https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BDАлаша хан - Түзету тарихы2026-04-18T12:41:25ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD&diff=78399&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T19:14:56Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD&diff=78398&oldid=prevНұрлан Рахымжанов: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */2015-06-07T16:46:04Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Кіріспе бөлімін өңдеді</span></span></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Алаша (Алаш) хан''' — халық аңызы бойынша “Алты алашты” құраған тайпалардың түп атасы.<ref>Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2 </ref> <br />
<br />
[[Қазақ]] шежіресінде Алаша ханның шыққан тегі қарапайым кісі болған делінеді.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref> <br />
<br />
Оның есімі қазақтың шығу тегін баяндайтын ең көне аңыздарда кездеседі. Сондықтан кейбір ежелгі деректерде “[[Алаш]]” этнонимінің шығуы осы Алаша хан атымен байланыстырылады. Оның есімі 9 ғ-дың туындысы “[[Қорқыт]]” дастанында айтылады. Орта ғ. мұраларындағы'' Алаша хан — 14 ғ-дың 2 жартысы мен 15 ғ-дың 1 жартысында өмір сүрген әрі батыр, әрі би, әрі ұлыс билеушісі. Алаша хан ел жадында жауынгер тайпалар — көшпелі түркілерді біріктіріп, тұңғыш алаш (қазақ) мемл-тін құрған ұлы қайраткер ретінде қастерленеді. [[Әбілғазы шежіресі]]нде Алаша ханның әкесі Көк хан болғандығы, ұрпақтарының бірінің есімі Қара хан, ал немересі — оғыздардың түп атасы — [[Оғыз қаған|Оғыз хан]] аталғандығы жазылады. [[Рашид әд-Дин]] мен [[Әбілғазы]] Алаша ханның өмір сүрген жері — [[Дешті Қыпшақ|Дешті Қыпшақтың]] орталық бөлігі деп көрсетеді.'' Бұл тарихи деректер ел аузындағы Алаша хан ордасы Ұлытау төңірегінде болған деген тұжырыммен ұштасады. <br />
<br />
Ұлытау өңіріндегі “Алаша хан ордасы” аталатын үлкен сарай-қамалдың қалдығы (Жаңғабыл өз-нің бойында) және [[Қаракеңгір өзені]]нің жағасындағы “[[Алаша хан күмбезі]]” аталатын 10-11 ғасырларда салынған ғимарат әлі күнге дейін сақталған. <ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref> <ref>"Қазақ Энциклопедиясы"</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{Stub:Қарағанды облысы: Энциклопедия }}<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
[[Санат:Қазақстан тарихы]]<br />
[[Санат:Мәдениет]]<br />
[[Санат:Терминология]]</div>Нұрлан Рахымжанов