https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BC_%28%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B%29 2026-09-07T22:19:02Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BC_(%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B)&diff=126025&oldid=prev 2026-07-12T14:47:31Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">14:47, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BC_(%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B)&diff=126024&oldid=prev 2026-01-05T08:32:43Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Көне қалашық<br /> |Атауы = Байырқұм қалашығы<br /> |сурет = <br /> |өлшемі = 300px<br /> |Сурет атауы = <br /> |Мәртебесі = <br /> |Мемлекет = <br /> |Қазіргі жері = {{KAZ}}, [[Түркістан облысы]] [[Арыс қалалық әкімдігі]] <br /> |Қалануы = б.з.б. I ғасыр мен б.з. VIII ғасыр аралығы<br /> |Қалаушы = <br /> |Деректерде атала бастады = <br /> |Басқаша атаулары = <br /> |Халық саны = <br /> |Қиралды = <br /> |Қиралу себебі = <br /> |Орналасуы = <br /> |lat_dir = N |lat_deg = 42|lat_min = 04|lat_sec = 54<br /> |lon_dir = E |lon_deg = 68|lon_min = 08|lon_sec = 24<br /> |region = <br /> |CoordScale = <br /> |Позициялық карта 1 = Қазақстан<br /> |ПозКарта 1 ені = <br /> |crosses180 = <br /> |Облыс картасы = Түркістан <br /> |Ортаққордағы санаты = <br /> }}<br /> {{мағына|Байырқұм}}<br /> '''Байырқұм''' – ежелгі қала орны. <br /> <br /> == Орналасқан жері ==<br /> [[Түркістан облысы]] [[Арыс қалалық әкімдігі]] аумағындағы [[Байырқұм (Арыс қалалық әкімдігі)|Байырқұм]] ауылынан оңтүстікке қарай 3 км жерде, [[Сырдария]] өзенінің сол жақ жағалауында орналасқан. <br /> <br /> == Зерттелуі ==<br /> Алғаш [[1900 жыл|1900]] жылы О.А. Руднев зерттеген. [[1948 жыл|1948]]-[[1949 жыл|1949]] жылдары [[Александр Натанович Бернштам|А.Н. Бернштам]]ның жетекшілігімен [[Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы]] қазба жұмысын жалғастырды. <br /> <br /> == Сипаты ==<br /> Қаланың орны тік бұрышты биік алаңға ұқсас. Аумағы солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 300 м, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 400 м, биіктігі 1,5 м-ге жуық. Ол биіктігі 3 м-ге жуық үйме топырақпен қоршалған. Оңтүстік-шығыстағы қабырғаның орта тұсында тік бұрышты 5 мұнараның қалдығы сақталған. Қаланың сырты тереңдігі 2 м, ені 20 м ормен қоршалған. Алаңның ортасына таман цитадель орналасқан. Ол биіктігі 9 м тік бұрышты төбе. Оның іргесінің аумағы солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 80 м. Қамалдың шет-шетінде 8 мұнараның қалдығы бар, биіктігі 1 м үйме топырақпен және ені 10 м-ге жуық ормен қоршалған. Оның солтүстік-батыс және шығыс жағында су хауызының орны анық көрінеді.&lt;br&gt;<br /> Жиналған археология материалдарға қарағанда, қала б.з.б. I ғасыр мен б.з. VIII ғасыр аралығында болған.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, II том;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Отырар. Энциклопедия. – Алматы.<br /> «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қ 18 Қазақстан тарихы. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2006. – 768 б.ІSВN 9965-26-175-Х&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> {{Қазақстанның көне қалалары}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан көне қалалары]]<br /> [[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]<br /> [[Санат:Түркістан облысы]]</div>

Салиха