https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%83Балиғатқа толу - Түзету тарихы2026-04-18T12:18:47ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%83&diff=52377&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:55:04Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:55, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%83&diff=52376&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиет → Дереккөздер, Қазақ энциклопедиясы, 2 том → «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редак using AWB2014-05-25T07:02:39Z<p>clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиет → Дереккөздер, Қазақ энциклопедиясы, 2 том → «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редак using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:AtTheCuttingEdge.jpg|thumb| alt=A.| ''[[Ер адам]]''.]]<br />
<br />
'''Балиғатқа толу''': <br />
*1) [[медицина]]да — [[жас]] организмнің [[анатомия]]лық және [[физиология]]лық өзгерістер нәтижесінде [[ұрпақ]] беру қабілетіне жетуі. [[Ер]] балалармен салыстырғанда қыздар балиғатқа ерте толады. Балиғатқа толу барысында [[жас]] өспірімдердің сыртқы пішіні мен мінез-құлқында, даусында өзгерістер байқалады. Мысалы, қыздарда май түзілу қызметі күшейіп, ол терінің астына жиналады, ал, ер балаларда бұлшық ет қызметі артып, [[дене]]сі сомданады. Қыздардың бойы өзімен [[құрдас]] ер балалардан әлдеқайда тез өседі. Балиғатқа толу қыздарда 18 — 20 жаста, ер балаларда 19 — 25 жаста аяқталған кезде, олардың бойының өсуі де тоқталады. Мұндай [[физиология]]лық өзгерістер ішкі секреция (әсіресе, гипофизден) және жыныс бездерінен бөлінетін [[гормондар]]ға байланысты болады. Балиғатқа толуда [[қыз]]дар мен [[ер бала]]лардың сыртқы дене пішіні өзгерумен қатар, ішкі жыныс мүшелерінде де өзгерістер пайда болады, сондықтан қыздарда 12 — 18 жастан бастап [[етеккір]] келеді де, ер балада шәуһет бөліне бастайды. Балиғатқа толу мерзімдеріне және оның дұрыс өтуіне баланың денсаулығы, күнделікті ішетін тамақ түрлері, тұрмыстық, [[экология]]лық жағдайлар, [[климат]], т.б. әсер етеді. Жасы жеткен [[жас]] өспірімдер Балиғатқа толу белгілері білінсе маман дәрігерге көрініп, оның кеңесін бұлжытпай орындауы қажет. [[Ата-ана]], [[дәрігер]] [[жас]] өспірімдерге олардың организмінде пайда болған өзгерістер ([[етеккір]], шәуһет, т.б.) туралы дұрыс түсінік беруі керек;<br />
*2) [[құқық]]та, қ. [[Кәмелетке толу]].<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, II том;</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Қоғам]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>ArystanbekBot