https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80Аушадияр - Түзету тарихы2026-04-18T15:08:44ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80&diff=76625&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T19:14:28Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80&diff=76624&oldid=prevНұрлан Рахымжанов: Cat-a-lot: Аласталуда... Санат:Тұлғалар2016-04-03T06:28:43Z<p><a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80/Cat-a-lot&action=edit&redlink=1" class="new" title="Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot (мұндай бет жоқ)">Cat-a-lot</a>: Аласталуда... <a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%A2%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80" title="Санат:Тұлғалар">Санат:Тұлғалар</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Аушадияр''' — [[Ауыз әдебиеті|ауыз әдебиетінің]] тұрмыс-салт [[Жыр|жырларына]] жақын қазіргі кезде ұмтылған көне үлгісі. Кейбір нұсқалары 20 ғасырдың 80-жылдарынан бастап қана баспа беттерін көре бастады. Ақыл-насихат айту арқылы айтушы өзінің ақындық нанымын да, салт-дәстүрден қапшалықты хабардар екенін де танытады. Сондықтан көлемі айтушының қарым-қабілеті мен көңіл ауанына қарай өзгеріп отырады. Жырда бірден бастап, 25-ке, 50-ге дейін санап отырып, [[насихат]] айтылады (100-ге дейін жетуі де мүмкін). “Бақтиярдың қырық бұтағының” бірі — “Ақылды Ақым” қиссасындағы (“Қазақ қисалары”, 1-том, 1985 ж. Пекин) мағлұматқа қарағанда, аушадияр — өте ерте пайда болған жырлар [[жанры]]. “Қан болған алты арысты Азат-Бақыт, Талай жыл сонан бері өтті уақыт” деп басталатын дастанда Азат-Бақыттан Бақтияр, одан [[Алтай]], Аушадияр туады. Алтай батыр болып, [[Алтай таулары|Алтай тауы]] соның атында қалған. Аушадияр аса әділ патша болған, халық жиын-тойды, мерекелерді соған арнаған өлеңмен ашуды дәстүрге айналдырған. Алғаш 100 шумақ мадақ айтқан ақын Есенгелді дейді. Тағы бір нұсқа да: <ref> Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2 </ref><br />
<br />
“[[Аушадияр-хан]] екен,Халқына сыйлы жан екен<br />
Әу, бисмилла, бір десем—Жаратқан жалғыз [[Хан]] екен.<br />
Қисапсыз тірлік болмаған,Бұл да бір үлкен мән екен.<br />
Ғалам саны жалғанда .Он сегіз мыңға дәл екен.<br />
Екі десек, мысалға,<br />
Егіз туған бала екен.<br />
Құдай қосып, отасқан<br />
Ерлі-зайып жан екен.<br />
Аушадияр түк емес —<br />
Жүзге дейін сан екен”... — деген анықтама айтылады. [[Аушадияр]] есімі шумақтың алғашқы жолында қайталанып отырады да (Аушадияр — бір болар... Аушадияр— екі дер...) онан әрі [[ақыл]], [[өсиет]], тағылымды сөздер айтылады. Жаратқан [[Аллах|Алланың]], әділ пашаның әмірін бұзба, ата-ананың үкімін орында дейді, кәсіпті дәріптейді. Қарапайым, тұрмыстық сөздерге құралғандықтан тез жатталады. Шыққан уақыты жағынан қарағанда, [[Аушадияр]] термеден ертерек туған деуге болады. Үгітті, үлгілі [[сөз]], [[насихат]] толғаудың оңайлау түрі ретінде туып, дами келе, терме жанрының дүниеге келуіне түрткі болуы — зерттей түсуді қажет ететін мәселе.<ref>“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6 </ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
{{Stub: Қазақ әдебиеті}}<br />
[[Санат:Мәдениет]]<br />
[[Санат:Терминология]]<br />
<br />
[[Санат:Фольклор]]</div>Нұрлан Рахымжанов