Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:00:34Z

1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: «Өзендер» деген санатты аластады; «Африка өзендері» деген санатты қосты (HotCat құралының...

2015-03-09T06:41:40Z

«Өзендер» деген санатты аластады; «Африка өзендері» деген санатты қосты (HotCat құралының...

Жаңа бет

== Жалпы шолу ==
[[Африка]] - үлкен [[өзен]]дер құрлығы. Африкада жер бетіндегі ең ұзын [[Ніл]] өзені ағады. Оның жалпы ұзындығы шамамен 6648 шаңырым. Нілдің су алабының кеңдігі соншалың, ол бүкіл Африка құрлығының оннан бір бөлігін торлап жатыр. Ніл [[Руанда]] мен [[Эфиопия]]ның таулы аймақтарынан бастау алып, оңтүстіктен солтүстікке қарай ағады. Ол [[Эфиопия]], [[Судан]], [[Египет]], [[Уганда]], [[Конго Демократиялық Республикасы]] (бұрынғы Заир), [[Кения]], [[Танзания]], [[Руанда]], [[Еритрея]] және [[Буринди]] деген он елден ағып өтетіп Африканың ең негізгі өзен жүйесін құрайды.

[[Оранж]]- Оңтүстік Африкадағы ең үлкен өзен. Оранж өзенінің төменгі бөлігі Калахари мен [[Намибияның тұманды шөлі|Намибия]]шөлдері арқылы ағады. Өзеннің сағасында өте бай гауһар кені бар.

[[Нигер өзені]] Батыс Африканың бес мемлекетінің халқы үшін азық пен су көзі болып отыр.
Африканың жиырмадан астам тайпасы тіршілігін [[Нигер]]мен байланыстырып, осы өзенге үміт артады.

[[Конго (өзен)|Заир (Конго)]] өзені ұзындығы жағынан әлемде бесінші орында. Ал құрлықта солтүстік-шығыс Африкадағы Нілден кейін екінші орында.

[[Замбези]] - Африканың Ніл, Заир, Нигер өзендерінен кейінгі төртінші өзен жүйесі. Ол Орталық Африкадан Үнді мұхитына қарай алты мемлекеттің жерінен ағып өтеді.

[[Лимпопо]] өзені Ботсванадан бастау алады.

== Негізгі өзендері ==
'''Оңтүстік Африка'''
{| class="wikitable"
|-
! Өзендері!! Ағатын елдері
|-
| Бриде || Оңтүстік Африка Республикасы
|-
| Кванза || Ангола
|-
| Фишривер|| Намибия
|-
| Грут || Оңтүстік Африка Республикасы
|-
| Куйсеб || Намибия
|-
| Кунене || Ангола - Намибия, Ботсвана
|-
|Квандо || Намибия, Линьянти ағысымен)
|-
| Лимпопо || Мозамбик, Оңтүстік Африка Республикасы, Зимбабве, Ботсвана
|-
| Молопо|| Ботсвана
|-
| Окаванго || Ботсвана, Намибия, Ангола
|-
| Оранжевая|| Оңтүстік Африка Республикасы, Лесото, Намибия
|-
| Тугела || Оңтүстік Африка Республикасы
|-
| Вааль || Оңтүстік Африка Республикасы
|-
| Замбези || Ангола, Замбия, Намибия, Зимбабве, Мозамбик
|}
'''Орталық Африка '''
{| class="wikitable"
|-
! Өзендері !! Ағатын елдері
|-
| Конго || Конго Демократиялық Республикасы, Ангола
|-
| Кванго ||Ангола, Конго Демократиялық Республикасы
|-
| Кассаи || Ангола, Конго Демократиялық Республикасы
|-
| Луалаба ||Ангола, Конго Демократиялық Республикасы
|-
| Ломами || Конго Демократиялық Республикасы
|-
| Убанги || Конго Демократиялық Республикасы, Конго Республикасы, Орталық Африка Республикасы
|-
| Уэле|| Конго Демократиялық Республикасы
|-
| Мбому|| Орталық Африка Республикасы, Конго Демократиялық Республикасы

|-
| Квилу|| Конго Республикасы
|-
| Мбини || Эквторлық Гвинея, Габон
|-
| Нтем|| Камерун
|-
| Нианга|| Габон
|-
| Огоуэ || Габон
|}

'''Шығыс Африка'''
{| class="wikitable"
|-
! Өзендері !!Ағатын елдері
|-
| Джуба || Эфиопия, Сомали
|-
| Дауа || Эфиопия
|-
| Веби-Шебели || Эфиопия, Сомали
|-
|Керио || Кения
|-
| Мапуто || Мозамбик
|-
| Мара || Кения, Танзания
|-
| Руфижи|| Танзания
|-
| Рувума || Танзания, Мозамбик
|-
| Тана || Кения
|}
'''Батыс Африка'''
{| class="wikitable"
|-
! Өзендері !! Ағатын елдері
|-
| Кавалли -|| Ливерия, Кот-д'Ивуар
|-
| Гамбия || Гамбия, Сенегал
|-
| Нигер || Нигерия, Бенин, Нигер, Мали, Гвинея
|-
| Веме || Бенин
|-
| Сене-Пол || Либерия
|-
| Санага || Камерун
|-
| Сенегал || Сенегал, Мавритания, Мали
|-
| Вольта || Гана, Буркина Фасо
|-
| Ұяшық мәтіні || Ұяшық мәтіні
|}

'''Солтүстік Африка'''
{| class="wikitable"
|-
! Өзендері !! Ағатын елдері
|-
| Ніл || Египет, Судан
|-
| Көгілдір Ніл|| Судан, Эфиопия
|-
| Ақ Ніл || Судан
|-
| Жоғарғы Ніл || Уганда
|}

== Қызықты деректер ==
* [[Замбези]] өзенінде әлемдегі ең биік [[Виктория сарқырамасы]] бар.
* Б.з.д. V ғасырда солтүстік Ніл жазығында алғашқы [[Мысыр өркениеті]] пайда болды.
* Әлемнің он бірінші өзені — Нигердің ұзындығы 4100 шақырымға жуық. Өзен мұнай көздеріне өте бай.<ref>Географиялық аймақтар. Алматы. «Аруана» ISBN 978-9965-26-549-5</ref>.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Африка өзендері]]

← Ескі түзетулер	18:00, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Африка өзендері - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: «Өзендер» деген санатты аластады; «Африка өзендері» деген санатты қосты (HotCat құралының...