https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%BCАғдам - Түзету тарихы2026-09-08T01:32:06ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%BC&diff=114070&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-06-26T06:25:35Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%BC&diff=114069&oldid=prevМағыпар: үлгі, толықтыру2025-12-19T09:26:13Z<p>үлгі, толықтыру</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Елді мекен<br />
|статусы = қала<br />
|қазақша атауы = Ағдам<br />
|шынайы атауы = {{lang-az|Ağdam}}<br />
|сурет = Residential buildings under construction in the city of Ağdam.jpg<br />
|сурет атауы = <br />
|жағдайы = <br />
|ел = Әзербайжан <br />
|елтаңба = <br />
|ту = <br />
|елтаңба сипаттамасы = <br />
|ту сипаттамасы = <br />
|елтаңба ені = <br />
|ту ені = <br />
|lat_dir = N|lat_deg =39 |lat_min =59 |lat_sec =20 <br />
|lon_dir =E |lon_deg =46 |lon_min =56 |lon_sec =01 <br />
|CoordAddon = <br />
|CoordScale = <br />
|аймақ түрі = Аудан<br />
|аймағы = Ағдам ауданы<br />
|кестедегі аймақ = <br />
|аудан түрі = <br />
|ауданы = <br />
|кестедегі аудан = <br />
|қауым округі түрі = <br />
|қауым округі = <br />
|кестедегі қауым округі = <br />
|қауым түрі = <br />
|қауым = <br />
|кестедегі қауым = <br />
|ішкі бөлінісі = <br />
|басшының түрi = <br />
|басшысы = <br />
|құрылған уақыты = XVIII ғ. <br />
|алғашқы дерек = <br />
|бұрынғы атаулары = <br />
|статус алуы = 1828<br />
|жер аумағы = <br />
|биiктiктiң түрi = <br />
|орталығының биiктігі = 369 ± 0 м<br />
|климаты = <br />
|ресми тілі = <br />
|тұрғыны = 3770 <br />
|санақ жылы = 2025<br />
|тығыздығы = <br />
|шоғырлануы = <br />
|ұлттық құрамы = <br />
|конфессионалдық құрамы = <br />
|этнохороним = <br />
|уақыт белдеуі = +4:00<br />
|DST = <br />
|телефон коды = +994 2632<br />
|пошта индексі = AZ 0200<br />
|пошта индекстері = <br />
|автомобиль коды = <br />
|идентификатор түрі = <br />
|сандық идентификаторы = <br />
|ортаққордағы санаты = <br />
|сайты = <br />
|сайт тілі = <br />
}}<br />
<br />
'''Ағдам''' ({{lang-az|Ağdam}}) — [[Әзербайжан]]дағы қала, [[Ағдам ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2025 жылдың 1 желтоқсанындағы жағдай бойынша Ағдам халқының саны 3770 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://bdex.ru/naselenie/azerbaijan/agdam/?ysclid=mjchybg2ca411859572&utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Население Агдама (Азербайджан)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-12-19 |lang=}}</ref><br />
<br />
== Географиялық орны ==<br />
Қарабақ алқабының батыс шеті мен Қарабақ жотасының шығыс етегінде орналасқан. [[Ханкенді]]ден 26 км және [[Баку]]ден 365 км қашықтықта.<br />
<br />
== Этимология ==<br />
Бұл атау әзербайжан тіліндегі (дереккөзде - "татар тілінен") "ag" - "ақ" және "dam" - "үй" сөздерінен шыққан. Бұл атау қалада орналасқан, ақ әкпен боялған Қарабақ хандығының билеушісі Панах Әли ханның резиденциясынан шыққан.<br />
<br />
== Тарихы ==<br />
Ағдамда жүргізілген археологиялық қазба жұмыстары бұл аймақта ежелгі қола дәуіріндегі қоныстың болғанын көрсетеді. Ағдам құрылған кезде қала ішінде тұрақты қоныс болмаған.<br />
19 ғасырдың басында Ресей империясына қосылған Ағдам 1828 жылы қала мәртебесін алды. Әкімшілік жағынан ол Елизаветполь губернаторлығындағы Шуша қаласына бағынды.<br />
<br />
Кеңес дәуірінде Ағдамда тамақ өңдеу зауыттары, ең бастысы шарап зауыты орналасқан. Сондай-ақ, онда тас жол торабы, теміржол вокзалы, екі техникалық мектеп және драма театры болды. 1991-94 жылдардағы Қарабақ соғысы бұл бір кездері гүлденген, жасыл қаланы қирандыға айналдырды. Мұнда шайқастар болды, қала Град зымырандарымен атқылады, халық үйлерін тастап кетті, ал ғимараттардан тек 19 ғасырдағы мешіт қана қалды. <br />
<br />
2020 жылдың күзінде Таулы Қарабақта шайқас қайта басталды, оның барысында Әзербайжан қарулы күштері айтарлықтай табысқа жетті. 10 қарашада Әзірбайжан, Армения және Ресей көшбасшылары атысты тоқтату туралы келісімге қол қойды, оған сәйкес Армения, атап айтқанда, Ағдам аймағының аумағын 2020 жылдың 20 қарашасына дейін Әзірбайжанға қайтаруға міндеттенді. 20 қарашада Әзірбайжан армиясы аймаққа кірді. 23 қарашада Әзірбайжан президенті Ильхам Әлиев Агдамда Әзірбайжан Республикасының туын көтерді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/2404-Agdam.html|title=Азия. Азербайджан. Нагорный Карабах|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-12-19 |lang=}}</ref><br />
<br />
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==<br />
2021 жылдың 28 мамырында Ағдам индустриалды паркі құрылды. Парк құрылыс материалдарын шығарады, ауылшаруашылық өнімдерін қаптайды, жеміс-жидек пен көкөніс консервілерін, ет және сүт өнімдерін шығарады, жем мен тыңайтқыштарды өндіреді және өңдейді, сондай-ақ қызмет көрсету салалары мен суық сақтау қоймаларын басқарады. 2024 жылдың қыркүйегіндегі жағдай бойынша паркте 33 кәсіпорын жұмыс істеді.<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
{{Әзербайжан қалалары}}<br />
[[Санат:Әзербайжан қалалары]]</div>Мағыпар