https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%BD%D0%BA%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B7Анкилостомидоз - Түзету тарихы2026-04-18T18:29:15ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BD%D0%BA%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B7&diff=43693&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:15:21Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:15, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BD%D0%BA%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B7&diff=43692&oldid=prevSibom: clean up, replaced: гг. → жж. using AWB2015-03-28T09:23:01Z<p>clean up, replaced: гг. → жж. using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Анкилостомидоз''' - антропоноздық инфекциялық геогельминтозды ауру. Адамның жіңішке ішегіне паразиттік тіршілік етіп, темір жетіспеушілігі анемияның себебі болады. Екі бір-біріне клиникасы және эпидемиологиясы ұқсас гельминтозды біріктіреді: анкилостомоз және некатороз<ref name="ReferenceA">Ж.И. Возианова,Инфекционные и паразитарные болезни,Киев,Здоров'я,2000</ref><br />
<br />
== Этиопатогенезы ==<br />
Анкилостомоз қоздырушы — анкилостома (''Ancylostoma duodenale''; Dubini, [[1843 год|1843 г.]]), некатороз қоздырушы — некатор (''Necator americanus''; Stiles, [[1902]], [[1903 год|1903 жж.]]).<br />
<br />
Анкилостомиды — ақшыл-қызғылт түсті майда гельминттер, ұрғашысының ұзындығы 10-18 мм, еркек дараларының ұзындығы — 8-11 мм<ref name="infectology.ru">{{cite web|url=http://www.infectology.ru/ruk/LABOR/54_.aspx|title=Нематодозы. Анкилостомидозы.|accessdate=2010-07-22|archiveurl=http://www.webcitation.org/67OUFNNjJ|archivedate=2012-05-04}}</ref>.<br />
<br />
== Эпидемиологиясы ==<br />
Жұқпалы аурудың ордасы - ауру жұқтырған адам. Ол адамнан сыртқа құрттың жетілмеген жұмыртқалары шығады. Жұмыртқалар топырақта, өсімдіктердің сабағында тіршілік етіп жетіледі де, адамға солар арқылы жұғады. Адамның терісін тесіп өткен<ref name="ReferenceA"/> дернәсіл қанға араласып, әуелі өкпеге, одан соң ішекке барады да, оның кілегей қабығына орнығып алып, адамның қанын сорады. Сосын құрттың жетілмеген жұмыртқалары үлкен дәретпен сыртқа шығады.<br />
<br />
Көбіне Анкилостомидоз тропикалық және субтропикалық климатты елдерде тараған. Қоңыржай климатта жер астында, биік температура мен жоғары ылғалдық жерде жұмыс істейтін адамдарда кездеседі.<br />
<br />
== Клиникасы ==<br />
Инфекцияланған адамның<br />
* 2-3 күннен кейін құрт кірген жері дуылдап қышу бастайды, орны ісінеді. Бұл белгілер 2 аптаға дейін болып, 2 аптадан кейін кетеді. <br />
* Сосын ауру жұқтырған адамда жөтел, қақырық түсу (кейде қан аралас), 38—40 градусқа дейін қызу болуы мүмкін.<br />
* Тұрақты көрсеткіш - 60 %-ға дейінгі гиперэозинофилия.<br />
* Қосымша әлсіздік, бас айналуы болуы мүмкін.<br />
* Әйелдерде - менструалдық циклының бұзылуы болуы мүмкін.<br />
* еркектерде - импотенция <ref name="ReferenceA"/>.<br />
<br />
Егер де инвазия (интенситілігі) аз болса - бұл көрсеткіштердің бәрі болмауы да мүмкін.<br />
<br />
== Емдеу ==<br />
* Анемияға қарсы темір препараттары қолданады.<br />
* Дегельминтизацияны <br />
** [[нафтамон]]мен (5 г. Х 1 рет тәулігіне, аш қарынға) 3 күн, <br />
** [[комбантрин]]мен (10 мг/кг Х 2 қабылдау тамақтан кейін)<br />
** немесе [[левамизол]]мен (2,5 мг/кг Х 1 рет тәулігіне) 3 күн<br />
<br />
Емделу эффектісі 80 %<ref name="russianmed.ru">{{cite web|url=http://russianmed.ru/content/view/3041/94/|title=Информационный медицинский портал - Анкилостомидозы (анкилостомоз и некатороз)|accessdate=2010-07-22|archiveurl=http://www.webcitation.org/67OUGgmM0|archivedate=2012-05-04}}</ref><br />
<br />
== Қызықты дерек ==<br />
* БДҰ мәліметі бойынша дүние жүзінде 25 % адам анкилостомида жұқтырған.<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
<references/><br />
* “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998<br />
<br />
[[Санат:Медицина]]<br />
[[Санат:Жұқпалы аурулар]]</div>Sibom