https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 2026-04-19T14:56:46Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F&diff=44791&oldid=prev 2025-04-25T18:25:24Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F&diff=44790&oldid=prev 2015-05-31T06:42:04Z

<p>clean up, replaced: ҒА-ның → ғылым академиясының using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[File:Phloroglucin.svg|right|thumb]]<br /> <br /> '''''Аналитикалық химия'', ''аналитика''''' (грек. ''аnalysіs'' – ''талдау, жіктеу'') – заттардың химиялық құрамын анықтау әдістері туралы ғылым.<br /> <br /> Ең алғаш «химиялық анализ» ұғымын 1654 ж. ағылшын химигі [[Роберт Бойль]], ал «аналитикалық химия» ұғымын 1801 ж. [[Лампадиус|В.А.Лампадиус]] енгізген. Аналитикалық химияның даму кезеңдері: '''[[алхимия]]''' (4–16 ғ-лар), ''[['иатрохимия]]''' (16–17 ғ-лар),''' [[флогистондық]]''' (17–18 ғ-лар) және ғылыми (19–20 ғ-лар) болып бөлінеді. Бұл ғылымның негізгі міндеттері – талдау әдістерінің қолдану шегін анықтау, түрлі заттардың құрамын анықтау әдістемелерін жетілдіру, жаңа әдістемелер ұсыну. Осыған байланысты аналитикалық химия іргелі қолданбалы ғылым болып табылады. Онда '''сапалық''' және '''сандық''' талдау жүзеге асырылады.<br /> <br /> [[File:Carbonyl-chloride.png|left|thumb]]<br /> <br /> '''Сапалық талдау''' зерттелетін заттың құрамын, ал сандық талдау сол құраушы заттардың массасын не массалық үлесін анықтайды. Зерттелетін бөлшектердің табиғатына байланысты элементтік (атом-ионды), заттық, молекулалық, фазалық және функционалдық талдау болып жіктеледі. Аналитикалық белгінің табиғатына және оны өлшеу тәсіліне байланысты талдаудың химиялық (классик.), аспаптық, биология әдістері бар. Химиялық әдістер ([[гравиметрлік]], [[титриметрлік]]) химиялық реакциялар арқылы жүргізіледі. Аспаптық әдістер физикалық құбылыстар мен процестердегі және хим. реакциялардағы құбылыстарды физика әдістермен өлшеуге сүйенеді. Биологиялық әдістер тіршілік құбылыстарын саралауға негізделген.<br /> <br /> [[Қазақстан]]да Аналитикалық химияның дамуы [[Козловский|М.Т.Козловскийдің]] есімімен байланысты. Оның басқаруымен жүргізілген ғылым жұмыстардың нәтижесінде [[Қазақ мемлекеттік университеті]]нің Аналитикалық химия кафедрасы ірі ғылым ортақа айналды. Аналитикалық химия салаларының ішінен Қазақстанда, әсіресе, электраналитикалық химия мен фазалық талдау жақсы дамыды.<br /> <br /> [[Амперметрия]], [[инверсиялық вольтамперметрия]], т.б. әдістердің көмегімен түрлі құймалардың, өндірісте пайдаланатын судың құрамын ([[А.И.Зебрева]]), кентастардағы ренийдің ([[Е.Ф.Сперанская]]), т.б. металдардың ([[О.А.Сонгина]], [[В.А.Захаров]], [[З.Б.Рождественская]]) мөлшерін, құймалардан алынатын катализаторлардың фазалық құрамын (Р.Н.Матакова) анықтаудың әдістері жасалды.<br /> <br /> [[File:Quinolizidine.svg|right|thumb]]<br /> <br /> Көптеген беттік активтігі жоғары заттардың электрхим. процестерге әсері (мыс., [[кадмий]], [[мыс]], [[таллий]], [[мырыш]] сияқты металдардың электродтардағы бөліну процесі) зерттелді ([[М.К.Наурызбаев]], [[Д.К.Меңдәлиева]]). Болаттың түрлі маркаларының қышқыл және сілтілі орталардағы коррозияға төзімділігі зерттеліп, олармен күресудің тиімді жолдары ұсынылды ([[Т.З.Ахметов]]). Термодинамик. зерттеулерге сүйене отырып, минералдардың селективті еруінің теория негіздері жасалды ([[Х.Қ.Оспанов]]). Комплексті қосылыстарды аналитикалық мақсаттарға пайдалану бағытындағы ғылым жұмыстар жүргізілді ([[Е.А.Мәмбетқазиев]], [[А.М.Шалдыбаева]]).<br /> <br /> Аналитикалық химия саласындағы мамандар Қазақ ұлттық және Қарағанды мемлекеттік университеттерінде даярланады, ал аналитикалық химия зерттеулерін Қазақстан ҒМ ғылым академиясының арнаулы ғылым кеңесі үйлестіріп отырады. Қазіргі кездегі аналитикалық химияның негізгі мәселелері: аспаптық және биол. әдістерді жетілдіру, автоматтандыру және математикаландыру, аралық химия әдістерді дамыту, әдістердің сезгіштігі мен дәлдігін жоғарылату, тест-әдістерді дамыту..&lt;ref&gt;[[Қазақ энциклопедиясы]]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Аналитикалық химия әдістері==<br /> * Дәстүрлі<br /> * Инструментальды<br /> <br /> == Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> == Сілтемелер==<br /> *[http://www.krugosvet.ru/enc/nauka_i_tehnika/himiya/HIMIYA_ANALITICHESKAYA.html ХИМИЯ АНАЛИТИЧЕСКАЯ | Онлайн Энциклопедия Кругосвет]<br /> *[http://www.xumuk.ru/encyklopedia/271.html XuMuK.ru - АНАЛИТИЧЕСКАЯ ХИМИЯ - Химическая энциклопедия]<br /> *[http://chemistry.narod.ru/razdeli/Analiticheskaya/analiticheskaya.htm Аналитическая химия]<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Химия]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Zhaksilik