https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%B7%D0%BCАтеизм - Түзету тарихы2026-04-18T09:30:25ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%B7%D0%BC&diff=73583&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T19:08:00Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%B7%D0%BC&diff=73582&oldid=prevAlibekKS: «Скептицизм» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)2016-01-11T17:34:15Z<p>«<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%A1%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B7%D0%BC&action=edit&redlink=1" class="new" title="Санат:Скептицизм (мұндай бет жоқ)">Скептицизм»</a> деген санатты қосты (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&action=edit&redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының көмегімен)</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Atom of Atheism-Zanaq.svg|right|thumb|120px|Атеизм символдарының бірі]]<br />
[[Сурет:Ephesians 2,12 - Greek atheos.jpg|thumb|left|250px|Грекше жазылған Атеизм сөзі]]<br />
'''Атеизм''' ('''Ілхад''', '''илхад''', {{lang-grc|ἄθεος}} — «құдайдан ауытқу»<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Da%29%2Fqeos1 ἄθεος] Henry George Liddell. Robert Scott. A Greek-English Lexicon. revised and augmented throughout by. Sir Henry Stuart Jones. with the assistance of. Roderick McKenzie. Oxford. Clarendon Press. 1940.</ref>, «жікшілдік»<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/resolveform?type=exact&lookup=qeos&lang=greek Greek Dictionary Headword Search Results] θεός — god</ref>) — жаратылыстан тыс күштерге (құдайға, аруаққа, рухқа, о дүниеге және т.б.) сенуді жоққа шығаратын көзқарастар жүйесі, бүкіл дін атаулыны жоққа шығару. [[КСРО]] дәуірінде Атеистік насихат күшейді. [[Ұжымдастыру]], [[тәркілеу]] және т.б. саяси науқандарда дін иелері жаппай қудаланды, қара халық құранды тығып оқып, "[[біссіміллә]]ні" күбірлеп айтатын халге жетті. "Дін - апиын!" деген сияқты жалаң ұрандар қаптады. Атеистік насихатты қарқынды жүргізу туралы арнайы қаулылар қабылданып, жоғары оқу орындарында "Ғылыми атеизм негіздері" курстары оқытылды.<ref>Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.<br />
ISBN 9965-32-491-3</ref><br />
== Исламның атеизмге көзқарасы ==<br />
Құран түсіндірушілері Ілхадқа [[Аллаһ]]тың ''«қасиетті есіміне»'' кір келтірушілікті, оның қасиетті белгілерін теріс түсіндіруді, т.б. жатқызады. [[Ислам]]ның алғашқы кезеңінде Ілхад термині ''зандак'' (қазақша айтылуы зәнталақ, зындық) терминінің синонимі болды, IX ғ-да кез келген ''«жаңалық»'' немесе [[Сүннет|сунниттер]] ілімімен келіспеудің өзі сунниттік діни қайраткерлер тарапынан Ілхад ретінде бағаланады; Ілхад жасағаны үшін айыпталушыларды [[малахидтер]] немесе [[мулхидун]] (жекеше түрі мулхид) деп атады. Мулхид термині ''«қорлаушы», «Құдайсыз»'' сөздерімен синонимдес жазғыру мәніне ие болды. [[Қағба]]дан ''«қара тасты»'' ұрлап әкеткен [[Бахрейн карматтары]] Ілхад жасаушылар ретінде айыпталды. Қасиетті жер бетіндегі Аллаһ ең жек көретін үш тәртіп бұзушы (мулхидун) туралы [[хадис]]ке сәйкес сунниттік діндарлар Исламдағы үш ''«залым бұра тартушыны»'' анықтауға тырысты. Басқалармен салыстырғанда мұндай ''«атаққа»'' өзінің діни көзқарастарының өзгергіштігімен белгілі ибн ар-Рауанди (X ғ-да ө.) ''«Пайғамбарлардың өтірігі»'' деп аталатын шығарма жазған танымал дәрігер [[Әбу Бәкір|Әбу Бәкір ар-Рази]] (912 ж.ө.) және көрнекті прозаик [[Әбу-л-Ала әл-Маарри]] (973 - 1057) жиірек танылды. Пікір-сайыстық сипаттағы әдебиеттерде Ілхадқа діни заңдардағы ''«сыртқы», «айқын»'' нәрселерден ауытқып, ондағы ''«құпияларға»'' құмартуды жатқызды. Мұндай [[күнә]] бәрінен бұрын ''«құпияның шынайылығы»'' мен ''«сыртқының алдамшылығын»'' насихаттаушы сопыларға және дүние сырының ''«құпия»'' мәнін білуге ұмтылған исмаилшыларға таңылды, соңғыларды осы күнәлары үшін көбінесе батиншылар және малахидтер деп атады.<ref>Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС,<br />
2010 ISBN 9965-26-322-1</ref><br />
== Дереккөздер ==<br />
<references/><br />
<br />
[[Санат:Атеизм]]<br />
[[Санат:Философия]]<br />
[[Санат:Скептицизм]]</div>AlibekKS