Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:24:31Z

1 түзету

Sibom: clean up, replaced: декабря → желтоқсан (4) using AWB

2017-02-15T09:46:46Z

clean up, replaced: декабря → желтоқсан (4) using AWB

Жаңа бет

{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = халықаралық
| Қазақша есімі = Антониу Гутерреш
| Шынайы есімі = {{lang-pt|António Manuel de Oliveira Guterres}}
| Суреті = António Guterres 2013.jpg
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бас хатшысы|БҰҰ Бас хатшысы]]
| Ту = Flag of the United Nations.svg
| Ту2 = UN emblem blue.svg
| Реті = 9
| Басқара бастады = [[1 қаңтар|01.01.]][[2017 жыл]]
| Басқаруын аяқтады =
| Ізашары = [[Пан Ги Мун]]
| Ізбасары =
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Реті_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Реті_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Реті_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 30.4.1949
| Туған жері = {{туғанжері|Лиссабон|Лиссабонда}}, [[Португалия]]
| Қайтыс болған күні =
| Қайтыс болған жері =
| Жерленді =
| Діні = [[Католик шіркеуі|рим-католик шіркеуі]]
| Әкесі = Виржилиу Диаш Гутерреш
| Анасы = Илда Кандида де Оливейра
| Жұбайы = Катарина Маркеш де Алмейда Ваш Пинту
| Балалары =
| Партиясы = [[Социалистік партия (Португалия)|Социалистік партиясы]]
| Білімі = [[Жоғары техникалық институты (Лиссабон)|Жоғарғы техникалық институты]]
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы = Assinatura António Guterres.svg
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары =
}}

'''Антониу Мануэл де Оливейра Гутерреш'''<ref>
* {{cite web|url=http://izvestia.ru/news/647348|title=Гутерреш заявил о решающей роли России в ООН|date=24 ноября 2016|publisher=[[Известия]]|accessdate=2016-12-21}}
* {{cite web|url=https://rg.ru/2016/12/12/antoniu-guterresh-oficialno-vozglavil-oon.html|title=Антониу Гутерреш официально возглавил Организацию Объединенных Наций|author=Марина Алешина|date=12 желтоқсан 2016|publisher=[[Российская газета]]|accessdate=2016-12-21}}
* {{cite web|url=http://www.bbc.com/ukrainian/ukraine_in_russian/2016/10/161006_ru_s_antonio_guterres|title=Новый генсек ООН: кто такой Антониу Гутерреш?|date=6 октября 2016|publisher=[[BBC Russian]]|accessdate=2016-12-21}}
* {{cite web|url=https://russian.rt.com/article/325844-9-i-gensek-oon-antoniu-guterresh-katolik|title=9-й Генсек ООН Антониу Гутерреш: католик, социалист и болельщик «Бенфики»|date=13 октября 2016|publisher=RT|accessdate=2016-12-21}}
* {{cite web|url=http://www.mk.ru/politics/2016/11/24/zachem-izbrannyy-gensek-oon-guterresh-otpravilsya-v-moskvu.html|title=Зачем избранный генсек ООН Гутерреш отправился в Москву|date=24 ноября 2016|publisher=[[Московский комсомолец]]|accessdate=2016-12-21}}
* {{cite web|url=https://ria.ru/world/20161212/1483415595.html|title=Антониу Гутерреш официально стал девятым генсеком ООН|date=12 желтоқсан 2016|publisher=[[РИА Новости]]|accessdate=2016-12-21}}
* {{cite web|url=https://lenta.ru/news/2016/10/14/gensekunsaid/|title=Избранный генсек ООН призвал к сближению России и США|publisher=[[Lenta.ru]]|date=14 октября 2016|accessdate=2016-12-21}}
* {{cite web|url=http://kommersant.ru/doc/3043845|title=Португалец Антониу Гутерреш победил в первом туре выборов генсека ООН|date=21 июля 2016|publisher=[[Коммерсантъ]]|accessdate=2016-12-21}}
* {{cite web|url=https://www.gazeta.ru/politics/news/2016/12/12/n_9445913.shtml|title=Антониу Гутерреш приведен к присяге генсека ООН|date=12 желтоқсан 2016|publisher=[[Газета.ру]]|accessdate=2016-12-21}}</ref><ref>
* {{cite web|title=Генеральная Ассамблея назначила Антониу Гутерриша из Португалии новым Генеральным секретарем ООН|url=http://www.un.org/pga/71/ru/2016/10/18/appointment-of-the-secretary-general-of-the-united-nations-ru/|publisher=Официальный сайт ООН}}
* {{cite web|title=1 января 2017 года к обязанностям Генерального секретаря ООН приступит Антониу Гутерриш|url=http://www.unmultimedia.org/radio/russian/archives/228954/|publisher=Отдел новостей и СМИ Радио ООН}}
* {{cite web|title=Будущий генсек ООН Гутерриш посетит Москву в конце ноября|url=http://www.interfax.ru/world/537317|publisher=[[Интерфакс]]}}
* {{cite web|title=Гутерриш считает, что ООН должна сконцентрироваться на нуждах людей|url=https://ria.ru/world/20161128/1482293231.html|publisher=[[РИА Новости]]|date=28.11.2016}}
* {{cite web|title=Генсек-социалист: почему Антониу Гутерриш возглавил ООН|url=http://www.rbc.ru/politics/13/10/2016/57ff84469a79477acc6be16e|publisher=[[РБК]]|date=13.10.2016}}
* {{cite web|title=Девятым генсеком ООН официально стал Антониу Гутерриш|url=http://izvestia.ru/news/651288|publisher=[[Известия]]|date=12 желтоқсан 2016}}
* {{cite web|title=Избранный генсек ООН Гутерриш встретится в Москве с Путиным и Лавровым|url=http://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/3808432|publisher=[[ТАСС]]}}
* {{cite web|title=Гутерриш: Россия играет решающую роль в Организации Объединенных Наций|url=https://regnum.ru/news/polit/2209529.html|publisher=[[REGNUM]]|date=24.11.2016}}
* {{cite web|title=СМИ сообщили имя лидера на предварительных выборах генсека ООН|url=https://lenta.ru/news/2016/07/22/gs_oon/|date=22 июля 2016|publisher=[[lenta.ru]]|accessdate=2016-12-21}}
* {{cite web|title=Избранный генсек ООН Гутерриш поблагодарил Путина на русском языке|url=https://www.gazeta.ru/politics/news/2016/11/24/n_9373187.shtml|date=24.11.2016|publisher=gazeta.ru|accessdate=2016-12-21}}
* {{cite web|title=Антониу Гутерриш избран новым генсеком ООН|url=http://kommersant.ru/doc/3114566|date=13.10.2016|publisher=[[Коммерсантъ]]|accessdate=2016-12-21}}
* {{cite web|title=Новый генсек ООН: кто такой Антониу Гутерриш|url=http://www.bbc.com/russian/features-37570752|accessdate=2016-12-21|publisher=BBC Russian|date=6 октября 2016}}</ref> ({{lang-pt|António Manuel de Oliveira Guterres}}, {{Audio|De Oliveira Guterres.ogg|[ɐ̃ˈtɔnju ɡuˈtɛʁɨʃ]}}; [[30 сәуір]] [[1949]], [[Лиссабон]]) — [[Португалия|португалдық]] мемлекет қайраткері, [[Біріккен Ұлттар Ұйымының бас хатшысы|БҰҰ 9-шы Бас хатшысы]] (01.01.2017 ж. бастап). [[Социалистік партия (Португалия)|Португалия Социалистік партиясы]]ның Бас хатшысы (1992—2002), [[Португалия премьер-министрлерінің тізімі|Португалия премьер-министрі]] (1995—2002), [[Социалистік интернационал]]дың төрағасы (1999—2005), [[Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар ісі жөніндегі жоғарғы комиссарының басқармасы|босқындар ісі жөніндегі БҰҰ жоғарғы комиссары]] (2005—2015).

== Өмірбаяны ==
Антониу Гутерриш 1949 жылы Лиссабон қаласында дүниеге келген.

1965 жылы «Prémio Nacional dos Liceus» сыйлығына ие бола отырып, [[Камойнш орта мектебі|Камойнш]] беделді мектебін бітірген.

[[Жоғары техникалық институты (Лиссабон)|Жоғарғы техникалық институты]]нда жоғарғы білімді алып, кейін 1973—1975 жылдары аралығында сол оқу орнында оқытушылық қызметін атқарды. Кейбір католиктік жастар қозғалыстармен байланыста болған.<ref name="infopedia">{{cite web |url=https://www.infopedia.pt/$antonio-guterres |title=António Guterres |date=10 июня 2016 |publisher=infopedia.pt |lang=pt |accessdate=2016-10-06}}</ref>

1974 жылы саясатпен айналысып, [[Социалистік партия (Португалия)|Португалия Социалистік партиясы]]на мүше болып кірді. 1992—2002 жылдары партияның бас хатшысы болған. 1995 жылдан 2002 жылға дейін Португалия үкіметін басқарды.<ref name="bbc">{{cite web|url=http://www.bbc.com/russian/features-37570752|title=Новый генсек ООН: кто такой Антониу Гутерриш?|date=5 октября 2016|publisher=[[BBC]]|lang=ru|accessdate=2016-10-06}}</ref>

2005—2015 жылдары аралығында [[Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар ісі жөніндегі жоғарғы комиссарының басқармасы|Босқындар ісі жөніндегі БҰҰ жоғарғы комиссары]] ретінде жұмыс атқарды.

2016 жылдың жазында БҰҰ Бас хатшысын сайлауы кезінде үміткер ретінде ұсынылды. Сол жылдың 5 қазанында [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі|БҰҰ Қауіпсіздік кеңесі]]нің дауыс беруі нәтижесінде Гутерриш ұйымның Бас хатшысы қызметіне ие болды.<ref>{{cite web|url=http://www.jornaldenegocios.pt/economia/mundo/detalhe/antonio_guterres_eleito_novo_secretario_geral_da_onu.html|title=António Guterres é o novo secretário-geral da ONU|author=David Santiago|date=5 октября 2016|publisher=Negócios|lang=pt|accessdate=2016-10-06}}</ref> 13 қазан күні [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы|БҰҰ Бас ассамблеясы]] Гутерришты Бас хатшы орнына сайлады. 2017 жылдың 1 қаңтарында қызметіне кірісті.<ref>{{Cite news |title=
Антонио Гутерриш БҰҰ-ның келесі бас хатшысы болып бекіді |url=http://www.azattyq.org/a/28052343.html |work=Азаттық Радиосы |accessdate=2016-10-13}}</ref><ref>{{Cite news |title=В ООН выбрали нового генерального секретаря |url=http://www.rbc.ru/politics/13/10/2016/57ff98309a7947140ee68843 |work=РБК |accessdate=2016-10-13}}</ref>

== Жеке өмірі ==
1972 жылы балалар психиатры Луиза Амелия Гимарайнш-и-Мелуге (1946—1998; қатерлі ісіктен қайтыс болды) үйленді. Осы некеден екі баласы қалды: Педру Гимарайнш-и-Мелу Гутерреш (1977 жылы д.к.) және Мариана Гимарайнш-и-Мелу де Оливейра Гутерреш (1985 жылы д.к.).

2001 жылы мәдениет министрының орынбасары (1995—1997) және мәдениет сұрақтары жөніндегі мемлекеттік хатшысы (1997—2000) болған Катарина Маркиш де Алмейда Ваш Пинтуге (1960 жылы д.к.) үйленді.<ref>[http://www.artemrede.pt/v3/index.php/pt/espetaculos/arquivo/item/177-catarina-vaz-pinto Catarina Vaz Pinto]</ref> 1998 жылы дүниеге келген Франсишку Ваш Пинту да Кошта Рамуш асыранды баланы тәрбиелеп жатыр.<ref name="bbc"/>

Туған португал тілінен басқа испан, француз және ағылшын тілдерін меңгерген.<ref name="bbc" />

== Құрмет ==

=== Ұлттық марапаттар ===
* {{flagicon|Portugal}} [[Португалия]]: ''Бостандық орденінің'' қызыл кресті (2/02/2016).<ref name="OrdHonPor">{{cite web|title=Cidadãos Nacionais Agraciados com Ordens Portuguesas|url=http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=153|website=Página Oficial das Ordens Honoríficas Portuguesas|accessdate=13 July 2016}}</ref>
* {{flagicon|Spain}} [[Испания]]: ''Католик Изабелланың ордені'' (14/06/2002).<ref>[http://www.boe.es/boe/dias/2002/06/15/pdfs/A21949-21949.pdf Boletín Oficial del Estado]</ref>
* {{flagicon|Portugal}} [[Португалия]]: ''Иса Мәсіх орденінің'' қызыл кресті (9/06/2002).<ref name="OrdHonPor"/>
* {{flagicon|France}} [[Франция]]: ''Сіңірген еңбегі үшін'' Ұлттық орденінің үлкен кресті (4/02/2002).<ref name="OrdHonEst">{{cite web|title=Cidadãos Nacionais Agraciados com Ordens Estrangeiras|url=http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=155|website=Página Oficial das Ordens Honoríficas Portuguesas|accessdate=13 July 2016}}</ref>
* {{flagicon|Brazil}} [[Бразилия]]: ''Оңтүстік Кресті'' орденінің үлкен кресті (2002).<ref name="OrdHonEst"/>
* {{flagicon|Japan}} [[Жапония]]: ''Күншығыс'' ордені (2002).<ref name="OrdHonEst"/>
* {{flagicon|Tunisia}} [[Тунис]]: ''Республика'' ордені (2002).<ref name="OrdHonEst"/>
* {{flagicon|Italy}} [[Италия]]: ''Италия Республикасына сіңірген еңбегі үшін'' ордені (3/12/2001).<ref name="OrdHonEst"/><ref>{{cite web|url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=48656 |title=Le onorificenze della Repubblica Italiana |first=Segretariato generale della Presidenza della Repubblica-Servizio sistemi informatici- reparto |last=web |publisher= |accessdate=5 October 2016 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160818084119/http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=48656 |archivedate=18 August 2016 |df=dmy }}</ref>
* {{flagicon|Chile}} [[Чили]]: ''Сіңірген еңбегі үшін ордені'' (30/09/2001).<ref name="OrdHonEst"/>
* {{flagicon|Cape Verde}} [[Кабо-Верде]]: ''Кабрал орденінің'' бірінші дәрежесі (27/04/2001)<ref name="OrdHonEst"/>
* {{flagicon|Belgium}} [[Бельгия]]: ''Леопольд I орденінің'' үлкен лентасы (9/10/2000).<ref name="OrdHonEst"/>
* {{flagicon|Spain}} [[Испания]]: ''Карл III орденінің'' үлкен кресті (8/09/2000).<ref>[http://www.boe.es/boe/dias/2000/09/09/pdfs/A31321-31321.pdf Boletin Oficial del Estado]</ref>
* {{flagicon|Greece}} [[Грекия]]: ''Құрмет орденінің'' үлкен кресті (17/03/2000).<ref name="OrdHonEst"/>
* {{flagicon|Mexico}} [[Мексика]]: ''Ацтек бүркіті орденінің'' арнайы санаттағы лента (2/07/1999).<ref name="OrdHonEst"/>
* {{flagicon|Uruguay}} [[Уругвай]]: ''Шығыс Уругвай Республикасы'' орденінің кавалері (10/12/1998).<ref name="OrdHonEst"/>
* {{flagicon|Poland}} [[Польша]]: ''Польша Республикасына сіңірген еңбегі үшін'' орденінің үлкен кресті (22/09/1997).<ref name="OrdHonEst"/>
* {{flagicon|Brazil}} [[Бразилия]]: ''Оңтүстік кресті'' орденінің үлкен кресті (23/07/1996).<ref name="OrdHonEst"/>

=== Құрметті дәрежелері ===
* 2010 – [[Бейра-Интериор университеті]]нің құрметті докторы
* 2014 – [[Мэйдзи университеті]]нің құрметті докторы<ref>[https://www.meiji.ac.jp/cip/english/about/news/2014/df0k110000001x8d.html Ceremony for conferral of an honorary doctorate, and lecture Mr. Antonio Guterres, United Nations High Commissioner for Refugees] [[Meiji University]], press release of November 13, 2014.</ref>
* 2016 – Заң ғылымдарының құрметті докторы, [[Карлтон университеті]]<ref>[http://newsroom.carleton.ca/2016/01/27/carleton-to-award-honorary-doctorate-to-diplomat-and-global-leader-antonio-guterres/ Carleton to Award Honorary Doctorate to Diplomat and Global Leader Antonio Guterres] [[Carleton University]], press release of January 27, 2016.</ref>
* 2016 – [[Коимбра университеті]]нің құрметті докторы <ref>Miguel Marujo (May 3, 2016), [http://www.dn.pt/portugal/interior/guterres-sera-doutor-honoris-causa-por-coimbra-5155399.html Guterres será doutor 'honoris causa' por Coimbra] ''[[Diário de Notícias]]''.</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|3}}

{{БҰҰ Бас хатшылары}}

[[Санат:Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшылары]]
[[Санат:Португалия премьер-министрлері]]

← Ескі түзетулер	19:24, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Антониу Гутерреш - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Sibom: clean up, replaced: декабря → желтоқсан (4) using AWB