https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%83_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8BАлмасу реакциясы - Түзету тарихы2026-04-18T18:57:29ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%83_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B&diff=44665&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:25:23Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%83_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B&diff=44664&oldid=prevKasymov: Kasymov Алмасу Реакциясы бетін Алмасу реакциясы бетіне жылжытты (айдатқыш қалдырмады)2015-03-25T17:14:12Z<p>Kasymov <a href="/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%83_%D0%A0%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B&action=edit&redlink=1" class="new" title="Алмасу Реакциясы (мұндай бет жоқ)">Алмасу Реакциясы</a> бетін <a href="/index.php/%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%83_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B" title="Алмасу реакциясы">Алмасу реакциясы</a> бетіне жылжытты (айдатқыш қалдырмады)</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Алмасу реакциясы''' – қосылыстардағы атомдарды немесе [[атом|атомдар]] тобын басқа атомдарға немесе атомдар тобына ауыстыру арқылы жүретін [[химия|химиялық]] реакция. <br />
* Мысалы, [[Хлор|хлорлау]] реакциясы: [[Көміртегі|C]][[Сутегі|H]]<sub>4</sub> + [[Хлор|Cl]]<sub>2</sub> * CН<sub>3</sub>Cl + HСl. Алмасу реакциясына [[Конденсат|конденсаттау]] және поликонденсаттау реакциялары да жатады. Бұл реакцияларда ([[Изотоп|изотопты]] ауыстыру, бос радикалды, электрофилді және нуклеофилді алмасу ракциялары) байланыс сандары өзгермейді, тек атомдық-молекулалық бөлшектер ауысады.<br />
* Мысалы, H<sub>2</sub>[[Күкірт |S]][[Оттегі |O]]<sub>4</sub> + D<sub>2</sub>O * HDSO<sub>4</sub> + HDO; C<sub>6</sub>H<sub>6</sub> + HONO<sub>2</sub> * H<sub>2</sub>O + C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>NO<sub>2</sub>; CH<sub>3</sub>Br + HOH CH<sub>3</sub>OH + H[[Бром|Br]], т.б.<br />
<br />
Бұл реакция типіне тек екі күрделі заттың әрекеттесуі мысал бола алады. Олар өзара құрам бөліктерімен алмасып, жаңа екі зат түзеді. Мәселен, сынауықтың түбіне қара түсті мыс оксидінің ұнтағын салып, үстіне күкірт қышқылының ерітіндісін құяды. Екеуі әрекеттесіп, біртекті әдемі көкшіл түсті тотияйының ерітіндісіне айналады.(Қажет болса түзілген ерітіндіні буландырып, суалта отырып, тотияйынның өзін кристалдап алуға болады).<br />
Осы екі заттың әрекеттесуінен химиялық реакция теңдеуі:<br />
<br />
CuO + H2SO4 = CuSO4 + H2O<br />
<br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
Қазақ ұлттық энциклопедиясы<br />
Химия 8 сынып оқулығы<br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
[[Санат: Химия]]</div>Kasymov