https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0Ақмарқа - Түзету тарихы2026-04-18T12:27:19ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0&diff=30113&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:08:50Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0&diff=30112&oldid=prev05:27, 2016 ж. мамырдың 16 кезіндегі Нұрлан Рахымжанов деген2016-05-16T05:27:26Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Taxobox<br />
| name = Ақмарқа<br />
| status = LC<br />
| status_system = iucn3.1<br />
| status_ref=<ref>{{cite web|url=http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/2178/0 |title=Aspius aspius (Asp) |publisher=Iucnredlist.org |date= |accessdate=2011-12-23}}</ref><br />
| image = Aspius aspius.jpg<br />
| image_width = 250px<br />
|regnum = [[Жануарлар]]<br />
|phylum = [[Хордалылар]]<br />
|superclassis = [[Сүйекті балықтар]]<br />
|classis = [[Actinopterygii]]<br />
|ordo = [[Тұқытәрізділер]]<br />
|familia = [[Тұқылар]]<br />
| genus = ''[[Aspius]]''<br />
| species = '''''A. aspius'''''<br />
| binomial = ''Aspius aspius''<br />
| binomial_authority = ([[Карл Линней]], 1758)<br />
}}<br />
'''Ақмарқа''' ({{lang-la|Aspius aspius}}) – тұқы тұқымдасына жататын жыртқыш [[балық]]. <br />
<br />
<br />
Дене тұрқы 70 см, салмағы 7 кг-дай. Тұрқы ұзын, екі бүйірі сәл қысыңқы. Астыңғы жақтарының ұшындағы кішкентай бұдырмақ оның үстіңгі жақтарының қосылған жеріндегі ойыққа дәл келеді. Бауырының құрсақ қанаттарынан кейінгі жері қырлы, арқасы боз жасыл, екі бүйірі күміс түстес, бауыры ақ болады. Балтық теңізі мен Қара теңізде кездеседі. Қазақстанда Ақмарқаның 2 түршесі бар: Бір түршесі – Каспий су алабында (Балқаш – Іле су алабында жерсіндірілген); екіншісі – [[Арал теңізі|Арал теңізінде]], [[Сырдария]] мен [[Сарысу өзені|Сарысу]], [[Шу өзені|Шу өзендерінде]] тіршілік етеді. Соңғысын Сыр, Шу ақ балығы деп те атайды. Ақмарқа 3 – 5 жасында жыныстық жағынан жетіледі. [[Уылдырық|Уылдырығын]] (300 мыңға дейін) сәуір – мамырда өзендердің ағысты, майда тасты жеріне шашады. Шабағы – майда омыртқасыздармен, ересектері [[шабақ|шабақтармен]], майда балықтармен қоректенеді. Кәсіптік маңызы бар. <ref> «Батыс Қазақстан облысы» энциклопедиясы, Алматы, 2002;</ref><ref> [[Қазақ Энциклопедиясы]]</ref><ref>Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2 </ref><br />
<br />
==== Ақмарқа еті ====<br />
Ақмарқа етінің дәмділігі жағынан ең таңдаулысы — оңтүстік [[Каспий]] ақмарқасы (хашам). Ақмарқаның еті дәмді болғанымен қылтаны көп. Қақтап кептірілген және ысталған күйінде пайдаланылады.<ref>Шаңырақ: Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
<references/><br />
<br />
[[Санат:Тұқылар]]<br />
[[Санат:Қазақстан табиғаты]]</div>Нұрлан Рахымжанов