Аққағаз Досжанова - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

2026-07-12T19:23:29Z

1 түзету

1nter pares: Садықова Ақгүл (т) өңдемелерінен Daniyal.aidarov5 соңғы нұсқасына қайтарды

2026-06-15T17:53:03Z

Садықова Ақгүл (т) өңдемелерінен Daniyal.aidarov5 соңғы нұсқасына қайтарды

Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:27:14Z

1 түзету

17:47, 2015 ж. қазанның 11 кезіндегі Нұрлан Рахымжанов деген

2015-10-11T17:47:44Z

Жаңа бет

[[Сурет:А. Досжанова.jpg|thumb|right|200px|]]
'''Аққағаз Досжанова''' ([[1893 жыл]], [[Торғай облысы (Ресей империясы)|Торғай облысы]], [[Ақтөбе уезі]], [[Бөрті болысы]], 5-ауыл - [[1932 жыл|1932]], [[Шымкент]]) - [[Қазақ]]тың талантты да, [[ұлтшыл]] аяулы қызы, .
== Өмірбаяны ==
* 1914 жылы [[Орынбор]]дағы әйелдер гимназиясын бітіріп, медицина мамандығын алуға [[Мәскеу]]ге барып, [[медицина]] курсына қабылданады. Сол кезден бастап елдің жоғын жоқтаған, қайраткерлігімен өз ортасынан суырылып алға шыққан.
* 1917 жылы қазақ зиялылары ұйымдастырған Мәскеудегі [[Татар слободасы]]ндағы [[медресе]]де өткен бас қосуға қатысып, [[мұсылман]] елдерінің азат болуы туралы баяндама жасайды. Бұл екінің бірінің қолынан келе бермейтін ерлік еді.
* 1917 жылы 1-8 мамырда Мәскеуде өткен Бүкілресейлік [[мұсылман]]дар сиезіне қатысып, мұсылман әйелдерінің мүң-мұқтажын жоқтап сөз сөйлейді. Осылай жұрт назарына ілігіп, елінің сөзін сөйлеп, мұңын жоқтап жүргенде өзі ауруға шалдығып, Мәскеуде түра алмай, 1918 жылы елге қайтады.
* Бірер жыл денсаулығын күтіп, аурудан айыққан соң 1920 жылы [[Томск медициналық университеті]]не оқуға түседі
* 1921 жылы Ташкенттегі [[Түркістан халық университеті]]нің медицина факультетіне ауысады.
* Оқи жүріп ординатор-дәрігер болып қызмет істейді.
* 1922 жылы оқуын бітіріп, жұмысқа араласады. Жастайынан ұлтының тағдырына күйініп, жаны шырқырап жүрген аяулы қыздарын қазақтың сол кездегі ел ағалары қатты құрметтеген екен.
* Оның университетті бітіруі салтанатты түрде мемлекеттік деңгейде аталып өтіп, 1922 жылы 14 желтоқсанда Түркістандағы [[Орталық Азия университеті]]нде оқып жүрген жергілікті ұлт қыздарына А.Досжанова атындағы стипендия тағайындайды.
* 1928-1929 жылдары Ташкентте тұрақтайды
* 1930 жылы отбасымен [[Алматы]]ға көшіп келіп, № 1 ауруханада гинеколог болып жүмыс істейді.
* 1932 жылы [[Шымкент]] қаласында өкпе туберкулезінен қайтыс болады.
== Еңбектері ==
Медицина тақырыбындағы еңбектерінен тыс, «Әйел теңдігі», «[[Абай]]», «Жас азамат» атты әлеуметтік, жалпыұлттық тақырыптарда мақалалар жариялайды. Осы мақалаларынан оның саяси ұстанымын, ұлтшыл бағытын, адами тұлғасын тануға болады.<ref>«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{Bio-stub}}

[[Санат:1893 жылы туғандар]]
[[Санат:Ақтөбе уезінде туғандар]]
[[Санат:1932 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Шымкентте қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақстан әйелдері]]
[[Санат:Қазақстан дәрігерлері]]
[[Санат:Өкпе туберкулезінен қайтыс болғандар]]

← Ескі түзетулер	19:23, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

@@ Жол нөмірі 1: / Жол нөмірі 1: @@
-[[Сурет:А. Досжанова.jpg|thumb|right|200px|]]
+{{Тұлға|Есімі=Аққағаз Досжанова|Сурет=А. Досжанова.jpg|thumb|right|200px|
-'''Аққағаз Досжанова''' ([[1893 жыл]], [[Торғай облысы (Ресей империясы)|Торғай облысы]], [[Ақтөбе уезі]], [[Бөрті болысы]], 5-ауыл - [[1932 жыл|1932]], [[Шымкент]]) - [[Қазақ]]тың талантты да, [[ұлтшыл]] аяулы қызы, .
+|Туған күні=25.05.1893|Қайтыс болған күні=29.01.1932|Туған жері=[[Торғай облысы (Ресей империясы)]], [[Ақтөбе уезі]], [[Бөрті болысы]]|Қайтыс болған жері=[[Шымкент]]|Мансабы=[[Дәрігер]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} → {{байрақ|КСРО}}|Не үшін белгілі=Тұңғыш қазақ дәрігер-әйел}}
 == Өмірбаяны ==
-* 1914 жылы [[Орынбор]]дағы әйелдер гимназиясын бітіріп, медицина мамандығын алуға [[Мәскеу]]ге барып, [[медицина]] курсына қабылданады. Сол кезден бастап елдің жоғын жоқтаған, қайраткерлігімен өз ортасынан суырылып алға шыққан.
-* 1917 жылы қазақ зиялылары ұйымдастырған Мәскеудегі [[Татар слободасы]]ндағы [[медресе]]де өткен бас қосуға қатысып, [[мұсылман]] елдерінің азат болуы туралы баяндама жасайды. Бұл екінің бірінің қолынан келе бермейтін ерлік еді.
+=== Балалық шағы ===
-* 1917 жылы 1-8 мамырда Мәскеуде өткен Бүкілресейлік [[мұсылман]]дар сиезіне қатысып, мұсылман әйелдерінің мүң-мұқтажын жоқтап сөз сөйлейді. Осылай жұрт назарына ілігіп, елінің сөзін сөйлеп, мұңын жоқтап жүргенде өзі ауруға шалдығып, Мәскеуде түра алмай, 1918 жылы елге қайтады.
+Аққағаз Досжанова 1893 жылы [[Орынбор-Торғай губерниясы|Орынбор губерниясы]] Торғай облысы Ақтөбе уезінің Бөрті болысында өмірге келген. Қазір ол туған ауыл [[Бөрте (ауыл)|Бөрте]] ([[Мәртөк ауданы]]) деп аталады.
-* Бірер жыл денсаулығын күтіп, аурудан айыққан соң 1920 жылы [[Томск медициналық университеті]]не оқуға түседі
-* 1921 жылы Ташкенттегі [[Түркістан халық университеті]]нің медицина факультетіне ауысады.
+Әке-шешеден ерте айырылған Аққағаз ағасы Сағындықтың тәрбиесінде болады. Аққағаздың болашақ мамандығын таңдауға бұл кісінің зор ықпалы болған. Сағындық Досжанов сауатты білімді адам болған. Оның Орынбордағы орыс-қазақ училищесін және мұғалімдер даярлау курсын бітіргендігін мұрағат құжаттары растайды.<ref name=":0">[https://e-history.kz/kz/news/show/1123 Аян Аден. Ақ халатты Аққағаз]</ref>
-* Оқи жүріп ординатор-дәрігер болып қызмет істейді.
-* 1922 жылы оқуын бітіріп, жұмысқа араласады. Жастайынан ұлтының тағдырына күйініп, жаны шырқырап жүрген аяулы қыздарын қазақтың сол кездегі ел ағалары қатты құрметтеген екен.
+С.Досжанов сол кездегі жергілікті қыздарды оқуға беруге болмайды деген стереотипке қарсы шығып, кішкентай Аққағазды мектепке береді. 1914 жылы Орынбор қыздар гимназиясын үздіктер қатарында бітірген алғыр да пысық қыз [[Мәскеу|Мәскеудегі]] медицина курсына түседі.
-* Оның университетті бітіруі салтанатты түрде мемлекеттік деңгейде аталып өтіп, 1922 жылы 14 желтоқсанда Түркістандағы [[Орталық Азия университеті]]нде оқып жүрген жергілікті ұлт қыздарына А.Досжанова атындағы стипендия тағайындайды.
-* 1928-1929 жылдары Ташкентте тұрақтайды
+=== Білім алуы мен ерте кезі ===
-* 1930 жылы отбасымен [[Алматы]]ға көшіп келіп, № 1 ауруханада гинеколог болып жүмыс істейді.
+жылы қазақ зиялылары ұйымдастырған Мәскеудегі [[Татар слободасы]]ндағы [[медресе]]де өткен бас қосуға қатысып, [[мұсылман]] елдерінің азат болуы туралы баяндама жасайды. Бұл екінің бірінің қолынан келе бермейтін ерлік еді.
-* 1932 жылы [[Шымкент]] қаласында өкпе туберкулезінен қайтыс болады.
 == Еңбектері ==
 Медицина тақырыбындағы еңбектерінен тыс, «Әйел теңдігі», «[[Абай]]», «Жас азамат» атты әлеуметтік, жалпыұлттық тақырыптарда мақалалар жариялайды. Осы мақалаларынан оның саяси ұстанымын, ұлтшыл бағытын, адами тұлғасын тануға болады.<ref>«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7</ref>
-==Дереккөздер==
+== Дереккөздер ==
-<references/>
+{{Дереккөздер}}
-−
-{{Bio-stub}}
 [[Санат:1893 жылы туғандар]]

← Ескі түзетулер	19:27, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)