https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BB_%D1%81%D0%BF%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%96Амил спирті - Түзету тарихы2026-04-18T13:01:30ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BB_%D1%81%D0%BF%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%96&diff=46237&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:25:35Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BB_%D1%81%D0%BF%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%96&diff=46236&oldid=prevGanS NIS: «Спирттер» деген санатты қосты (HotCat құралының көмегімен)2014-01-17T18:55:10Z<p>«<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80&action=edit&redlink=1" class="new" title="Санат:Спирттер (мұндай бет жоқ)">Спирттер»</a> деген санатты қосты (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&action=edit&redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының көмегімен)</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Амил спирті''', C<sub>5</sub>H<sub>11</sub>OH - бір атомдық қанық спирт. Оның 8 изомерлік түрі бар.<br />
<br />
== Қасиеттері ==<br />
<br />
=== Физикалық қасиеттері ===<br />
Амил спиртер - түссіз, жағымсыз иісі бар сұйықтықтар.<br />
<br />
Суда 1-пентанол, 3-метил-1-бутанол и 2-метил-2-бутанол ериді. Қалған амил спирттер суда нашар ериді.<br />
<br />
=== Химиялық қасиеттері ===<br />
Амил спиртердің барлық спирттерге тән қасиеттері бар: <br />
* Сілтілі металдармен алкоголят құрайды,<br />
* Бейорганикалық және органикалық қышқылдармен эфирлерді түзейді,<br />
* 1-пентанол - пентанальға дейін тотығады, әрі қарай валериан қышқылына дейін тотығады. екінші қатардағы амил спирттер - сәйкесті кетонға дейін, үшінші қатардағы амил спирттер - көміртек C-C байланстарын үзілуімен. <br />
* күкірт қышқылымен - алкенге дейін немесе қарапайым эфирге дейін дегидратация болады.<br />
<br />
== Алуы ==<br />
Сивуха майларын шаншу арқылы шыңдауымен және мұнай крекингінің газдарынан синтетикалық жолымен алынады.<br />
<br />
== Изоамил спирті ==<br />
Бұл изомерлерінің ең маңыздысы - изоамил спирті (CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub>CHCH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>OH - сивуха майының негізгі құрамдасы. Оның иісі жағымсыз, буы басты ауыртып жөтелдіреді, улы зат. Тығыздығы - 814 кг/м. <br />
<br />
== Қолданылуы ==<br />
Амил спирттерінің күрделі эфирлері бояуды еріткіш ретінде, хош иісті заттар жасауда қолданылады.<br />
<br />
Жеміс эссенциясына қосылады.<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
* “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998<br />
<br />
[[Санат:Химия]]<br />
[[Санат:Спирттер]]</div>GanS NIS