https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96Аққорған кесенесі - Түзету тарихы2026-09-07T22:57:36ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=133605&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-07-12T19:02:27Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:02, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=133604&oldid=prev2025-10-28T12:55:35Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Ғимарат<br />
| ғимараттың аты = Аққорған кесенесі<br />
| шынайы аты = <br />
| бұрынғы атауы = <br />
| балама аты = <br />
| статусы = Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші<br />
| суреті = <br />
| ені = <br />
| сурет атауы = <br />
| позициялық карта = Қазақстан <br />
|lat_dir = |lat_deg = 43|lat_min = 35 |lat_sec =07 <br />
|lon_dir = |lon_deg = 67|lon_min = 23 |lon_sec =02 <br />
| карта атауы = <br />
| карта ені = <br />
| ғимараттың үлкен жетістігі =<br />
| ізашары = <br />
| ізбасары = <br />
| ғимарат түрі = <br />
| сәулет стилі = қала құрылысы және сәулет<br />
| қолданылуы = <br />
| орналасуы = [[Қызылорда облысы]] <br />
| мекен жайы = [[Жаңақорған ауданы]], [[Түгіскен (Қызылорда облысы)|Түгіскен]] ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 1 км жерде.<br />
| қала = <br />
| мемлекет = <br />
| қазіргі жалдаушы = <br />
| ғимараттың маңыздылығы = <br />
| құрылысы уақыты = ХVІІІ-ХІХ ғасырлар<br />
| құрылысы аяқталды = <br />
| ашылған уақыты = <br />
| жөнделген уақыты = <br />
| жабылған уақыты = <br />
| бұзылған уақыты = <br />
| құны = <br />
| жөндеу құны = <br />
| биіктігі = <br />
| төбесі = <br />
| антеннаның төбесі = <br />
| шатыры = <br />
| ең соңғы қабат = <br />
| обсерватория = <br />
| құрылыс жүйесі = <br />
| көлемі = 8,20х8,0 м.<br />
| диаметрі = <br />
| басқа да өлшемдері = <br />
| қабаттар саны = <br />
| ғимараттың ішкі ауданы = <br />
| лифтілер = <br />
| тапсырыс беруші = <br />
| иемденуші = <br />
| басқарушы орган = <br />
| сәулетшісі = <br />
| сәулет фирмасы = <br />
| салушы = <br />
| инженері = <br />
| инженер-құрылысшы = <br />
| басқа да дизайнерлер = <br />
| сметашы = <br />
| бас мердігер = <br />
| марапаттары = <br />
| дүкендер саны = <br />
| бөлмелер саны = <br />
| көлік тұрағы = <br />
| сайты = <br />
}}<br />
'''Аққорған кесенесі''' – [[Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген ХVІІІ-ХІХ ғасырлардың сәулет өнері ескерткіші. <br />
<br />
== Орналасқан жері ==<br />
[[Жаңақорған ауданы]], [[Түгіскен (Қызылорда облысы)|Түгіскен]] ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 1 км жерде орналасқан.<br />
<br />
== Сипаты ==<br />
Ескерткіш [[Аққорған (көне қала)|Аққорған]] қалашығының маңында, қалың қамыс өскен және қам кесектерден тұрғызылған жерлеу құрылыстары – қоршаулардан тұратын, сондай-ақ сағана (сыпа) типті жаңартылған құрылыстары бар үлкен қорымда орналасқан.<br><br />
Кесене қам кесектерден тұрғызылған. Өлшемдері 8,20х8,0 м.<br><br />
Кесене бір камералы. Шаршы пішінді болып келген ескерткіштің негізгі аумағы сфероконустық формадағы күмбезбен жабылған. Оңтүстік бөлікке бағытталған кіреберісі дәліз іспетті болып қабырғаға жалғастырыла салынған. Негізгі аумақтың барлық төрт бұрышы жауырыншалармен бөлінген. Батыс қабырғада ағашпен торланған ойық бар.<br><br />
Кесененің камерасы шаршы пішіндес, қабырғаларында (әр қабырғада бір-бірден) арка тәрізді төрт үлкен ойық бар. Камера ішіне екі құлпытас-сағана (биіктігі жарты метрден астам), сондай-ақ "алам" (ақ мата байланған бақан) және арқардың мүйізі қойылған. Осылардың барлығы осы жерде жерленген әулиеге деген құрметті көрсетеді.<br><br />
Кесененің архитектурасында осы өңірдің ескерткіштеріне тән – камерадағы қабырғалық ойықтар ([[Қарасопы күмбезі|Қарасопы кесенесі]], [[Қорасан ата кесенесі]], [[Ақтас мешіті (Жаңақорған ауданы)|Ақтас мешіті]]), дәліз іспетті кіреберіс ([[Жалаңаш ата кесенесі]]) және т.с.с. дәстүрлер байқалады.<br><br />
Қазіргі уақытта кесене өзінің алғашқы келбетін жоғалтқан. Оның орнында архитектуралық көркемдік құндылығы жоқ жаңа ескерткіш бой көтерген.<br><br />
Кесене архитектура тақырыбындағы камералары Т-тәрізді болып орналасқан екі камералы кесенелердің сирек нұсқасы болып табылады. Тікбұрышты және дөңгелек болып келген камералары үйлескен бұл кесене – [[Тілеулес Ишан кесенесі (Арал ауданы)|Тілеулес ишан кесенесі]] секілді үш күмбезді кіреберіс бөлігі бар (кейіннен Сырдария өзенінің сағасында кең тараған) алғашқы кесенелердің бірі.<ref>Қ 18 Қазақстан Республикасының тарихи және мәдени ескерткіштерінің жинағы. Қызылорда облысы. – Алматы: Аруна, 2011. – 504 б. ISBN 9965-26-382-5</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
<br />
[[Санат:Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]<br />
[[Санат:Қызылорда облысы сәулеті]]<br />
[[Санат:Қазақстан кесенелері]]</div>Салиха