https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%88%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29Балықшы (қала) - Түзету тарихы2026-07-03T01:19:26ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%88%D1%8B_(%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0)&diff=114280&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-06-26T06:25:37Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%88%D1%8B_(%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0)&diff=114279&oldid=prevMuratbekErkebulan: /* Халқы */2026-04-13T15:58:54Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Халқы</span></span></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Елді мекен<br />
|статусы = қала<br />
|қазақша атауы = Балықшы <br />
|шынайы атауы = {{lang-ky|Балыкчы}}<br />
|сурет = Apartment buildings in Balykchy, Kyrgyzstan, 2012-01.jpg<br />
|жағдайы = <br />
|ел = Қырғызстан<br />
|елтаңба = Coat of arms of Balykchy.svg<br />
|ту = Balykchi flag.svg<br />
|елтаңба сипаттамасы = <br />
|ту сипаттамасы = <br />
|елтаңба ені = 130<br />
|ту ені = 130<br />
|lat_dir = |lat_deg = 42|lat_min = 28|lat_sec = 00<br />
|lon_dir = |lon_deg = 76|lon_min = 11|lon_sec = 00<br />
|CoordAddon = <br />
|CoordScale = <br />
|шекара түрі = <br />
|кестедегі шекара = <br />
|ел картасының өлшемi = 300<br />
|аймақ картасының өлшемi = <br />
|аудан картасының өлшемi = <br />
|аймақ түрі = Облыс<br />
|аймағы = Ыстықкөл облысы<br />
|кестедегі аймақ = <br />
|аудан түрі = <br />
|ауданы = <br />
|кестедегі аудан = <br />
|қауым түрі = <br />
|қауым = <br />
|кестедегі қауым = <br />
|ішкі бөлінісі = <br />
|басшының түрi = мэр<br />
|басшысы = Сатыбек Шамшудинов<br />
|құрылған уақыты = XIX ғасыр<br />
|алғашқы дерек = <br />
|бұрынғы атаулары = Рыбачье, Ыстықкөл (Иссык-Куль)<br />
|статус алуы = 1954<br />
|жер аумағы = 33,57<br />
|биiктiктiң түрi = <br />
|орталығының биiктігі = <br />
|климаты = <br />
|ресми тілі = қырғыз тілі{{!}}қырғыз<br />
|тұрғыны = 42 875<ref name="Perep2009">[http://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf Қырғыз Республикасының Ұлттық статистика комитеті. 2009 жылғы халық санағы.]</ref><br />
|санақ жылы = 2009<br />
|тығыздығы = <br />
|шоғырлануы = <br />
|ұлттық құрамы = [[қырғыздар]] - 84,5% <br /> [[орыстар]] — 11,0 <ref name="Perep2009">[http://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf Қырғыз Республикасының Ұлттық статистика комитеті. 2009 жылғы халық санағы.]</ref> <br />
|конфессионалдық құрамы = <br />
|этнохороним = <br />
|уақыт белдеуі = +6<br />
|DST = <br />
|телефон коды = 996 3944<br />
|пошта индексі = 721900<br />
|пошта индекстері = <br />
|автомобиль коды = I, 09<br />
|идентификатор түрі = <br />
|сандық идентификаторы = <br />
|ортаққордағы санаты = <br />
|сайты = <br />
|сайт тілі = <br />
|сайт тілі 2 = <br />
}}<br />
{{мағына|Балықшы (айрық)}}<br />
'''Балықшы''' ({{Lang-ky|Балыкчы}}) — [[Қырғызстан]]ның [[Ыстықкөл облысы]]ндағы қала.<br />
<br />
Халық саны (2009) — 42,4 мың адам.<br />
<br />
== Географиясы ==<br />
[[Ыстықкөл]]дің батыс бөлігінің солтүстік жағалауында, [[Бішкек]]тен 175 км оңтүстік-шығысқа қарай, Бішкек — [[Нарын (қала)|Нарын]] және Бішкек — [[Қарақол]] жолдарының қиылысында орналасқан. Бішкек — Балықшы темір жолының соңғы бекеті. Тамчы ауылындағы "Ыстықкөл" халықаралық әуежайынан 40 км қашықтықта орналасқан.<br />
<br />
== Халқы ==<br />
[[2009 жыл]]ғы [[Қырғызстан]] халқының санағы деректері бойынша қала халқының саны 42 875 адамды құрайды, соның ішінде<ref name="Этно2009.Иссык-Куль">[https://web.archive.org/web/20110810173507/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%98%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%BA-%D0%9A%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf Қырғызстан халқының санағы 2009.]</ref>:<br />
* [[қырғыздар]] — 38 601 адам немесе 90,0 %<br />
* [[орыстар]] — 3 749 адам немесе 9,3 %<br />
* [[қазақтар]] — 262 адам немесе 0,6 %<br />
* [[өзбектер]] — 203 адам немесе 0,5 %<br />
* [[ұйғырлар]] — 193 адам немесе 0,5 %<br />
* [[татарлар]] — 186 адам немесе 0,4 %<br />
* басқалар — 281 адам немесе 0,7 %<br />
<br />
== Климаты ==<br />
Балықшы қаласының аумағы Ыстықкөл шұңқырының ең құрғақ жері болып табылады.<br />
Орташа жылдық жауын-шашын — 120 мм, булануы — шамамен 1050 мм. <br />
Су жазда 22 — 25 °С-қа дейін жылиды. Қыста көл қатпайды, бірақ қаңтар, ақпан айларында жіңішке мұз қабаты пайда болады<ref name="Issyk">[http://issyk.ru/city-issyk-kul/balykchi/32-balykchi-javljaetsja-vorotami-k-zhemchuzhine.html Балыкчи является воротами к жемчужине Кыргызстана — озеру Иссык-Куль{{ref-ru}}]</ref>.<br />
<br />
== Тарихы ==<br />
[[Сурет:Postage_envelope_of_Kyrgyzstan_2002_2.jpg|солға|нобай|<small>Балықшыдағы [[Петр Петрович Семенов-Тян-Шанский|Семенов-Тяньшаньскийге]] арналған ескерткіш 2002 жылғы Қырғызстанның пошта карточкасында,</small>]]<br />
[[Сурет:Балыкчы - street market Balykchy.jpg|нобай|Тамызда жол бойындағы сауда]]<br />
[[Сурет:E8359-Balykchy-government-office.jpg|нобай|<small>Балықшы қаласының мэриясы (әкімдігі).</small>]]<br />
Балықшы ертеректе [[Ұлы Жібек жолы|Ұлы жібек жолы]] бойындағы жүкті қайта тиеу бекеттерінің бірі болған<ref name="Dostuk1">[http://www.dostuck.com.kg/page.php?cat=cities Dostuk trekking] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110709221312/http://www.dostuck.com.kg/page.php?cat=cities |date=2011-07-09 }} {{En icon}}{{V|3|7|2011}}</ref>.<br />
<br />
Елді мекен Пішпек және Қарақол қалалары арасындағы бекініс ретінде құрылған. 1871 жылы ол жерде тек саяхатшыларға арналған екі жертөле және инспектордың киіз үйі болған<ref name="advan">[http://www.advantour.com/rus/kyrgyzstan/issyk-kul/balykchy.htm Балыкчи-Рыбачий на сайте Advantour Средняя Азия{{ref-ru}}] {{V|3|7|2011}}</ref>.<br />
<br />
1880-жылдардың ортасында отставкадағы солдат Михаил Бачин бұл жерде [[Қыстақ|хутор]] салып, балық кәсіпшілігін бастап, балық аулау артелін ұйымдастырды. Жол постындағы қызмет және балық аулаудан басқа тұрғындар сондай-ақ ағаш тасымалдаумен де айналысты. 1907 ж. қарай ауылда 100 балықшылар отбасы тұрды да ол Бачино болып аталды, кейін 1909 жылы Түркістан генерал-губернаторлығының Жетісу облысы Пржевальский уезінің құрамында Рыбачье деп өзгертілді<ref name="Dostuk2">[http://www.dostuck.com.kg/page.php?cat=cities Dostuk trekking] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110709221312/http://www.dostuck.com.kg/page.php?cat=cities |date=2011-07-09 }} {{En icon}} {{V|3|7|2011}}</ref><ref name="herald">[http://www.heraldicum.ru/kyrgyz/index.htm Город Балыкчи] Сайт русского флаговедения и геральдики. {{V|3|7|2011}}</ref>.<br />
<br />
Кент қала мәртебесін 1954 жылы алды да әрі қарай кеңес заманында дамыған ірі көлік-өнеркәсіптік торап (жүн және ауыл шаруашылық өнімдерін қайта өңдеу, көлік пен темір жол терминалдары және көлік жол айрығы) ретінде дамыды, бірақ өзінің экономикалық базасының көп бөлігін Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін өнеркәсіптік нысандарының барлығы дерлігінің жабылуы салдарынан жоғалтып алды.<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{Дереккөздер}}<br />
<br />
== Сыртқы сілтемелер ==<br />
* [http://www.citykr.kg/balikchi/ Балықшы қаласының жергілікті билігінің ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081004223502/http://www.citykr.kg/balikchi/ |date=2008-10-04 }}<br />
{{Қырғызстанның әкімшілік бөлінісі}}<br />
<br />
[[Санат:Қырғызстан қалалары]]<br />
[[Санат:XIX ғасырда құрылған елді мекендер]]</div>MuratbekErkebulan