Ақмырза Төсов - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

2026-07-12T19:02:21Z

1 түзету

Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:28:05Z

1 түзету

00:19, 2023 ж. наурыздың 3 кезіндегі Janqoja деген

2023-03-03T00:19:00Z

Нұрлан Рахымжанов: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */

2017-01-11T12:55:37Z

‎Кіріспе бөлімін өңдеді

Жаңа бет

{{Infobox Biography
| subject_name = Ақмырза Төсов (Төсұлы)
| image_name =
| image_size =
| image_caption =
| date_of_birth = 1881
| place_of_birth = [[Қызылорда облысы]] [[Қармақшы ауданы]] [[Көмекбаев ауылы]]
| date_of_death = 1930
| place_of_death =
| occupation =
}}
'''Ақмырза Төсов (Төсұлы)''', Ақмырза ишан ([[1881 жыл|1881]], қазіргі [[Қызылорда облысы]] [[Қармақшы ауданы]] [[Көмекбаев ауылы]] – [[1930 жыл|1930]], [[Қармақшы ауданы]] [[Көмекбаев ауылы]]) – діни қайраткер, көтеріліс басшысы. Кіші жүздің [[шөмекей]] руының бозғыл тармағынан шыққан.

==Биографиясы==
* Ауыл молдасынан білім алып, кейіннен [[Бұхара]]дағы [[Көкілташ медресесі]]нде оқыған.
* [[Стамбұл]] қаласында діни білім алып, “[[ахун]]”, “[[ишан]]” дәрежесінде 1908 жылы [[Қармақшы]] өңіріне оралды.
* [[Қуаңдария]] бойында мешіт салдырып (бүгінде Ақмырза Төсов атында), шәкірт тәрбиеледі.
* Ақмырза Төсов 1928 жылы [[Кеңес үкіметі]]нің ірі байлар мен орташаларды тәркілеу саясатына қарсы шықты.
* 1930 жылы наурыз айында [[Қарақ]] елді мекенінде қарулы көтеріліс басталды. Ақмырза Төсовтің жасағында 500-ден астам көтерілісші болған. Ақмырза Төсов бастаған көтерілісшілер жазалаушы Пукановтың жасағымен екі рет кескілескен ұрыс жүргізді. Ұрыс кезінде көтерілісшілерден 170 адам, жазалаушылардан 4 адам қаза тауып, 5 адам жараланды. [[Қызылқұм]] ішінде болған екінші шайқаста Ақмырза Төсовтің 107 адамы қаза тауып, 150-дейі жарақат алды. Осы 26 наурыздағы соңғы шайқаста Ақмырза Төсов қасындағы 3 адамымен және көтеріліс басшысы [[Жанұзақ Батыров]] қаза тапты. Оның Тоқмырза, Тоймырза атты інілері мен 200-дей көтерілісші [[Қарақалпақ]] өңіріне бет алды. Кейін оларды ОГПУ жасағы ұстап, 10 адам ату жазасына, 41 адам 10 жылға дейін еңбекпен түзеу лагеріне жіберіліп, 6 адам жер аударылды. Жазалау барысында мешіт бұзылып, діни кітаптар өртелді.
* Ақмырза Төсов бірнеше діни кітаптардың авторы.
* Бүгінде Ақмырза Төсовтің ұрпақтары [[Ауғанстан]], [[Түркия]], [[Иран]] елдерінде, [[Қызылорда облысы]] [[Қармақшы ауданы]]нда тұрады.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1881 жылы туғандар]]
[[Санат:Қармақшы ауданында туғандар]]
[[Санат:1930 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қармақшы ауданында қайтыс болғандар]]
[[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері]]
[[Санат:Қазақстан ишандары]]

← Ескі түзетулер	19:28, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(Оң жақ жоғарыда көрсетілген қатысушының (бір ғана қатысушының) арадағы бір түзетуі көрсетілмеген)
(айырмашылығы жоқ)

@@ Жол нөмірі 10: / Жол нөмірі 10: @@
 | occupation =
 }}
-'''Ақмырза Төсов (Төсұлы)''', Ақмырза ишан ([[1881 жыл|1881]], қазіргі [[Қызылорда облысы]] [[Қармақшы ауданы]] [[Көмекбаев ауылы]] – [[1930 жыл|1930]], [[Қармақшы ауданы]] [[Көмекбаев ауылы]]) – діни қайраткер, көтеріліс басшысы. [[Алшын]] тайпасының [[Шөмекей]] руының Бозғұл аймағының Жолай аталығынан шыққан.
+'''Ақмырза Төсов (Төсұлы)''', Ақмырза ишан ([[1881 жыл|1881]], қазіргі [[Қызылорда облысы]] [[Қармақшы ауданы]] [[Көмекбаев ауылы]] – [[1930 жыл|1930]], [[Қармақшы ауданы]] [[Көмекбаев ауылы]]) – діни қайраткер, көтеріліс басшысы. Кіші жүздің [[шөмекей]] руының бозғыл тармағынан шыққан.
 ==Биографиясы==
@@ Жол нөмірі 32: / Жол нөмірі 32: @@
 [[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері]]
 [[Санат:Қазақстан ишандары]]