https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B 2026-04-18T09:19:57Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B&diff=76109&oldid=prev 2025-04-25T19:13:58Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:13, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B&diff=76108&oldid=prev 2016-04-29T17:11:19Z

<p><a href="/index.php/%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B:%D2%AE%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%96/89.107.97.83" title="Арнайы:Үлесі/89.107.97.83">89.107.97.83</a> (<a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B:89.107.97.83&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қатысушы талқылауы:89.107.97.83 (мұндай бет жоқ)">т</a>) өңдемелерінен <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B:AlibekKS&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қатысушы:AlibekKS (мұндай бет жоқ)">AlibekKS</a> соңғы нұсқасына қайтарды</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Асығың алшысынан түссін.jpg|thumb|left|Асықтың алтынмен жалатылған мүсіні]]<br /> '''Асық''' – [[Төрт түлік|төрт түлік мал]] мен қоңыр аңдар тілерсегінде болатын, қызметі аса күрделі, буынға біткен шымыр сүйек. [[Қой]], [[ешкі]], [[сиыр]], [[түйе]] асығы үлкен-кішілігіне қарамастан бір пішіндес, мүсіндес келеді. Ал жылқы асығы басқа пішінд болады. Асықпен «Ханталапай», «Үш табан», «Шеңбер» сияқты неше түрлі асық ойындары ойналады. Ойында асықтың сыртқы пішіндері үлкен рөл атқарады. <br /> <br /> [[Сурет:Асық ойнау.jpg|thumb|300px|Асық ойнап жатқан балалар анимациялық бейнесі]]<br /> * '''Алшы''' – асықтың иірілгенде тегіс табаны жерге тиіп, тұрық түсуі. Ойын кезінде оған бірінші дәрежелі мән беріледі.<br /> <br /> * '''Тәйке''' (тауа) – асықтың иіріленде шұңқырлау табаны жерге тиіп, тұрық түсуі. Ол екінші дәрежелі мәнге ие.<br /> <br /> * '''Бүге''' (бүк) – асықтың иірілгенде дөңес жоны үстіне қарап, етпетінен жатық түсуі. Ол үшінші дәрежелі мәнге ие.<br /> <br /> * '''Шіге''' (шік) – асықтың иірілгенде шұңқыр құрсақ жағы үстіне қарап, шалқасынан жатық түсуі. Ол төртінші дәрежелі мәнге ие.<br /> <br /> * '''Тұрық''' – асықтың алшы не тәйке түсуі.<br /> <br /> * '''Омпы''' – асықтың тұмсығымен жер тіреп, тік шаншылып түсуі.<br /> <br /> * '''Сомпы''' – асық тұмсығының көкке қарап, тік шаншылып шоңқая түсуі.<br /> <br /> * '''Табан''' – асықтың тәйке жағы.<br /> <br /> * '''Оңқай''' – асықтың бүгесі алақанға қарап, тәйкесі оң қол бас бармағына басылып ыңғайлы ұсталуы. Оңқай асық малдың сол жақ аяғының тілерсегінде болады.<br /> <br /> * '''Солақай''' – асықтың шігесі сыртқа қарап, алшысы оң қол бас бармағына басылып ыңғайлы ұсталуы. Солақай асық малдың оң жақ аяғының тілерсегінде болады.<br /> <br /> * '''Сақа''' – қолдағы бар асықтың үлкенінен, ірісінен, межемдісінен, салмақтысынан, оңқайынан белгіленеді. Солақайлар сақаны солақай асықтан ұстайды.<br /> <br /> <br /> == Асық түрлері ==<br /> # '''Кеней, кентай''' - асық ойынында ұпайға тігілетін асық. &quot;Кішкентай&quot; сөзі &quot;Кіші&quot; және &quot;кентай&quot; сөздерінен шыққан.<br /> # '''Сақа''' - асықтың ең үлкені, ірісі.<br /> # '''Ешкімер''' - ешкінің асығы. <br /> # '''Қойлақ''' - қойдың асығы.<br /> # '''Құлжаз'''- құлжаның асығы.<br /> # '''Топай, сомпай''' - сиырдың асығы.<br /> # '''Шүкейт''' - киіктің асығы.<br /> # '''Пүш'''- тәйке түспесін деп, алшы жағы жонылған асық. &quot;Пұшайман болу&quot; деген сөз осыдан шыққан.<br /> <br /> '''Оңқай''' - малдың оң жақ аяғының асығы.<br /> '''Солақай''' - малдың сол жақ аяғының асығы.&lt;ref&gt;А.Құралұлы Ұлттық Дүниетаным 2. 2002 жыл. ISBN 5-89840-401-5&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{references}}<br /> <br /> [[Санат:Тарих]]<br /> [[Санат:Ойындар]]</div>

Kasymov