https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%29Аксиома (математика) - Түзету тарихы2026-04-18T21:01:28ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0_(%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0)&diff=44413&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:25:08Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0_(%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0)&diff=44412&oldid=prevIArhunI: математика2013-11-30T15:20:34Z<p>математика</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''АКСИОМА''' (грекше — қабылданған ереже) - математикалық теорияларды [[Дедукция|дедукциялық]] (бастапқы түсініктерден жаңа қорытындылар жасауға мүмкіндік беретін [[әдіс]]) әдістермен құру кезінде ешқандай [[Дәлелдеу|дәлелдеусіз]] қабылданатын [[ақиқат]] бастапқы [[түсінік]]. Сонымен, аксиомалар математикалық ғьлыми [[Теория|теорияның]] негізгі түсініктерін [[Тұжырым|тұжырымдайды]]. Теорияның негізіне қабылданған аксиомалар жүйесі осы теорияның [[аксиоматика|аксиоматикасы]] деп аталады. Математикадағы [[Аксиоматикалық әдіс|аксиоматикалық әдістің]] негізін [[ежелгі грек геометрлері]] қалаған. [[XIX ғасыр|XIX ғасырға]] дейінгі кезеңдегі аксиоматикалық әдістің озық үлгісі біздің заманымыздан бұрынғы III ғасырда жазылған ежелгі грек ғалымы [[Евклид|Евклидтің]] (б.з.б. 330 -275) "[[Негіздер]]" ("[[Бастамалар]]") деген ғылыми еңбегі болды. Онда: "[[Нүкте]] дегеніміз ешқандай бөлігі жоқ [[нәрсе]]. [[Сызық]] дегеніміз — енсіз [[ұзындық]], Сызықтың [[ұшы]] (соңы) - нүкте. [[Тікбұрыш|Тікбұрыштардың]] барлығы тең" делінген аксиомалар тұжырымдалған.<br />
Ежелгі грек философы әрі ғалымы [[Аристотель]] (б.з.б. 381 — 322) "Тұжырымдарын дәлелдейтін ғылымдардың бәрі де аксиомалар қолданады... Аксиомаларда жалпылаудың ең жоғарғы сатысы бар және олар тиянақты барлық [[Қорытынды|қорытындылардың]] бастамасы да" деген.<ref>"Математикалық ойашар", "Қазақ энциклопедиясы" Алматы, 2009</ref><br />
<br />
== Дереккөздер == <br />
<references/><br />
{{wikify}}<br />
{{stub}}<br />
[[Санат:Математика]]<br />
[[Санат:Алгебра]]</div>IArhunI