https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%84%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 2026-04-19T15:40:29Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%84%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83&diff=23051&oldid=prev 2025-04-25T18:04:16Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:04, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%84%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83&diff=23050&oldid=prev 2014-06-06T05:23:14Z

<p>clean up, replaced: Қазақ Энциклопедиясы, 1-том → «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энци using [[Project:AWB|AWB]]</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Аймақтық метаморфтану''' — магмалық және шөгінді жыныстардың үлкен аймақ бойынша қайта кристалдану процесі.<br /> <br /> Ол жер қыртысының қозғалмалы белдеулерінде жүреді. Ондағы басты факторлар — [[қысым]] мен [[температура]]. Сондықтан аймақтық метаморфтануды динамотермиялық метаморфтану деп те атайды. Бұл процесте [[метасоматоз]] да орын алады. Бірақ химиялық құраушылар метаморфтану белдемінен тыс кетпейді. Сол себепті аймақтық метаморфтану жалпы [[изохимиялық процес]]ке жатады. Кей жағдайда метаморфтанатын жыныстардың химиялық құрамы үлкен аумақта өзгереді (аллохимиялық метаморфтану). Қатпарлы белдеулердің алғашқы даму сатысында [[флюид]]тердің құрамы натрийлі болса, [[метабазит]]тер жасыл, көгілдір тақтатастарға, [[амфиболит]]терге айналады. Ал орогендік сатыда, флюидттерде калий рөлінің күшеюіне байланысты, гранит-гнейс кешендері қалыптасады.<br /> <br /> Аймақтық метаморфтану процестің бағытына қарай: ү д е м е л і (прогрестік) және к е р і (регрестік) аймақтық метаморфтану болып келеді. Үдемелі аймақтық метаморфтану процесінде температура (3000С-10000С) мен қысымның (3-25 мың бар) өсуіне байланысты жаңадан жоғары температуралы минералдар пайда болады. Мұның нәтижесінде магмалық және шөгінді жыныстар [[тақтатас]]қа, [[кварцит]]ке, [[мәрмәр]]ға, амфиболитке, [[гнейс]]ке, [[гранулит]]ке, [[эклогит]]ке айналады.&lt;br&gt;Кері аймақтық метаморфтануда жоғары термодинамикалық жағдайда қалыптасқан жыныстар температура мен қысымның төмендеуінен және су ерітінділерінің қатысуынан қайта өзгереді. Мұнда гидраттану, карбонаттану процестері кеңінен жүреді.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, I том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Сілтемелер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Геология]]<br /> [[Санат:Химия]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

ArystanbekBot