https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%B9%D1%81%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 2026-04-18T22:31:46Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B9%D1%81%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B&diff=66939&oldid=prev 2025-04-25T19:05:03Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:05, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B9%D1%81%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B&diff=66938&oldid=prev 2015-09-03T08:52:59Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Кіріспе бөлімін өңдеді</span></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>“Айсаұлы Әмет” — көне тарихи жыр.<br /> <br /> Жырдағы Айсаұлы Әмет қазақ тайпаларының ең алғаш басын біріктірушілердің бірі болған (14 ғасыр). Жас кезінде [[Алтын Орда]] ханы [[Жәнібек хан (Алтын Орда)|Жәнібек]]тің қарамағында қызмет істеп, кейін оған бағынбай, қырға шығып кетеді. “Қырға шығып кетудің” басы осы Әметтен басталады.<br /> <br /> ==Аңыз==<br /> Ел аузында Әмет туралы тарихи аңыз сақталған: Жәнібек хан аңға шыққанда Әмет оның қызын алып қашады. Хан аңнан оралған соң болған оқиғаны біліп, қыз бен жігітті іздетеді, бірақ таба алмайды. Екі жыл өткен соң қыз жүкті болғанын айтып, әкесіне хабар береді. Жәнібек Алшын Алау бастаған үш жүз кісіні қырға жібереді. Олар қайтпай, сонда тұрып қалады. Жәнібек өлген соң, Әмет Бердібекке келіп қосылады. Ханның жарты жұртын билейді. Ел аузындағы бұл аңызды Орынбордағы Неплюев корпусының оқытушысы [[Салихджан Кукляшев]] хатқа түсірген. Аңыздың тарихи негізі: Әметтің Өріс (Орыс) ханнан бұрын Қыпшақ мемлекетінің бір бөлігі Ақ Орданы билеген кісінің бірі болғанын аңғартады. Әмет төңірегіне біріккен “Үш жүз кісі” (қазақтың үш жүзі) не Алшын қауымы түрінде суреттеледі. Бұл аңыз [[Қадырғали Жалаири | Қадырғали Жалаирдың]] “[[Жамиғ Ат-Тауарих | Жамиғ ат-тауарих]]” кітабында да кезігеді. Мұнда, Әмет пен Сәмет қазақ ұлысының бірінші хандары ретінде баяндалады. 14 ғасырдың 2-жартысында [[Ақсақ Темір | Ақсақ темірмен]] жауласып жүрген кезде оның қолынан екеуі де қаза табады. Айсаұлы Әмет туралы ескі қыпшақ тілінде басқа да тарихи жырлар бар.<br /> <br /> ==Сілтемелер==<br /> *[[Қазақ энциклопедиясы]], 1-том<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат: Әдебиет]]<br /> <br /> {{stub}}<br /> {{wikify}}</div>

Нұрлан Рахымжанов