https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 2026-04-18T12:35:36Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0&diff=38971&oldid=prev 2025-04-25T18:14:48Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0&diff=38970&oldid=prev 2014-05-01T06:25:30Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[File:Человеческая аскарида.jpg|thumb|right|Аскарида]]<br /> '''Аскарида''' (Ascarіdae) – [[жұмырқұрт]]тар класына жататын дара жынысты [[құрт]]; нематод тұқымдасына жатады. Омыртқалы жануарларының ішек тоғышарлары.<br /> <br /> Негізгі аскарида туысына 18 түр жатады. ТМД-да 8 түрі бар. Оның кейбіреулері: адамда (Ascarіs lumbrіcoіdes), [[жылқы]]да (Parascarіs eguorum), [[қасқыр]]да (Toxocara canіs), т.б. кездеседі. Адам Аскаридасы паразиттік түрде тіршілік етеді. Оның ұрғашысының ұзындығы 25 – 40 см, еркегінің ұзындығы 15 – 25 см-ге жетеді. Ұрғашысы тәулігіне 200 – 250 мың [[жұмыртқа]] салады. Сыртқы ортада 20 – 30°С жылылықта дамыған жұмыртқадан 10 – 15 күнде [[дернәсіл]] пайда болады. Ащы ішекте дамыған дернәсіл жұмыртқа қабын жарып шығады. Олар ішектің [[сілекей қабаты]]н тесіп өтіп, [[вена]]ға енеді. [[Қан жүйесі]] арқылы бауырға, оң жақ жүрекшесіне, одан өкпеге жетеді. Біршама жетілгеннен кейін дернәсілдер [[қолқа]]ға, [[трахея]]ға жылжып, жөтелгенде ауыз қуысына түседі. Сілекеймен қайта жұтылып, екінші рет ас қорыту жолына түскен соң, ас ішекте тұрақтап, 1,5 – 2,5 айда ересек Аскаридаға айналады. Әлбетте Аскаридалар ішектегі қорытылған аспен қоректеніп, адам организмінде 7 – 10 айдай өмір сүреді. Организмде бірден бірнеше жүзге дейін Аскаридалар кездеседі. Соның нәтижесінде адамның орталық [[жүйке]] жүйесі зақымданады, мазасыздық пайда болады, зат алмасу процесі бұзылады. Әсіресе дернәсілдерінің зақымдау әрекеті басым келеді. Олар алғашқы өсу кезінде [[қан түйіршіктері]]н, бауыр тінін, [[өкпе альвеолары]]н теседі, [[аллергия]]лық қоздыру тудырады. Адамда Аскарида әсерінен пайда болған ауруды қазақ [[бөсір]] деп атайды.&lt;ref name=source1&gt;[[Қазақ энциклопедиясы]] I том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Сілтемелер ==<br /> * [[Құрт]]<br /> * [[Құртпа балық]]<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> * [http://www.zepper.ru/parazit/parazit-12.php/ Аскарида человеческая.]<br /> * [http://www.ascaris.medicnew.com/ http://www.ascaris.medicnew.com/]<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Жұмырқұрттар]]<br /> [[Санат:Медицина]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

ArystanbekBot