау_ор = 29.6 | Мау_ор_ж-ш = 140
| Шіл_ор = 29.1 | Шіл_ор_ж-ш = 149
| Там_ор = 28.9 | Там_ор_ж-ш = 203
| Қыр_ор = 28.4 | Қыр_ор_ж-ш = 293
| Қаз_ор = 28.2 | Қаз_ор_ж-ш = 269
| Қар_ор = 27.8 | Қар_ор_ж-ш = 54
| Жел_ор = 26.6 | Жел_ор_ж-ш = 7
| Жыл_ор = 28.8 | Жыл_ор_ж-ш = 1477

| Қаң_ор_мин = 23.1 | Қаң_ор_макс = 32.4
| Ақп_ор_мин = 24.7 | Ақп_ор_макс = 33.3
| Нау_ор_мин = 26.0 | Нау_ор_макс = 34.3
| Сәу_ор_мин = 27.0 | Сәу_ор_макс = 35.4
| Мам_ор_мин = 26.6 | Мам_ор_макс = 34.4
| Мау_ор_мин = 26.4 | Мау_ор_макс = 33.6
| Шіл_ор_мин = 26.0 | Шіл_ор_макс = 33.2
| Там_ор_мин = 25.9 | Там_ор_макс = 32.9
| Қыр_ор_мин = 25.5 | Қыр_ор_макс = 32.5
| Қаз_ор_мин = 25.2 | Қаз_ор_макс = 32.6
| Қар_ор_мин = 24.3 | Қар_ор_макс = 32.4
| Жел_ор_мин = 22.5 | Жел_ор_макс = 31.7
| Жыл_ор_мин = 25.3 | Жыл_ор_макс = 33.3

| Қаң_а_мин = 10.0 | Қаң_а_макс = 37.6
| Ақп_а_мин = 14.4 | Ақп_а_макс = 38.8
| Нау_а_мин = 15.7 | Нау_а_макс = 40.0
| Сәу_а_мин = 20.0 | Сәу_а_макс = 40.2
| Мам_а_мин = 21.1 | Мам_а_макс = 39.7
| Мау_а_мин = 21.1 | Мау_а_макс = 38.3
| Шіл_а_мин = 21.8 | Шіл_а_макс = 37.9
| Там_а_мин = 21.1 | Там_а_макс = 38.5
| Қыр_а_мин = 20.0 | Қыр_а_макс = 37.2
| Қаз_а_мин = 18.3 | Қаз_а_макс = 37.9
| Қар_а_мин = 15.0 | Қар_а_макс = 38.8
| Жел_а_мин = 10.0 | Жел_а_макс = 37.1
| Жыл_а_мин = 10.0 | Жыл_а_макс = 40.2
}}

== Экономикасы ==
Бангкок — Тайландтың экономикалық орталығы және порты. Тайландтың сауда биржасы да Бангкок қаласында. Туризм негізгі табыс көзі болып табылады.

Шетке шығаратын негізгі тауарлар — бакалея, ағаш және тоқыма өнімдері. Негізгі өндіріс болып күріш зауыттары, цемент зауыттары, ағаш кесетін зауыттары, мұнай өңдеу зауыттары және кеме салу айдындары болып табылады. Мұнымен қатар қала әшекейлі өнімдерімен белгілі, күміс және қола өнімдерін сатуға және сатып алуға болады. Жезөкшелікпен айналысу заңға қайшы болғанымен, бұл іспен айналысу кең таралған, бұл Бангкокқа секс-туризм қаласы ретінде көп турист тартады.

== Туризм ==
Чао Прайя өзенінде Раттанакосин аралы орналасқан, тай тілінен аударғанда "аса қымбатты" деген мағына береді. Ол барлық жағынан каналдармен, ежелде қаланы қорғайтын қамал ретінде салынған дуалдармен және мұнаралармен қоршалған. Қазірде мұнда король мен вице-корольдің сарайы, король сопыханасы және министрліктер орналасқан. Бұл қаланың ең тыныш ауданы.

Бангкоктың тарихи орталығында көптеген сопыханалар орналасқан, олардың бірі — Ват Пхо. Оның басқа аты Жатқан Будданың ғибадатханасы, ол негізінен Будданың нирвананы күтіп жатқан кейпімен белгілі, бұл жатқан кейіптегі ең ірі көрініс болып табылады (ескерткіштің ұзындығы 46 м, ені 15 м).

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Азия елордалары}}

[[Санат:Азия елордалары]]
[[Санат:Бангкок]]
[[Санат:Миллионер қалалар]]

← Ескі түзетулер	06:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Бангкок - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

1nter pares: Ozqan cr (т) өңдемелерінен Dimash Kenesbek соңғы нұсқасына қайтарды