https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BF_%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2026-09-07T19:08:25Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BF_%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B&diff=115458&oldid=prev 2026-06-26T06:26:43Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BF_%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B&diff=115457&oldid=prev 2016-03-15T21:32:05Z

<p>Kmoksy <a href="/index.php?title=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B9_(%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA)&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Құмай (өсімдік) (мұндай бет жоқ)">Құмай (өсімдік)</a> бетін <a href="/index.php/%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BF_%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B" title="Алеп құмайы">Алеп құмайы</a> бетіне жылжытты: Құмай (өсімдік) for genus name</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |name = Құмай<br /> |image = Sorghum halepense-thicket.jpg<br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |unranked_divisio = <br /> |unranked_classis = [[Дара жарнақтылар]]<br /> |unranked_ordo = <br /> |ordo = <br /> |familia = [[Астық тұқымдасы]]<br /> |genus = Құмай (''Sorghum halepense'')<br /> |species = <br /> |binomial = <br /> |binomial_authority = <br /> |}}<br /> <br /> '''Құмай(өсімдік)''' ({{lang-la|Sorghum halepense}})&lt;ref&gt;Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:&quot; Қазақ энциклопедиясы&quot; ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5&lt;/ref&gt; - [[астық тұқымдасы]]на жататын көп жылдық [[арамшөп]].<br /> <br /> == Ботаникалық сипаты ==<br /> [[Сурет:Starr 030612-8001 Sorghum halepense.jpg|thumb|left|200px|Құмай (дәні, жапырағы, сабағы).]]<br /> * Биіктігі 1-1,5 м-дей, сыртқы түрі [[жүгері]]ге ұқсас.<br /> * [[Жапырақ]]тары ұзын, [[диаметр]]і 1-3 см. <br /> * Көп [[гүл]]ді сыпртқы [[гүлшоғыр]]ының биіктігі 60 см-дей. Әрбір гүлі [[жарғақ]] тәрізді екі гүл қабыршағынан тұрады. Аталығы - үш, аналығы - біреу. [[Маусым]]-[[шілде]] айларында гүлдейді.<br /> * [[Жеміс]]і - [[дән]].<br /> <br /> == Таралу аймағы ==<br /> Құмай [[құрғақшылық]]қа төзімді, өнімділігі және азықтық құндылығы жоғары. [[Жерорта теңізі]]нен Үнді және [[Қытай]]ға дейінгі аралықта, [[Орта Азия]] мен [[Қазақстан]]ның оңтүстігінде және [[Солтүстік Кавказ]]да таралған.<br /> <br /> == Құрамы ==<br /> Құмай [[көміртек]]ке, [[белок]]қа, [[амин қышқылдары]]на, [[каротин]]ге, [[минерал]]ды заттарға, А провитаминіне, В тобының [[дәрумен]]деріне бай. Оның дәнінде 70-73% [[крахмал]], 12-15% белок, 3,5-4,5% [[май]] болады.<br /> <br /> == Емдік қасиеті ==<br /> Емдік мақсатқа құмайдың [[көктем]] мен [[күз]] айларында жиналған сабағы мен тамыры пайдаланылады. Оның судағы [[тұнба]]сымен [[құяң]] және [[жүйке]] [[ауру]]ларын емдейді.<br /> <br /> == Шаруашылықтағы қолданысы ==<br /> [[Гүлшоғыр]]ынан сыпыртқы жасайды, сондай-ақ [[қызыл]] [[бояу]] және [[балауыз]] алынады.<br /> &lt;br /&gt;<br /> Көк [[шалғын]]ы [[мал]] [[жайылым]]ы, [[сабан]]ы [[қағаз]] жасауға, [[ши тоқу]]ға пайдаланылады.<br /> &lt;br /&gt;<br /> [[Тұқым]]ы, жасыл шөбі құнарлы [[жемшөп]], [[пішен]]і [[құстар]]ға, [[ауыл шаруашылығы]] малдарына және [[тоған]] [[балық]]тарына бағалы азық.<br /> &lt;br /&gt;<br /> Құмай суғармалы егістікке, [[мақта]]ға көп [[зиян]] келтіреді.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:Дәрілік өсімдіктер]][[Санат:Қазақстан флорасы]][[Санат:Астық тұқымдасы]]</div>

Kmoksy