Moderator: 1 түзету

2026-07-12T19:13:55Z

1 түзету

CommonsDelinker: «:File:Flag_of_the_Kazakh_Soviet_Socialist_Republic.svg» деген «:File:Flag_of_the_Kazakh_Soviet_Socialist_Republic_(1953–1991);_Flag_of_Kazakhstan_(1991–1992).svg» дегенмен алмастырылды.

2024-08-25T11:26:18Z

«File:Flag_of_the_Kazakh_Soviet_Socialist_Republic.svg» деген «File:Flag_of_the_Kazakh_Soviet_Socialist_Republic_(1953–1991);_Flag_of_Kazakhstan_(1991–1992).svg» дегенмен алмастырылды.

Жаңа бет

{{Ғарышкер
|Есімі = Айдын Ақанұлы Айымбетов
|Шынайы есімі =
|Суреті = Aidyn Aimbetov.jpg
|Суреттің аты =
|Мемлекеті = {{байрақ|Қазақстан}}
|Туылған кездегі есімі =
|Мансабы = [[Ұшқыш]]-[[инженер]]
|Әскери атағы = [[Сурет:17-RKAF-MG.svg|20px]] авиация [[генерал-майор]]ы
|Экспедициялары =
|Ғарышта болған уақыты =9 тәулік, 20 сағат, 13 минут, 51 секунд
|Туған күні = 27.7.1972
|Туған жері = [[Өтенай (Талдықорған қалалық әкімдігі)|Заря Коммунизма]] ауылы, [[Талдықорған облысы]], [[Сурет:Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg|20px]] [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] (қазіргі [[Алматы облысы]], [[Қазақстан]])
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Сыйлықтары ={{{!}} style="background:transparent"
{{!}} {{Халық қаһарманы}}
{{!}}}
{{{!}} style="background: transparent;"
{{!}} {{Отан ордені}}{{!!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}{{!!}}{{1 дәрежелі Мінсіз қызметі үшін медалі (Қазақстан)}}{{!!}}{{2 дәрежелі Мінсіз қызметі үшін медалі (Қазақстан)}}
{{!}}-
{{!}}{{3 дәрежелі Мінсіз қызметі үшін медалі (Қазақстан)}}{{!!}}{{ҚР ҚК 10 жыл}}{{!!}}{{ҚР ҚК 20 жыл медалі}}{{!!}}{{Бигелдинов медалі}}
{{!}}-
{{!}}{{Қазақстан Республикасының полициясына 25 жыл төсбелгісі}}
{{!}}}
{{{!}} style="background: transparent;"
{{!}}{{Қазақстанның ғарышкер-ұшқышы}}
{{!}}}
}}
'''Айдын Ақанұлы Айымбетов''' ([[27 шілде]] [[1972 жыл|1972]], [[Өтенай (Талдықорған қалалық әкімдігі)|Заря Коммунизма]] ауылы, [[Талдықорған облысы]]) — [[Қазақтар|қазақ]] [[ғарышкер]]і, [[Халық қаһарманы]]. Шыққан руы- [[жалайыр]].<ref>https://pp.userapi.com/c845324/v845324615/1d36c9/Synk1FE1UNs.jpg</ref><ref>Жалайыр. Он екі ата. Шежіре. Тарақ , Толқымбекұлы Р. Алматы, Дәуір, 2000, 112 (733) б</ref>

== Білімі ==
Мектепті алтын медальмен бітірген. 1993 жылы [[Армавир]]дегі жоғарғы әскери авиациялық училищені "ұшқыш-истребитель" мамандығы бойынша бітірген.

== Әскери қызметі ==
1993 жылдың мамырынан [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстанның Қарулы Күштерінің]] қатарында қызмет атқарады. Ұшқыш-истребитель.
Ғарышкерлер отрядына таңдау алдында Талдықорған қаласы маңындағы авиабазада авиациялық бөлімшенің командирі болып қызмет атқарады. 2009 жылдың желтоқсанынан [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғарыш агенттiгi]] төрағасының кеңесшісі, агенттік департментінің директоры. 2011 жылдың наурызынан Сұлтанғазиев атындағы [[ғарыштық зерттеулер институты]]нда ғарыштық технологияларды ақпараттық-білімдік қамтамасыз ету бөлімінің бастығы. 2012 жылдың көктемінен Астана қаласындағы Оқушылар сарайындағы жас ғарышкерлер мектебінде ұстаздық етеді.

== Әскери атағы ==
Қазақстан Республикасы Әскери-әуе қызметінің полковнигі (2014 жылдан).

== Ғарыштық даярлығы ==
* 1993 жылы алғаш рет ғарышкерлікке өтініш берді.
* Екінші мәрте 2001 жылдың 5 мамырында қайта берді.
* 2002 жылы Ресей-Қазақстан мемлекетаралық бірлескен ғарышқа ұшу келісімі аясында Мәскеу қаласында медициналық комиссиядан өтті.
* 09.11.2002 жылғы Қазақстан Республикасы Үкіметі жанындағы ведомствоаралық комиссия мәжілісінде Қазақстан Республикасы ғарышкерлері отрядына кіргізу туралы ұсыныс жасалынды.
* 12.10.2012 жылғы Қазақстан Республикасы Үкіметінің №1304 қаулысы негізінде Қазақстан Республикасының ғарышкері дәрежесі берілді.
* 26.05.2015 жылы Қазғарыш баспасөз хатшысы Ербол Дәулетов 2015 жылы ғарышкер Айдын Айымбетовті британдық әншінің орнына 2015 жылдың қыркүйегінде ғарышқа жіберу туралы мәселені талқылап жатқандығын хабарлады.
* 2015 жылы 2 қыркүйекте 2-бортинженер ретінде транспорттық пилоттанған «Союз ТМА-18М» кемесінде ЭП-18 саяхаты аясында [[Байқоңыр (ғарыш айлағы)|Байқоңыр]] ғарыш станциясынан Халықаралық ғарыш станциясына аттанды.<ref>[http://www.astronaut.ru/as_kazch/text/aimbetov01.htm Айдын Ақанұлы Айымбетов]</ref>
* Айдын Айымбетов ғарышта он күн болып, маңызды зерттеулер жүргізген болатын. Халықаралық ғарыш станциясынан оралған Айымбетовті президент Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі күтіп алды.
== Марапаттары ==
Ғарыш кеңістігін игеруге сіңірген аса зор еңбегі, ғарышқа ұшу кезінде көрсеткен батырлығы мен ерлігі үшін Қазақстан Республикасының ғарышкері Айдын Ақанұлы Айымбетовке
* «Халық қаһарманы» атағы (14.10.2015)
* Алтын Жұлдыз айрықша ерекшелік белгісі
* «Отан» ордені (2015)<ref>[http://www.nur.kz/kk/921672-nazarbaev-aydyn-ayymbetovke-khalyq-qa.html Назарбаев Айдын Айымбетовке “Халық қаһарманы” атағын берді]</ref>
== Отбасылық жағдайы ==
Отбасылы. Жұбайының есімі - Лилия. Екі баласы бар: қызы - Диана (2000), ұлы - Әмір (1998).

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{бастама}}

[[Санат:Талдықорғанда туғандар]]
[[Санат:Қазақстан ұшқыш-ғарышкерлері]]
[[Санат:Қазақстан генерал-майорлары]]

← Ескі түзетулер	19:13, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Айдын Ақанұлы Айымбетов - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

CommonsDelinker: «:File:Flag_of_the_Kazakh_Soviet_Socialist_Republic.svg» деген «:File:Flag_of_the_Kazakh_Soviet_Socialist_Republic_(1953–1991);_Flag_of_Kazakhstan_(1991–1992).svg» дегенмен алмастырылды.