https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2026-04-18T11:14:03Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B&diff=96041&oldid=prev 2025-04-25T19:37:29Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:37, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B&diff=96040&oldid=prev 2016-07-30T09:58:26Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Алмалық''' — [[Орта ғасырлар|Орта ғасырдағы]] көне қала жұрты.<br /> <br /> [[Іле өзені]]нің бойында, қазіргі [[ҚХР|ҚХР-дың]] [[Шыңжаң Ұйғыр автономиялық районы]] территориясында, Қазақстан шекарасына іргелес [[Қорғас ауданы]]ның солтүстік-шығысында 15 км жерде орналасқан. Қираған қала орны шамамен 25 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Кең ауқымды ресми [[археология]]лық қазба жұмысы жүргізілген жоқ. [[1950]] жылы [[қытай]] археологі [[Хуан Вэнби]] және соңғы жылдарда [[Шыңжаң тарихи мұражайы]]ның археологиялық экспедициясы зерттеу жұмыстарын жүргізген. [[Қыш]] және [[фарфор]], оның ішінде орта ғасырларда аса қымбат бағаланған қытайдың [[селадон]] фарфор ыдыстары, [[Шағатай]] ұлысының [[алтын]], [[күміс]] теңгелері, [[металдар|металдан]] жасалған тұрмыстық бұйымдар мен еңбек құралдары, түркі тілінде сөздер жазылған несториандық [[құлпытас]]тар т.б. құнды мұралар табылды.<br /> <br /> Қаланың шығыс жағында Алмалықта билік жүргізген [[Тұғлық Темір хан]]ның ([[1329]] — [[1363]] жылдары) күмбезі бар. Алмалық туралы [[Шыңғысхан]] жорығына қатысушы қытай ғұламасы [[Чанчунь Жэнрэн]]ның, шүршіт [[Елуичусай]]дың сапары туралы жазбаларда, “[[Юань]] тарихында”, Алмалықтың өзінен шыққан тарихшы-ғалым [[Жамал Қарши]]дің “[[Мүлхакат әл-сурах]]” атты еңбегінде, сондай-ақ [[Дулати|М.Х.Дулатидің]], [[Рашид ад-дин]]нің, [[Жувейни]]дің, [[Бабыр]]дың кітаптарында, армян патшасы [[Геитун]]ның қолжазбаларында мол мағлұматтар келтірілген. Қаланың негізі қашан қаланғаны белгісіз. Оның бізге белгілі алғашқы билеушісі қарлұқ [[Озар Тұғырыл хан]]ды Шыңғысханға тізе бүккені үшін [[Найман]] ханзадасы [[Күшлік]] өлтірген. Шағатай ұлысы кезінде Алмалық хандықтың жазғы ордасы болды. 14 ғасырдың басында ұлыс ыдыраған кезде [[Моғолстан]] (Шығыс Шағатай) астанасына айналды.<br /> <br /> Тарихи деректер бойынша Алмалық [[Әмір Темір]]дің Моғолстанға жасаған жорықтары барысында (1357, 1383, 1390 жылдар) күйреген. [[Жібек жолы]]ның негізгі күре тамырынан орын тепкен өзге де көптеген қалалармен қатар Алмалық та ірі сауда, мәдениет және саяси орталық ретінде Қазақстан мен Шығыс [[Түркістан]]ның орта ғасырлық тарихы мен мәдениетінде аса маңызды рөл атқарды.&lt;ref&gt;Жетісу. Энциклопедия. - [[Алматы]]: «Арыс» баспасы, [[2004]]. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан көне қалалары]]<br /> [[Санат:Қытай көне қалалары]]<br /> <br /> [[ru:Алмалык (средневековый город)]]</div>

Аслан Жукенов